Ραδιενεργά

Ανάστατοι μαθαίνω είναι οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας μετά την αύξηση κατά 400% (!) που επιβάλλεται στο τέλος διανομής του φυσικού αερίου. Η βιομηχανία κάνει λόγο για αυθαίρετη αύξηση και στοχοποιεί ευθέως για αυτήν συγκεκριμένο εκπρόσωπο της Κομισιόν (Viviani). Το ενδιαφέρον στην υπόθεση είναι ότι η ΕΒΙΚΕΝ είχε τοποθετηθεί για το θέμα με ιδιαίτερα σκληρό τρόπο ήδη από τον περασμένο Οκτώβριο. Να θυμίσουμε ένα μόνο κομμάτι της επιστολής που έχει δημοσιοποιηθεί στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΕ: Είναι λυπηρό και απογοητευτικό, μετά από έξι χρόνια ύφεσης, η χώρα και η αγορά ενέργειας  να παραμένουν όμηροι μονοπωλίων και ραντιέρηδων … Σε τελική ανάλυση, πού θα πωλούν αέριο οι εταιρείες αυτές όταν θα έχει πια κλείσει και η τελευταία βιομηχανία;

Με ρωτούν κάποιοι πως υποδέχθηκαν στη ΔΕΗ την υποχρεωτική μείωση κατά 50% ως το 2020 του μεριδίου της. Θέλει και ρώτημα ; Προφανώς και έχουν κατεβάσει πλερέζες. Το ίδιο θα έκανε και οποιοσδήποτε στη θέση τους. Στον αντίποδα πάλι, αυτό που ξέρω είναι ότι αν η κυβέρνηση δεν δεχόταν τα ανωτέρω, τότε η Κομισιόν θα κατηγορούσε τη ΔΕΗ για δεσπόζουσα θέση στην αγορά, και θα ζητούσε να πάρουν άμεσα μπροστά οι διαδικασίες για τη Μικρή ΔΕΗ. Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα δήλαδή για τη ΔΕΗ. Κάποιοι θα πρέπει να καταβάλουν ότι το να κρύβει κανείς το πρόβλημα για χρόνια κάτω από το χαλί, μόνο μεγαλύτερο καταφέρνει να το κάνει. 

Θα δούμε βεβαίως και το τελικό κείμενο και θα έχουμε την ακριβή εικόνα, αλλά νομίζω ότι με βάση αυτά που γνωρίζουμε για το τρίτο μνημόνιο με τους θεσμούς, όσον αφορά στα ενεργειακά, μπορούμε να κάνουμε κάποιες παρατηρήσεις: Τα μέτρα για την απελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου είχαν προεξοφληθεί και πάντως δεν αποτελούσαν κόκκινη γραμμή. Στα καυτά όμως θέματα η κυβέρνηση απέφυγε την ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ και απέφυγε επίσης την άμεση αναφορά στη "μικρή ΔΕΗ". Ακόμα και η αναφορά στις δημοπρασίες NOME είναι "δια της πλαγίας".  Θα μπορούσε δηλαδή να πεί κανείς ότι το ενεργειακό πακέτο του μνημονίου είναι μάλλον soft. Πιστεύω ότι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη στάση που κράτησε κατά τις διαπραγματεύσεις η νέα ηγεσία του ΥΠΑΠΕΝ. Δεν εννοώ ότι... αντιστάθηκε στις πιέσεις των ξένων και τα λοιπά. Αυτά είναι μόνον για κατανάλωση... Εννοώ ότι σε αντίθεση με τη γραμμή Λαφαζάνη (σύμφωνα με την οποία δεν αναγνωρίζουμε τους τροϊκανούς, δεν συναντιόμαστε μαζί τους και συνεπώς, στην πραγματικότητα, ότι έρθει ας έρθει...) το υπουργείο επί Σκουρλέτη ενεπλάκη ουσιαστικά στη διαπραγμάτευση και κατέθεσε συγκεκριμένες και "δουλεμένες" προτάσεις μέσα στο πλαίσιο των όσων είχαν συμφωνηθεί στη Σύνοδο Κορυφής. Αυτό, ως φαίνεται, έφερε σε ρεαλιστικότερη βάση την όλη συζήτηση και είχε θετικό αποτέλεσμα. Τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, γιατί όπως θα έχετε καταλάβει, από την εφαρμογή, ή όχι, όσων προβλέπονται στο μνημόνιο, θα εξαρτηθούν πολλά από εκείνα που έχουμε να δούμε στο ενεργειακό μέλλον της χώρας..

Αν έχω καταλάβει καλά, οι εκπρόσωποι των τεσσάρων θεσμών (μακάρι να γίνουν περισσότεροι είπε χθες ο Αλέξης Τσίπρας -εννοώντας να εκπροσωπηθεί και το ευρωκοινοβούλιο- ) δεν έχουν τις ίδιες ευαισθησίες. Άλλος δηλαδή ενδιαφέρεται και πιέζει για το ένα θέμα, άλλος για το άλλο κ.ο.κ. Για παράδειγμα, το ΔΝΤ είναι κέρβερος στα εργασιακά και στο ασφαλιστικό. Αντίθετα στα δικά μας, τα ενεργειακά, δεν δείχνει να έχει κάποιο ενδιαφέρον. Εδώ τον πρώτο ρόλο τον έχει η Κομισιόν, η οποία βέβαια έχει μέσω του κ. Κάρλο Βιβιάνι, πολύ εμπεριστατωμένη άποψη για τα ελληνικά ενεργειακά πράγματα. Καλό ή κακό είναι αυτό; Ανάλογα από το ποιος είσαι και από ποιά πλευρά το βλέπεις…

Πάνω που συνέρχονταν από τις ζημιές της διετίας 2013-2014 τα Ελληνικά Πετρέλαια, στη νέα διοίκηση, πριν καλά καλά εγκατασταθεί, έχουν "σκάσει" στη σειρά κάμποσα σοβαρά ζητήματα. Πρώτα, το τραγικό δυστύχημα με τους 4 νεκρούς στον Ασπρόπυργο... Μετά η «βαβούρα» για τις αμοιβές του προέδρου. Στη συνέχεια η δικαστική δικαίωση πρώην εργαζομένων στον Πρίνο και η σε βάρος τους (όπως και της Calfrac) επιδίκαση 5 εκατ. ευρώ, τώρα τα δημοσιεύματα για «μαύρο» πετρέλαιο στην Ελευσίνα... Ούτε να τους είχανε ματιάσει…

Δεν ξέρω αν αυτό, με βάση τα ΣΥΡΙΖΑϊκά κριτήρια αξιολόγησης, είναι καλό ή κακό, αλλά εγώ οφείλω να σημειώσω ότι η εικόνα που υπάρχει στον επιχειρηματικό κόσμο για τη σημερινή διοίκηση του ΤΑΙΠΕΔ είναι πολύ καλή. Καλύτερη από εκείνη που υπήρχε για τις προηγούμενες διοικήσεις επί… γνήσιων μνημονιακών κυβερνήσεων. Ο ίδιος, δε, ο κ. Πιτσιόρλας θεωρείται πολύ αποτελεσματικός. Να δούμε αν στην πράξη θα επιβεβαιωθούν οι προσδοκίες…

Με βάση τουλάχιστον τις κουβέντες που έχω κάνει, βλέπω ότι για τον Πάνο Σκουρλέτη η ενεργειακή πιάτσα κρατάει στάση αναμονής. Σίγουρα έκαναν καλή εντύπωση, τόσο η αλλαγή ύφους μετά την «στριφνή και αγοραφοβική» περίοδο Λαφαζάνη, όσο και το γεγονός ότι ο νέος υπουργός εμφανίζεται αποφασισμένος να ασχοληθεί με τα πολλά ανοιχτά θέματα που παραμένουν ανέγγιχτα επί μήνες… Αναμένονται όμως οι επί της ουσίας κινήσεις για να φανεί προς τα πού πάνε τα πράγματα.  Σε κάθε περίπτωση να σας υπενθυμίσω ότι μιλάμε για μια κυβέρνηση εκ των πραγμάτων μεταβατική, για ένα υπουργείο που έχει μεγάλα και άμεσα θέματα να διαπραγματευθεί ενόψει μνημονίου, και για μια εποχή που λέγεται… κατακαλόκαιρο!

Και μιας και ο λόγος περί χαμηλών τιμών πετρελαίου, μην νομίζετε ότι το γαϊτανάκι των απολύσεων διεθνώς έχει σταματήσει... Μόλις χτες είδαμε ότι η 2η μεγαλύτερη αμερικανική πετρελαϊκή, η Chevron, διώχνει 1.500 εργαζόμενους, δηλαδή περίπου το 2% του εργατικού της δυναμικού. Και σε ένα πρόσφατο απολογιστικό ρεπορτάζ τους, οι Financial Times αναφέρουν ότι οι oil majors έχουν ήδη κόψει επενδυτικά σχέδια που ξεπερνούν 200 δισεκατομμύρια δολάρια! Αν αναλογιστούμε ότι, μετά από μια περίοδο σχετικής σταθεροποίησης γύρω από τα 65 δολάρια ανά βαρέλι, το brent στο τελευταίο δίμηνο έχει χάσει 20%, όλα αυτά κάθε άλλο παρά εκπλήσσουν και, βεβαίως, αναδεικνύουν πόσο μεγάλο ρίσκο έχει ο χώρος.

To διάβαζα χτες στο Reuters: δύο πολύ μεγάλες εταιρείες, η αμερικανική Marathon και η αυστριακή OMV επιστρέφουν στην κροατική κυβέρνηση εφτά (!) θαλάσσια οικόπεδα, τα οποία είχαν κερδίσει στο πλαίσιο του τελευταίου διαγωνισμού που πραγματοποίησε προ έτους η χώρα. Ο λόγος: από τη μια η μεγάλη πτώση των τιμών πετρελαίου που καθιστούν ασύμφορη την έρευνα σε αχαρτογράφητες περιοχές με μεγάλα θαλάσσια βάθη και από την άλλη το ρίσκο που συνεπάγιονται οι αμφισβητήσεις για τα θαλάσσια σύνορα ανάμεσα στην Κροατία και στο Μαυροβούνιο. Όλα αυτά λίγο πιο μακριά από εμάς, για να μας θυμίζουν και τα του οίκου μας...

Απεσύρθη άρον, άρον από το σχέδιο σύμβασης που καλείται να εγκρίνει σήμερα το εποπτικό συμβούλιο του ΑΔΜΗΕ, η πρόβλεψη για … αποζημίωση σε περίπτωση πρόωρης λήξης της θητείας του προέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου. Βοήθησε βέβαια την απόσυρση και το γεγονός ότι το θέμα διέρρευσε στον τύπο. Αλλά όπως και να χει το πράγμα αποζημίωση δεν προβλεπόταν για όλους τους προηγούμενους, ούτε μπορεί να προβλεφθεί τώρα, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για στελέχη της εταιρείας που όταν λήξει η θητεία τους θα επιστρέψουν στις θέσεις τους. Λογική και ορθή λοιπόν η απόσυρση… 

Χέρια αλλάζει η καυτή πατάτα της ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ. Τελευταίος, μετά το Λαφαζάνη, ο διάδοχός του στο ΥΠΑΠΕΝ Παναγιώτης Σκουρλέτης που δεν θα ήθελε βέβαια να είναι αυτός που θα πουλήσει τη ΔΕΗ ή θυγατρικές της.  "Ας μην προτρέχουν διάφοροι να προδικάζουν τι θα γίνει από εδώ και πέρα, και ο νοών νοείτω", είπε χθες, για να συμπληρώσει πως "για την κυβέρνηση παραμένει στρατηγικό ζήτημα η υπεράσπιση του δημοσίου χαρακτήρα της ΔΕΗ και όλων των θυγατρικών της" . Τι εννοούσε άραγε ο υπουργός; Εντάξει, να δεχθώ ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο να μη περάσει σε ιδιώτες ο ΑΔΜΗΕ, αφού θεωρητικά της δίνεται η δυνατότητα. Που θα βρεί όμως το δημόσιο τα λεφτά που χρειάζονται; Δεν το γνωρίζω. Αλλά μήπως γνωρίζει και ο Σκουρλέτης πόσο καιρό θα καθήσει στην ηλεκτρική καρέκλα του ΥΠΑΠΕΝ;

Είδαμε την επιχειρηματική κόντρα για τις σεισμικές έρευνες που επιχείρησε να πραγματοποιήσει η Energean στην ανενεργό παραχώρηση του Θρακικού Πελάγους και συνάντησε την αντίδραση των ΕΛΠΕ που έχουν το 25% στην παραχωρησιούχο κοινοπραξία. H Energean τονίζει ότι ακολούθησε τη διεθνή πρακτική, πήρε όλες τια άδειες και το ΟΚ της καναδικής Calfrac που έχει το 75%, ενώ τα ΕΛΠΕ φωνάζουν ότι παρακάμφθηκαν και ότι θα έπρεπε να έχει υπογραφεί συμφωνία ανάμεσα και στις τρεις εταιρείες. Το θέμα θα έχει, προφανέστατα, δικαστική συνέχεια, ωστόσο από την μη διενέργεια των σεισμικών ερευνών έχασαν, τελικά, όλοι. Όχι μόνο οι εταιρείες που "πρωταγωνιστούν" στην κόντρα, αλλά και το ελληνικό Δημόσιο, στο οποίο περιέρχονται τελικά όλα τα δεδομένα -και, εν προκειμένω, για μια περιοχή, όπως ο Άθως, που οι γεωλόγοι θεωρούν περίπου ως φιλέτο για υδρογονάνθρακες... 

Για να μην έχετε αγωνία, και επειδή η ανακοίνωση του ανασχηματισμού θα καθυστερήσει λόγω των πυρκαγιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, να σας ενημερώσω ότι η τοποθέτηση του Πάνου Σκουρλέτη στο ΥΠΑΠΕΝ, στη θέση του στρατηγού Λαφαζάνη έχει κλειδώσει. Βεβαίως, όπως έχουν έρθει τα πράγματα, μιλάμε για μια μεταβατική κυβέρνηση και μάλιστα μέσα στο κατακαλόκαιρο. Οπότε μην περιμένετε να προλάβει ο νέος υπουργός να προχωρήσει ουσιωδώς κάτι…

Το είδαμε κι αυτό στη σύγχρονη Ελλάδα: να ανακοινώνει το αρμόδιο Υπουργείο ότι υποβλήθηκαν τρεις προσφορές για τον διαγωνισμό για τα θαλάσσια οικόπεδα σε Ιόνιο και Κρήτη και να μην αναφέρει πόσες εταιρείες κατέβηκαν και ποιες είναι οι εταιρείες! Πρωτοφανές, πραγματικά, και... τόσο διαφορετικό σε σχέση με το τι έκανε το ίδιο το Υπουργείο, με τον ίδιο Υπουργό (Λαφαζάνη) και τους ίδιους ανθρώπους να στελεχώνουν τις αρμόδιες υπηρεσίες, στις 6 Φεβρουαρίου, στον διαγωνισμό για τα χερσαία οικόπεδα της Δυτικής Ελλάδας. Είχε δηλαδή ανακοινώσει, όπως είναι το λογικό, ποιοι συμμετέχουν. Τώρα εμείς τί να πιστέψουμε; Ότι λόγου χάρη θέλουν να κρύψουν το περιορισμένο ενδιαφέρον; Δεν θέλω να πάω σε πιο "ακραίες" σκέψεις, αλλά είναι σίγουρο ότι αυτή η πρακτική δίνει έδαφος και τροφή για θεωρίες συνωμοσίας που πλήττουν - κι άλλο - το κύρος της χώρας μας. Γιατί οι σοβαροί ξένοι, ακόμη και αν δεν είναι παρόντες, πάντα παρακολουθούν...  

Παρά τις τεράστιες δυσκολίες της ελληνικής αγοράς και τα προβλήματα με τις τράπεζες, μαθαίνω ότι η ΔΕΠΑ έχει τις τελευταίες ημέρες εξοφλήσει όλους τους προμηθευτές αερίου με τους οποίους συνεργάζεται. Τους Ρώσους της Gazprom, τους Τούρκους της Botas, τους Αλγερίνους της Sonatrac… Συνεπώς, αν τα πράγματα δεν πάνε καλά, τουλάχιστον από αέριο δεν πρόκειται να ξεμείνουμε…

Δεν έχω κανένα λόγο, ούτε κάποιο στοιχείο για να αμφισβητήσω ότι η κ. Όλγα Κουρίδου που επελέγη ως γενική διευθύντρια Ορυχείων της ΔΕΗ είναι στέλεχος έμπειρο και κατάλληλο για τη θέση. Μου αρέσει μάλιστα το γεγονός ότι αναδείχθηκε μια γυναίκα σε ένα τομέα που έχουμε συνηθίσει να στελεχώνεται από άντρες.  Μου λένε όμως άνθρωποι της εταιρείας ότι υπήρξε μια βιασύνη στις διαδικασίες, σαν να έπρεπε κάτι «να προλάβουμε»… Την Τρίτη έληγε η προθεσμία υποβολής αιτήσεων υποψηφιότητας, την Πέμπτη δόθηκαν οι συνεντεύξεις των 7 ενδιαφερόμενων, την Παρασκευή ελήφθη η απόφαση διορισμού. Και επειδή την Παρασκευή ήταν η μέρα που άρχισαν τα όργανα στη Βουλή με τη διαφοροποίηση Λαφαζάνη, μου περνάει από το μυαλό ότι μπορεί να έχει κάποια σχέση με την επιδειχθείσα σπουδή…

Μπορεί να έχει κάνει πασιφανή τη διαφωνία του ως προς το νέο Μνημόνιο, να γνωρίζει ότι οι "προεδρικοί" εισηγούνται εδώ και ημέρες την αντικατάστασή του, αλλά για την ώρα τουλάχιστον δεν προτίθεται να παραιτηθεί από τη θέση του υπουργού. Για τον Παναγιώτη Λαφαζάνη φυσικά ο λόγος, ο οποίος φέρεται να διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να ψηφίσει τη συμφωνία αλλά και ότι δεν εξετάζει να αποχωρήσει "με δική του πρωτοβουλία" από τη κυβέρνηση. Από εκεί και πέρα, οι αποφάσεις του Τσίπρα αναμένονται άμεσα καθώς, βάσει της απόφασης της Συνόδου Κορυφής, η Βουλή πρέπει να μπει σε ένα ράλι νομοθετήσεων προκειμένου να ψηφιστούν τα πρώτα προαπαιτούμενα μέχρι αύριο. Τι προβλέπω ; Ισως ο Τσίπρας να περιμένει πρώτα ο Λαφαζάνης να καταψηφίσει τα νομοσχέδια, ώστε να του δώσει ο ίδιος το πάτημα για να τον αντικαταστήσει. Ο Λαφαζάνης το γνωρίζει, και ετοιμάζεται, όπως θα διαπιστώνετε και όσοι διαβάζετε τα τελευταία 24ωρα το iskra, όπου τα αιχμηρά άρθρα από την Αριστερή Πλατφόρμα κατά του Τσίπρα έχουν πυκνώσει...

Μαθαίνουμε από το Δελτίο Τύπου της ΓΕΝΟΠ ότι ο κ. Κατρούγκαλος έχει δεσμευθεί να νομοθετήσει την εξαίρεση της ΔΕΗ από τον κανόνα «5 προς 1», δηλαδή από τον κανόνα που επιβάλλει στις εταιρείες του ευρύτερου δημόσιου τομέα να προσλαμβάνουν  μόνον ένα καινούργιο εργαζόμενο για κάθε πέντε που αποχωρούν. Δεν μπαίνω στην ουσία της υπόθεσης, - είναι γνωστό ότι η ΔΕΗ έχει αποψιλωθεί από χρήσιμο προσωπικό και έχει πράγματι μεγάλες ανάγκες στελέχωσης - αλλά αναρωτιέμαι: είναι σίγουροι εκεί στη ΓΕΝΟΠ ότι τέτοιου τύπου δεσμεύσεις, και μάλιστα από υπουργούς που τις έχουν εύκολες, συνεχίζουν να έχουν βάση με την υπογραφή του τρίτου μνημονίου; Εγώ θα ήμουν πολύ επιφυλακτικός για τα μελλούμενα…

Σε απάντηση πρωινού ρεπορτάζ που δημοσιεύσαμε με τίτλο: «Ο ΛΑΓΗΕ χαλαρώνει το μηχανισμό εκκαθάρισης συναλλαγών στην αγορά ηλεκτρισμού», από τη διοίκηση του Λειτουργού λάβαμε επιστολή στην οποία αναφέρονται τα εξής:

«Αξιότιμοι συντάκτες του έγκυρου ενεργειακού ειδησεογραφικού ιστότοπου “Energypress”, με έκπληξη σήμερα αναγνώσαμε το δημοσίευμά σας με τίτλο:   «Ο ΛΑΓΗΕ χαλαρώνει το μηχανισμό εκκαθάρισης συναλλαγών στην αγορά ηλεκτρισμού», στο οποίο αφενός η περιγραφή του μηχανισμού περιορισμού του χρηματοοικονομικού κινδύνου (Risk Management) της ΛΑΓΗΕ ΑΕ στην λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού  είναι εσφαλμένη, αφετέρου η αναφορά σας ότι η ΛΑΓΗΕ ΑΕ “Ήδη ατύπως ο ΛΑΓΗΕ δείχνει ανοχή λόγω των έκτακτων συνθηκών”  είναι πλήρως αναληθής.

Σας επισημαίνουμε ότι  η ΛΑΓΗΕ ΑΕ τηρεί απαρέγκλιτα τις διατάξεις του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου και προεχόντως τις σχετικές με τον μηχανισμό περιορισμού του χρηματοοικονομικού κινδύνου (RiskManagement) που εφαρμόζεται στον ΗΕΠ.

Τέλος σας επισημαίνουμε ότι ειδικά σε θέματα που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην λειτουργία της αγοράς, είναι σκόπιμη η εξασφάλιση αξιόπιστων πηγών ενημέρωσης».

Από την πλευρά μας είναι φυσικά σεβαστή και επιθυμητή η παροχή πληροφόρησης και ήδη το θέμα έχει ανασκευαστεί.

Ωραία η ατάκα του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της ΔΕΗ σε πηγαδάκι στο περιθώριο του χθεσινού ενεργειακού φόρουμ. Τι είπε ο Μανώλης Παναγιωτάκης: «Για άλλους η δραχμή είναι όνειρο και για άλλους εφιάλτης»…