Ραδιενεργά

Ενδιαφέρον το πάνελ για τους υδρογονάνθρακες στο συνέδριο Global Oil & Gas που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τις προηγούμενες ημέρες. Σταθήκαμε όμως σε μία επισήμανση του δρος. Ντίνου Νικολάου, γνωστού και έμπειρου γεωλόγου, που τώρα εργάζεται ως τεχνικός σύμβουλος της Energean Oil & Gas και είναι και μέλος της κρατικής εταιρείας υδρογονανθράκων της Κύπρου. Είπε λοιπόν ο κ. Νικολάου ότι "στην Ελλάδα συνολικά έχουν γίνει 175 γεωτρήσεις στην ιστορία. Όμως πάνω από το 80% από αυτές ήταν έξω ακόμη και από τις δομές"! Δεν είναι εύκολο πράγμα, το έχουμε ξαναπεί και ξαναγράψει. Όμως αυτό το 80% εκτός των δομών μου θύμισε το παλιό μπασκετικό "στον γάμο του Καραγκιόζη"! Ζητούνται, λοιπόν, οι ...εύστοχοι για τις νέες προσπάθειες!

Σας έλεγα χθες ότι θα γίνει πιο ορατή τις επόμενες ημέρες η «παντιέρα» που σήκωσαν οι ΑΠΕτζήδες για το χαράτσι που τους επιφυλάσσεται με τη διακοψιμότητα, και είδατε σήμερα ότι ξεκίνησαν οι ανακοινώσεις και οι διαμαρτυρίες. Να βλέπατε όμως τι γίνεται με τα τηλεφωνήματα στο γραφείο μας από μεμονωμένους παραγωγούς φωτοβολταϊκών… Είναι προφανές ότι οι περισσότεροι δεν είχαν πάρει χαμπάρι για την καινούργια απώλεια επί του τζίρου τους…

Τον Ιανουάριο ήταν επιλογή Λαφαζάνη. Τον Ιούλιο όταν ο τελευταίος απομακρύνθηκε για να πάρει τη θέση του ο Πάνος Σκουρλέτης, ο Απόστολος Αλεξόπουλος παρέμεινε στη θέση του. Τώρα, μαθαίνω ότι ο Αλεξόπουλος θα παραμείνει ως φαίνεται στη θέση του Γενικού Γραμματέα Ενέργειας, και αύριο θα συμμετέχει στις επιτροπές για τις μνημονιακές υποχρεώσεις της ενέργειας, τις οποίες άλωστε και εποπτεύει.

Ακούτε και διαβάζετε πολλά για τις επιτροπές που έχουν συσταθεί στο ΥΠΑΠΕΝ και που υποτίθεται ότι θα διεκπεραιώσουν τα ενεργειακά προαπατούμενα του μνημονίου. Μπορεί η σύστασή τους να ήταν η πρόθεση ενός υπηρεσιακού υπουργού προς την κατεύθυνση ότι “κάτι προχώρησα κι εγώ”, αλλά όπως καταλαβαίνετε αλλού γίνεται η προετοιμασία, δηλαδή η πραγματική δουλειά. Εννοώ στη ΡΑΕ, στη ΔΕΗ, στον ΑΔΜΗΕ, και φυσικά από τους συμβούλους του νέου υπουργού. Εκεί, λοιπόν ο καθένας προσπαθεί να ταρβήξει το πάπλωμα προς τη δική του μεριά, αν καταλαβαίνετε τι εννοώ. Ηδη, μάλιστα έχουν ξεκινήσει οι γκρίνες…

Άντε να κάνουμε και μια τελευταία πρόβλεψη, την ώρα που η ρουλέτα γυρίζει μαζί με τα ονόματα που αλλάζουν θέσεις συνεχώς, για το που θα κάτσει η μπίλια. Λοιπόν, παρότι τελικά δεν θα πάει ο Δραγασάκης στην προεδρία της Βουλής, μετά από πολλά πήγαινε – έλα νομίζω ότι το πράγμα καταλήγει και στη Μεσογείων θα έρθει ξανά ο Πάνος Σκουρλέτης. Σε ένα υπουργείο βέβαια που θα έχει «στερηθεί» την παραγωγική ανασυγκρότηση, αφού αγροτικά και βιομηχανία αποκόπτονται. Άντε κοντός – ψαλμός…

Είναι νωρίς; Ας πούμε ότι είναι νωρίς, αλλά εμείς το διακινδυνεύουμε και θα δούμε αν διαψευσθούν οι πληροφορίες μας… Λοιπόν, αν πρόεδρος της Βουλής γίνει ο Γιάννης Δραγασάκης, τότε υπουργός ΠΑΠΕΝ θα γίνει και πάλι ο Πάνος Σκουρλέτης. Τι πιθανότητες έχει να γίνει πρόεδρος της Βουλής ο Δραγασάκης; Ας πούμε 90%. Άρα άλλες τόσες πιθανότητες έχει να γίνει ΥΠΑΠΕΝ ο Σκουρλέτης. Πως συνδέονται τα δύο πρόσωπα και τα δύο αξιώματα θα σας το εξηγήσω μια άλλη φορά…

Μαθαίνω ότι η περίπτωση που αναφέρει στην ανακοίνωσή της η ΓΕΝΟΠ, με τον καταναλωτή που άλλαξε προμηθευτή αφού πρώτα φέσωσε με 400.000 ευρώ τη ΔΕΗ έχει πολύ ενδιαφέρον. Πρόκειται για επιχειρηματία με ξενοδοχεία, εστιατόρια, ταβέρνες, πιάνο μπαρ κ.λπ., που έχει, μαζί με τις βίλες του, συνολικά 18 παροχές. Τα συνεργεία της ΔΕΗ έχουν να πουν πολλά για τους τρόπους που έβρισκε να ξανασυνδέει το ρεύμα όταν του το κόβανε. Γιαυτό, όπως μαθαίνω, θα γίνει και ΕΔΕ για πιθανή απόδοση ευθυνών εσωτερικά… Ακόμα πιο μεγάλο ενδιαφέρον πάντως έχει να μάθουμε πώς σκέφτηκαν τα στελέχη του εναλλακτικού προμηθευτή που, μετά από αυτά, τον πήραν στο πελατολόγιό τους… Δεν έχω καμιά αμφιβολία για το ποιος θάναι ο καβαλάρης και ποιός το υποζύγιο…

Διάβαζα το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του έμπειρου συναδέλφου Μιχάλη Καϊταντζίδη (Συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου Πετρέλαιο: Η Αυτοκρατορία του «Μαύρου Χρυσού») σχετικά με την ιστορία των ερευνών για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων στη Δυτική Ελλάδα, με αφορμή τον εν εξελίξει διαγωνισμό για τις τρεις περιοχές. Δηλαδή για τα 35 χρόνια "φαγούρας" που ουσιαστικά δεν οδήγησαν πουθενά, παρόλο που έγιναν γεωφυσικές έρευνες και κάμποσες γεωτρήσεις. Και σκέφτηκα πώς προέκυψαν οι δύο μεγαλύτερες ανακαλύψεις κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ιστορία της Μεσογείου, προ ετών ο «Λεβιάθαν» στο Ισραήλ και τώρα το κοίτασμα Zohr στην Αίγυπτο. Στην πρώτη περίπτωση, πάνω στο κοίτασμα «καθόταν» οκτώ χρόνια η British Gas, εταιρεία τεράστιου μεγέθους και δεν έβρισκε τίποτε. Έφυγε, μπήκε για έρευνα μια μεσαίου μεγέθους ισραηλινή εταιρεία, η Ratio, και ανακάλυψε 15 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αέριο! Στην δεύτερη περίπτωση, είχαμε την Shell, την μεγαλύτερη πετρελαϊκή στον κόσμο να ψάχνει στην Αίγυπτο και να φεύγει τελικά χωρίς αποτέλεσμα. Και να έρχεται τώρα η ιταλική ENI και να ανακαλύπτει κοίτασμα 30 τρισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων, αλλάζοντας τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή! Το νέο φως μέσα από τα παλιά παράθυρα, δηλαδή, ήταν πιο ισχυρό...

Να σχολιάσω ότι, αν αντιμετωπίζονται με αυτόν τον τρόπο οι μπαταχτσήδες του ρεύματος, δεν πρόκειται να δούμε ποτέ να καθαρίζει το τοπίο με τις οφειλές προς τη ΔΕΗ. Το οποίο ως γνωστόν δεν είναι πρόβλημα μόνον για την ίδια αλλά για όλη την αλυσίδα της ενεργειακής αγοράς. Σε τι αναφέρομαι; Στην απόφαση του Ειρηνοδικείου Κορωπίου με την οποία έγιναν δεκτά τα ασφαλιστικά που έκανε κάποιος ιδιοκτήτης αλόγου κι έτσι ηλεκτροδοτήθηκε και πάλι ο ΟΔΙΕ, δηλαδή ο ιππόδρομος, τουλάχιστον μέχρι την κύρια δίκη τον Οκτώβριο, παρότι χρωστάει στη ΔΕΗ γύρω στο 1,5 εκατ. ευρώ! Για την ιστορία να σας πώ ότι το ρεύμα το έκοψε η ΔΕΗ αφού πρώτα απέτυχε η προσπάθεια διακανονισμού, καθώς ο ΟΔΙΕ πρότεινε να δώσει μόλις 15.000 ευρώ έναντι της οφειλής του 1,5 εκατ. ευρώ. Στη ΔΕΗ τους βλέπω να «τα παίρνουν» και μάλλον δίκαια…

Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά της λιανικής στο ρεύμα θα ανοίξει για τα καλά. Βλέπω και τις εταιρείες που είναι χρόνια στο χώρο, με χαμηλές ταχύτητες μέχρι σήμερα, να κινητοποιούνται πλέον δυναμικά κι ας μην φαίνεται ακόμα. Βλέπω επίσης στη ΔΕΗ να υπάρχει έντονος προβληματισμός. Από τη μία θέλουν να ανακόψουν, κατά το δυνατόν, τη ραγδαία αλλαγή των συσχετισμών. Είναι μια φυσιολογική αντίδραση μιας μεγάλης εταιρείας που θέλει να διατηρήσει τα «κεκτημένα» της, ειδικά στην Ελλάδα που κανείς δεν ξέρει τι γίνεται από μέρα σε μέρα. Από την άλλη έχουν αρχίσει να σκέφτονται (όχι όλοι, οι πιο ψύχραιμοι), με τους όρους του αύριο. Έχοντας δηλαδή «προεξοφλήσει» ως δεδομένα κάποια πράγματα και επιχειρώντας να δουν τι είναι πιο συμφέρον για την επιχείρηση. Εδώ είναι που ακούγονται και ρηξικέλευθες, μέχρι χθές, προτάσεις…

Όπως θα διαβάσετε στο κεντρικό ρεπορτάζ σήμερα, μια σειρά από σοβαρές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα μας (για να παραμείνει με το κεφάλι έξω από το νερό, μην το ξεχνάμε…) μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, αφορά τον ενεργειακό τομέα. Να σας πώ λοιπόν, επιπλέον, αυτό που έχω καταλάβει μιλώντας με πολλούς στην «πιάτσα», μεταξύ των οποίων η υπηρεσιακή πολιτική ηγεσία: Οι ελπίδες (άρα και το σχετικό βάρος…) για να είμαστε εγκαίρως έτοιμοι, εναποτίθενται σε μεγάλο βαθμό στη ΡΑΕ, η οποία εκ των πραγμάτων κάνει τη δύσκολη δουλειά, την τεχνοκρατική, έχοντας ταυτόχρονα το ρυθμιστικό ρόλο. Το σημειώνω για να επισημάνω πόσο εκτός τόπου και χρόνου ήταν οι εύκολες βολές κατά της ΡΑΕ αλλά και οι εύκολες κουβέντες για ψαλίδισμα αρμοδιοτήτων κ.λπ. Έχω εξηγήσει και στο παρελθόν γιατί οι ανεξάρτητες αρχές, εν γένει, είναι θεσμοί απαραίτητοι στις ανοιχτές κοινωνίες και οικονομίες, θεσμοί που εν τέλει συμπληρώνουν και εμπλουτίζουν την αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Αλλά και η τωρινή συγκυρία στον ενεργειακό τομέα δείχνει ξεκάθαρα γιατί πρέπει να προστατευθεί και να ενισχυθεί η λειτουργία και το κύρος της Ρυθμιστικής Αρχής.

Ένα από τα event της διεθνούς βιομηχανίας upstream είναι σίγουρα το συνέδριο που πραγματοποιεί κάθε χρόνο και για περισσότερα από είκοσι χρόνια στο Όσλο η χρηματιστηριακή εταιρεία Pareto, που παρακολουθεί μέσω ειδικευμένων αναλυτών τις εταιρείες του κλάδου. Την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε η φετινή διοργάνωση και, μεταξύ άλλων,  παρουσίαση δραστηριοτήτων έγινε και από την Petroceltic, την εταιρεία που συμμετέχει με 33% στον Πατραϊκό Κόλπο μαζί με τα Ελληνικά Πετρέλαια και την Edison. Όπως μαθαίνω, στην παρουσίαση της Petroceltic, για άλλη μια φορά δεν υπήρχε η οποιαδήποτε αναφορά στην Ελλάδα! Ούτε καν στον χάρτη με τα asset της δεν εμφανίζεται η χώρα μας, παρόλο που έχει focus στη Μεσόγειο (Αλγερία, Ιταλία, Αίγυπτος). Δεν νομίζω ότι σχετίζεται η παράλειψη αυτή με το «σήμα» που είχε δώσει στο παρελθόν η διοίκηση της εταιρείας ότι ενδιαφέρεται να πουλήσει το μερίδιο που έχει στην Ελλάδα, γιατί και σε παλαιότερες παρουσιάσεις, πάλι η χώρα μας έλειπε…

Κυριαρχεί σήμερα στη διεθνή ενεργειακή επικαιρότητα η συνάντηση του Βλάντιμιρ Πούτιν με τον Νίκολας Μαντούρο. Διαβάζω, λοιπόν, ότι οι δύο ηγέτες ανακοίνωσαν ότι πρόκειται να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να επιτευχθεί η σταθερότητα στην αγορά πετρελαίου. Κσι συμφώνησαν ότι, προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι ανά τον κόσμο απαραίτητες ενεργειακές επενδύσεις, πρέπει η τιμή του πετρελαίου να βρίσκεται στα 70 δολάρια ανά βαρέλι, Δηλαδή ...40% ψηλότερα από τώρα! Το θαυμαστικό γιατί, αν δεν με απατά η μνήμη μου, δεν πάει πολύς καιρός από τότε που στο ΥΠΑΠΕΝ και στο ΥΠΕΞ κάποιοι είχαν επαφές με την Ρωσία και την Βενεζουέλα για να εξασφαλίσουν, μεταξύ άλλων, και φθηνότερο πετρέλαιο για την Ελλάδα...

Μια νέα στήλη που απευθύνεται κυρίως στην ακαδημαϊκή κοινότητα και ειδικά στους χιλιάδες νέους που κάνουν ήδη ή θέλουν να κάνουν σπουδές στον τομέα της ενέργειας,  εγκαινίασε, όπως θα προσέξατε ίσως, το energypress. Πρόκειται για τη στήλη Energy Studies που θα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις σχετικά με την εκπαίδευση στον ενεργειακό χώρο. Πρέπει με την ευκαιρία να σας πούμε ότι το ενδιαφέρον είναι πλέον πολύ μεγάλο, όπως έχουμε την ευκαιρία να διαπιστώσουμε από τα τηλεφωνήματα, τα mails και φυσικά την αναγνωσιμότητα των αντίστοιχων θεμάτων. Η στήλη είναι ανοιχτή και περιμένει ενημέρωση (δελτία τύπου κ.λπ.) για να ενημερώνει με τη σειρά της τους ενδιαφερόμενους…

Εδώ κάποιοι αντιπαραθέτουν ότι "δεν βλέπετε τί γίνεται στην περιοχή, η ΕΝΙ ανακάλυψε το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο! Θα χάσουμε το τρένο..." Πολλή κουβέντα και εδώ! Πέντε χρόνια έχουν περάσει από την ανακάλυψη του Λεβιάθαν και των κοιτασμάτων της Κύπρου, αλλά ακόμη δεν έχει ξεκινήσει η εκμετάλλευση. Και κάτι μου λέει ότι δεν θα ξεκινήσει παρά μόνο όταν και οι τιμές στην αγορά θα την καθιστούν συμφέρουσα, Υπομονή, λοιπόν, χρειάζεται σε όλα τα επίπεδα, εκτός αν μας νοιάζουν, όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν, τα επικοινωνιακά παιχνίδια.

Γίνεται αρκετός λόγος για το ότι οι δύο προηγούμενοι υπουργοί ΠΑΠΕΝ δεν έχουν καν ανοίξει τους φακέλους των προσφορών για τα τρία οικόπεδα του Ιονίου και δεν έχουν καν συστήσει Επιτροπή Αξιολόγησης. Προφανώς, όλα αυτά δείχνουν καθυστερήσεις... Ωστόσο, υπάρχει και μια άλλη πολύ σοβαρή πλευρά: με την τιμή του πετρελαίου στα τάρταρα, άντε και ανοίγουν οι προσφορές, συγκροτείται μια Επιτροπή και κάθεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους όποιους ενδιαφερόμενους (επισήμως μόνο τα ΕΛΠΕ γνωρίζουμε) Πιστεύετε ότι μπορεί να πετύχει όρους συμφέροντες για το Δημόσιο και μάλιστα σε περιοχές αχαρτογράφητες και με μεγάλο ρίσκο; Για να μην βάλουμε και την παράμετρο "υπηρεσιακός ΥΠΑΠΕΝ"... Αυτό ήταν άλλωστε και το επιχείρημα όσων ήταν υπέρ της αναβολής του διαγωνισμού: "μην βιάζεστε, η συγκυρία είναι η χειρότερη δυνατή".

Από τους καθηγητές Η. Κονοφάγο, Ν. Λυγερό, και Α. Φώσκολο λάβαμε το εξής ενδιαφέρον σημείωμα:

Το κοίτασμα Μίνωας που βρίσκεται στο θαλάσσιο οικόπεδο 14 της ελληνικής ΑΟΖ, πρέπει ως στόχος να είναι γεμάτος με φυσικό αέριο, διότι ουσιαστικά κάθεται πάνω στο Olympic field, το οποίο έχει 19 ενεργά λασποηφαίστεια. Κι αυτό σημαίνει ότι ακόμα και τώρα στην εποχή μας βγάζουν φυσικό αέριο. Με άλλα λόγια δεν έχουμε να κάνουμε μόνο με αποθέματα άλλης περιόδου, αλλά με αποθέματα που συνεχίζονται να τροφοδοτούνται.

Ακόμα και με τις συντηρητικές μας εκτιμήσεις αυτό σημαίνει πρακτικά ότι το κοίτασμα Μίνωας θα συμβάλει με άλλα 4 Δις κυβικά μέτρα φυσικού αερίου κι αυτό θα γίνει σε μια περιοχή από την οποία θα περάσει και ο αγωγός φυσικού αερίου East Med που θα τροφοδοτεί την Ευρωπαϊκή Ένωση με τα στρατηγικά αποθέματα της Κύπρου και της Ελλάδας σε συνδυασμό με αυτά του Λιβάνου και του Ισραήλ.

Έτσι το κοίτασμα Μίνωας θα παίξει ένα σημαντικό ρόλο, όχι μόνο λόγω του μεγέθους του, αλλά και της θέσης του. Διότι αποτελεί ένα κομμάτι πάνω στην ενεργειακή σκακιέρα που βρίσκεται σε μία στρατηγική θέση. Με αυτόν τον τρόπο θα βοηθήσει επί του πρακτέου στη γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας όχι μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Είναι λοιπόν απαραίτητο να γίνουν σεισμικές έρευνες μεγαλύτερης ακρίβειας στην περιοχή του κοιτάσματος και 2D και 3D, για να έχουμε μια αποτελεσματική εικόνα που να ετοιμάσει την γεώτρηση, για την εκμετάλλευσή του.

Πόση είναι η αναπόσβεστη αξία παγίων από επενδύσεις; Υπάρχει κάποια μελέτη η οποία να προσδιορίζει αυτό το κόστος και σε ποια βάση; Και σε αυτές τις επενδύσεις τι έχει υπολογιστεί; Για παράδειγμα, έχουν συνυπολογιστεί οι σημαντικές επιδοτήσεις που εξασφαλίστηκαν και δόθηκαν ή η βιομηχανία θα κληθεί να πληρώσει τις αποσβέσεις των... κοινοτικών επιδοτήσεων; Τα ερωτήματα αυτά θέτει προς προβληματισμό, με την υποσημείωση ότι το θέμα του τέλους διανομής δεν έχει κλείσει αλλά παραμένει ορθάνοιχτο για τη βιομηχανία, στέλεχος του κλάδου. Δεν υπάρχει περίπτωση να κάνουμε πίσω, διαμηνύει... 

Δεν ξέρω τι θα γίνει μετά τις εκλογές. Μπορεί αν όλα πάνε - αριστερά; δεξιά; δεν ξέρω τι λένε σε αυτές τις περιπτώσεις…- ο Πάνος Σκουρλέτης να επανέλθει στο ΥΠΑΠΕΝ καθώς νομίζω ότι του άρεσε ο χώρος, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον αποχωρεί από το πόστο του για να αναλάβει ο – όποιος - υπηρεσιακός υπουργός. Μέχρι Παρασκευή το αργότερο θα έχει ορκιστεί ο νέος, ο οποίος νομίζω ότι ξέρω ποιος είναι αλλά δεν θα σας τον αποκαλύψω ακόμα. Το πολιτικό παιχνίδι είναι πολύ αβέβαιο και ουδείς γνωρίζει τι τέξεται η επιούσα. Το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι όλα τα ενεργειακά θα μπούν στον πάγο για διάστημα μεγαλύτερο του ενός μήνα. Και βλέπουμε…

Στον Παναγιώτη Λαφαζάνη και τη Λαϊκή Ενότητα καταλήγει κατά τα φαινόμενα ο Νίκος Φωτόπουλος, ο οποίος αποχωρεί σύμφωνα με δημοσιεύματα από το Σύριζα, όπου είχε προσχωρήσει. Μικρό το κακό για την Κουμουνδούρου, αφού η απώλεια Φωτόπουλου θα αναπληρωθεί με εξίσου δυνατό, αν όχι δυνατότερο συνδικαλιστικό χαρτί. Ο λόγος για τον νυν πρόεδρο της ΓΕΝΟΠ, εκ Κοζάνης ορμώμενο, Γιώργο Αδαμίδη, ο οποίος μαθαίνω ότι προσανατολίζεται να υποστηρίξει ανοιχτά στις επερχόμενες εκλογές το κυβερνών κόμμα.