Ανησυχία για την αγορά ηλεκτρισμού στην Κύπρο

31 10 2016 | 13:19

Το πάγωμα της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο προκαλεί τη δυσαρέσκεια του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ελεύθερης Ανταγωνιστικής Αγοράς Ενέργειας, που υποστηρίζει ότι η υλοποίησή της δεν μπορεί να ανατραπεί παρόλη την εξωφρενική καθυστέρησή της. Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παύλος Λιασίδης καλεί την ΡΑΕΚ να προχωρήσει άμεσα στο πλήρες άνοιγμα της αγοράς ενέργειας και να αποπαγοποιήσει τόσο την έγκριση υφιστάμενων αιτήσεων, όσο και την αποδοχή νέων αιτήσεων τόσο στον τομέα της παραγωγής, όσο και της προμήθειας.

Σύμφωνα με τον κ. Λιασίδη, οι επηρεαζόμενοι στον τομέα παρακολουθούν με πολύ προσοχή αλλά και ανησυχία τον διάλογο σχετικά με το άνοιγμα της ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας. Όπως αναφέρει, το γεγονός και μόνο ότι συζητείται ο χρόνος ανοίγματος της ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας, είτε μετά από ένα μήνα, είτε μετά από κάποια χρόνια, αποτελεί από μόνο του ξεκάθαρη παρανομία. Επισημαίνει ότι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχει φιλελευθεροποιηθεί από το 2003 με τη ψήφιση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της σχετικής νομοθεσίας. Το πρόβλημα, συμπληρώνει, δεν είναι αν και πότε θα ανοίξει η αγορά, αλλά η μη εφαρμογή του σχετικού νόμου από τους αρμόδιους θεσμούς.

Χαρακτηρίζει ξεκάθαρη την πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου με αριθμό 152/2014. Υπογραμμίζει πως ο νόμος έχει περιβάλει τη ΡΑΕΚ και τον ΔΣΜΚ (Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου) με συγκεκριμένες αρμοδιότητες και εξουσίες που αφορούν την παραλαβή, αξιολόγηση, έγκριση ή απόρριψη αδειών προς εταιρείες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στο συγκεκριμένο αντικείμενο. Τονίζει ότι η άσκηση αυτών των αρμοδιοτήτων και εξουσιών δεν είναι ούτε θέμα επιλογής, ούτε χρονικού προγραμματισμού από κανέναν. Οι αρμόδιοι θεσμοί, συμπληρώνει, οφείλουν να τις ασκήσουν άμεσα.

«Αντιλαμβανόμαστε ότι οι συζητήσεις αυτές διεξάγονται λόγο κάποιων ενστάσεων και αιτιάσεων του ΔΣΜΚ αναφορικά με την μη ετοιμότητα του να υποδεχθεί και να εξυπηρετήσει τα νέα δεδομένα της αγοράς. Πέραν του γεγονότος ότι οι αιτιάσεις αυτές με καμία λογική δεν ευσταθούν, και ο ΔΣΜΚ, πρακτικά – πραγματικά και ρεαλιστικά, είχε και εξακολουθεί να έχει άπλετο χρόνο για να κάνει τις προετοιμασίες που χρειάζονται εφ’όσον υπάρχει η καλή θέληση από πλευράς του, θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη όλων ένα ακόμη πολύ σημαντικό σημείο», αναφέρει ο κ. Λιασίδης.

Τόνισε παράλληλα, ότι εάν ληφθεί από τον οποιονδήποτε, η οποιαδήποτε απόφαση που αποθαρρύνει ή/και αποτρέπει ή/και απαγορεύει στη ΡΑΕΚ την άμεση αποδοχή, εξέταση και έγκριση όλων των τύπων αδειών που προβλέπει η νομοθεσία (Εγκατάστασης, Λειτουργίας και Προμήθειας), τότε οδηγεί τη ΡΑΕΚ σε εξαιρετικά σοβαρές νομικές περιπέτειες που πιθανόν να έχουν σαν συνέπεια την προβληματική λειτουργία της ΡΑΕΚ συνολικά σαν θεσμού, με δυσάρεστες συνέπειες που αγγίζουν ακόμη και θέματα Εθνικού Συμφέροντος, θέματα για τα οποία από πατριωτική ευθύνη και μόνο δεν θα αναφερθούμε σε λεπτομέρεια σε αυτήν την επιστολή.

«Ο μοναδικός θεσμός σε αυτή τη πολιτεία που έχει το δικαίωμα να συνεχίσει την παγοποίηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι η Βουλή των Αντιπροσώπων με απόφαση αναστολής της ισχύος της νομοθεσίας. Σ’ αυτή όμως την απόφαση θα πρέπει να ζυγιστεί από την Βουλή το γενικότερο δημόσιο συμφέρον το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων α) τις υποχρεώσεις μας απέναντι της ΕΕ και των όρων των παρεκκλίσεων που μας είχαν δοθεί με την ένταξη μας στην Ένωση, και β) το πώς θα επηρεάσει την έκβαση των δικαστικών υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας σχετικά με το θέμα αυτό.

ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΛΥΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟ ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΓΟΡΑ

Η συζήτηση περί ενδιάμεσης λύσης μέχρις ότου ο ΔΣΜΚ ετοιμαστεί είναι κατά την άποψη του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Ελεύθερης Ανταγωνιστικής Αγοράς Ενέργειας άνευ αντικειμένου και επικίνδυνη. Εξηγεί ότι είναι άνευ αντικειμένου διότι εκ των πραγμάτων και πρακτικά, από την ίδια την αγορά, και βάση της κοινής λογικής, ενδιάμεση λύση θα υπάρξει από μόνη της.

«Αν οι πρώτες άδειες εκδοθούν από την ΡΑΕΚ σήμερα, πρακτικά οι πρώτες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με συνολικό δυναμικό που δεν θα υπερβαίνει σε καμιά περίπτωση τα 50 MW θα λειτουργήσουν σε 12 με 14 μήνες. Η δυναμικότητα των μονάδων αυτών είναι τέτοια που δεν θα τους επιτρέπει να αποταθούν ούτε στους μεσαίους και μικρούς ή οικιακούς καταναλωτές αν δεν περάσει μια περίοδος ωρίμανσης της αγοράς και δημιουργηθούν εταιρείες προμήθειας με ένα δυναμικό τουλάχιστον 200-300 MW. Άρα, οι πρώτες αυτές μονάδες, αναγκαστικά και νομοτελειακά θα προσφύγουν σε μεγάλους καταναλωτές προσφέροντας διμερή συμβόλαια. Ούτε η προ ημερήσια αγορά είναι δυνατόν να λειτουργήσει πρακτικά με τέτοια μεγέθη», αναφέρει. Υπογραμμίζει πως είτε υπάρξει απόφαση για ενδιάμεση λύση είτε όχι, πρακτικά ενδιάμεση λύση θα υπάρξει.

Ανεξαρτησία ΔΣΜΚ

Ένα ακόμη θέμα που βγήκε στο φως δημοσιότητας από τις συζητήσεις που γίνονται είναι αυτό της ανεξαρτησίας του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) από την ΑΗΚ. «Οι συνέπειες αυτής της εξάρτησης είναι πλέον πασιφανείς και στον πιο κακόπιστο. Δεν νομίζω να χρειάζεται η όποια επιχειρηματολογία σε ένα θέμα που όλοι συμφωνούν. Πρέπει άμεσα ο θεσμός να διαχωριστεί και να γίνει πραγματικά ανεξάρτητος», σύμφωνα με τον κ. Λιασίδη.

Εισήγηση για φορέα έρευνας και ανάπτυξης

Ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ελεύθερης Ανταγωνιστικής Αγοράς Ενέργειας εισηγείται όπως στα πλαίσια των αλλαγών που θα επέλθουν τώρα στο όλο σύστημα, να δημιουργηθεί και ένας μη κερδοσκοπικός φορέας ιδιωτικού δικαίου για την έρευνα και ανάπτυξη της ηλεκτροπαραγωγής, στον οποίο μέτοχος θα είναι 50% η ΡΑΕΚ, 25% το Πανεπιστήμιο Κύπρου και 25% οι εταιρείες που θα συμμετέχουν στην αγορά.

Σκοπός του φορέα αυτού θα είναι η εκπόνηση των αναγκαίων μελετών κατά παραγγελία από τους συμμετέχοντες φορείς και για λογαριασμό όλων. Ο φορέας αυτός θα διοικείται από ένα ΔΣ του οποίου πρόεδρος θα είναι εξ οφίκιο ο εκάστοτε πρόεδρος της ΡΑΕΚ, και αντιπρόεδροι ο εκάστοτε πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπριο και εκπρόσωπος των εταιρειών που συμμετέχουν στην αγορά.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, για τη χρηματοδότηση του φορέα αυτού θα μπορούσε να επιβληθεί ένα τέλος στους παραγωγούς και προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας της τάξεως των €0,002 ανά παραγόμενη κιλοβατώρα. Αυτό καταλήγει με τα σημερινά δεδομένα, περίπου, σε €8 εκατ. το χρόνο, ποσόν υπεραρκετό για την αντιμετώπιση των αναγκών του.