Ραδιενεργά

Ο Παντελής Κάπρος έχει, όπως γνωρίζουν οι πάντες, πολύ στενή σύνδεση με τα ενεργειακά της χώρας, αλλά και με τις κινήσεις και πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ τα τελευταία χρόνια. Έχει πλήρη επίγνωση, ως εκ τούτου, για το τι είναι επείγον, όπως για παράδειγμα να μην χαθούν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Γιαυτό και «πρώτη ημέρα στη δουλειά» χθες, συναντήθηκε με τη ΡΑΑΕΥ για να διασφαλιστεί ότι θα γίνει γρήγορα ο διαγωνισμός για τις μπαταρίες.

Μαθαίνω ότι αύριο Τετάρτη θα δεί και πάλι τα στελέχη της ΡΑΑΕΥ για θέματα σχετικά με τη λειτουργία της ίδιας της Αρχής στους τομείς αποβλήτων και υδάτων, ενώ θα δεί και τους Διαχειριστές, πάλι με συμμετοχή της ΡΑΑΕΥ, για να ενημερωθεί για τα θέματα επάρκειας. Όπως σας έχουμε γράψει, η ανησυχία για το εφετινό καλοκαίρι δεν είναι μεγάλη.

Έχετε πληροφορηθεί βεβαίως ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επισκεφθεί το Άγιον Όρος το ερχόμενο Σαββατοκύριακο (τριήμερο του Αγίου Πνεύματος) και πως αυτή η επίσκεψη συνδέεται από πολλούς με την προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να ανακόψει τις Αγιορείτικες ευλογίες που φούσκωσαν τα πανιά του ζηλωτικού κόμματος «Νίκη» και το έφεραν προ των πυλών της Βουλής. Να σας πω λοιπόν, επιπλέον, ότι ο Κυριάκος δεν θα πάει με άδεια χέρια στο Όρος. Μεταξύ των δώρων που θα κομίσει είναι και η διευθέτηση κάποιων ζητημάτων σχετικών με την ανάπτυξη ΑΠΕ που απασχολούν Μονές του Άθω. Υπήρξε σχετική πρόνοια και φροντίδα από το ΥΠΕΝ τις τελευταίες ώρες πριν αποχωρήσει από τη Μεσογείων το κυβερνητικό προσωπικό.

Στην καταγραφή των δηλώσεων του απερχόμενου και του υπηρεσιακού ΥΠΕΝ, δηλαδή στο σχετικό Δελτίο Τύπου, υπήρξε μια «στρογγυλεμένη» διατύπωση. Επειδή ήμουν παρών, θα σας μεταφέρω ότι ο κ. Κάπρος είπε, για την ακρίβεια, ότι με βάση τη δική του εμπειρία και κρίση, δεδομένου ότι έχει συνεργαστεί με τους περισσότερους υπουργούς από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, ο κ. Σκρέκας «ήταν ο καλύτερος υπουργός Ενέργειας. Ιδιαίτερα αποτελεσματικός, πρακτικός, με ταχύτητα αποφάσεων και... αριθμομνήμων».  Και το λέω με πάσα ειλικρίνεια, είπε ο κ. Κάπρος, προσθέτοντας: Λάβετε υπόψη ότι στο ΕΜΠ δεν έχω τη φήμη του καθηγητή που βάζει εύκολα καλούς βαθμούς...

«Όσο καθυστερεί το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, τόσο αυξάνουν οι ad hoc ρυθμίσεις. Και εφόσον το πολιτικό κόστος της μη αναθεώρησης παραμένει χαμηλό, υπάρχει λόγος να περιμένουμε ότι η απολύτως απαραίτητη αναθεώρηση θα προχωρήσει και θα ολοκληρωθεί;». Αυτά μου γράφει φίλος της στήλης, σχολιάζοντας τη σχετική αναφορά μας, και προσθέτει:

«Πολύ περισσότερο που όσο περνάει ο καιρός τόσο προστίθενται νέες παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπ' όψη στον υπό αναθεώρηση χωροταξικό σχεδιασμό, όπως τα τελικά προτάγματα του νέου ΕΣΕΚ (που πάνε για Δεκέμβριο 2023), ο νέος προγραμματισμός των ηλεκτρικών συνδέσεων των έργων ΑΠΕ, οι νέες εξελίξεις στις τεχνολογίες ΑΠΕ, κλπ, κλπ.»

Δεν ζηλεύω καθόλου τον νέο ΥΠΕΝ που θα τα βρει όλα αυτά μπροστά του....

Δεν ξέρω αν η νέα παράταση που έδωσε το ΥΠΕΝ στους μελετητές για να παραδώσουν τη μελέτη του νέου Ειδικού Χωροταξικού πλαισίου για τις ΑΠΕ δικαιολογείται τεχνικά, το σίγουρο είναι ότι δεν δικαιολογείται πολιτικά.

Όταν όλη η Ελλάδα βρίσκεται «στο πόδι» αντιδρώντας στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων, με βασικό επιχείρημα (ακόμα και αν είναι προσχηματικό) ότι το υφισταμενο  χωροταξικό, του 2008, είναι παρωχημένο, δεν μπορείς να παρατείνεις την ασάφεια για ένα ολόκληρο χρόνο.

Η μελέτη ανατέθηκε πριν από 4 χρόνια. Πόσα χρόνια, επιτέλους, χρειάζονται για να διαμορφωθεί ένα νέα σύγχρονο πλαίσιο;

Στο τελικό στάδιο μπαίνει από τον ΑΔΜΗΕ η επιλογή ανάδοχου για τη Γραμμή Μεταφοράς 400 kV ΚΥΤ Κουμουνδούρου – ΚΥΤ Κορίνθου, καθώς την περασμένη Παρασκευή ολοκληρώθηκε η τυπική και τεχνική αξιολόγηση των εταιρειών που συμμετέχουν στον διαγωνισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, από την αξιολόγηση προκρίθηκε η κοινοπραξία των Mytilineos – ΑΤΕΡΜΩΝ, ενώ εκτός της υπόλοιπης διαδικασίας τέθηκαν οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Intrakat. Ως συνέπεια, με την παρέλευση του προβλεπόμενου 10ημέρου, θα ανοιχτεί και η οικονομική προσφορά της κοινοπραξίας, που αποτελεί πλέον τον μοναδικό «μνηστήρα».

Υπενθυμίζεται ότι το έργο εντάσσεται στον «Ανατολικό Διάδρομο» που κατασκευάζει ο ΑΔΜΗΕ στην Πελοπόννησο. Στο πλαίσιο του «Ανατολικού Διαδρόμου», από τις 15 Μαΐου έχουν επίσης τεθεί σε λειτουργία οι Γραμμές Μεταφοράς 400 kV  Μεγαλόπολη – Κόρινθος και 150 kV Σύστημα (ΜΚ) - Υ/Σ Φ/Β Πάρκου Μεγαλόπολης.

Σας είχα γράψει παλιότερα, το Πάσχα, ότι οι περικοπές στην απορρόφηση ρεύματος από σταθμούς ΑΠΕ δεν ήταν ένα περιστασιακό φαινόμενο αλλά η νέα πραγματικότητα που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη οι επενδυτές. Αυτή η νέα πραγματικότητα έχει πλέον εγκατασταθεί αφού κάθε σχεδόν Σαββατοκύριακο γίνονται έκτακτες περικοπές, τόσο από τον ΑΔΜΗΕ, όσο και από τον ΔΕΔΔΗΕ. Εκείνο που βλέπω, όμως, είναι ότι ξεκινάει η κουβέντα για πιθανές αποζημιώσεις των θιγόμενων παραγωγών. Κάποιοι μεγάλοι επενδυτές (που έχουν και τον τρόπο να πιέσουν…) θέτουν ήδη, όπως μαθαίνω, το ζήτημα, καθώς «έφαγαν» συνεχείς περικοπές τα προηγούμενα Σαββατοκύριακα και τα αποτελέσματα τα είδαν στο ταμείο τους. Η γνώμη μου είναι ότι σύντομα η πίεση θα είναι μεγάλη…

Ενδιαφέρον είχε η απάντηση που έδωσε ο Νίκος Ανδρουλάκης, ερωτώμενος σχετικά στο ντιμπέιτ των πολιτικών αρχηγών, για το αν συμφωνεί με την προγραμματική θέση του ΣΥΡΙΖΑ για επανάκτηση από το ελληνικό δημόσιο του 51% της ΔΕΗ. Είτε 34% που είναι σήμερα, είτε 51%, είπε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ουσιαστική διαφορά δεν υπάρχει, αφού και σήμερα το δημόσιο είναι ο κυρίαρχος μέτοχος και ελέγχει το management της εταιρείας. «Αν θέλει το δημόσιο να ασκήσει πολιτική υπέρ των λαϊκών στρωμάτων, μπορεί και με το 34%» συμπλήρωσε ο κ. Ανδρουλάκης.

Κατά τα λοιπά κατά το χθεσινό «ντιμπέι» δεν ακούσαμε τίποτα ενδιαφέρον (και πάντως όχι τίποτα καινούργιο) στα ενεργειακά. Απλώς γελάσαμε με τη στομφώδη απόρριψη εκ μέρους του κ. Βαρουφάκη κάθε γνωστής μορφής παραγωγής ενέργειας εκτός από τα offshore αιολικά και το πράσινο υδρογόνο (που κύριος είδε πως θα παραχθεί, κιαυτό, χωρίς ΑΠΕ), και την κουτοπόνηρη υπεράσπιση εκ μέρους του κ. Βελόπουλου του «μεγάλου κρυμένου θησαυρού της χώρας στους υδρογονάνθρακες», όπως επίσης την παρόλα του περί τοξικών ανεμογεννητριών.

Το έχουμε ξαναπεί: Για να δεις που φυσάει ο άνεμος, οι καλύτεροι ανεμοδείκτες είναι ο Βελόπουλος της δεξιάς και ο Βελόπουλος της αριστεράς...

Δεν θα μπορούσαν να λείψουν οι γενικοί γραμματείς του ΥΠΕΝ από την προεκλογική συγκέντρωση που έκανε ο Κώστας Σκρέκας στην Αθήνα. «Πάμε λοιπόν, για άλλη μια φορά υπουργέ μου μαζί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη» έγραψε στο facebook η Αλεξάνδρα Σδούκου, αναρτώντας τη σχετική αναμνηστική φωτογραφία από το ξενοδοχείο Wyndham.

«Με τον Κώστα Σκρέκα μπορεί να πει κανείς ότι έχουμε ζήσει τα πάντα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Την μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση των τελευταίων 50 ετών, την έκρηξη των τιμών στο ρεύμα και όλα τα μικρά και μεγάλα project που έχουν κάνει την Ελλάδα πρωταθλήτρια στην πράσινη οικονομία.

Έχω να θυμάμαι ατελείωτες ιστορίες και στιγμές γύρω από το τραπέζι των συσκέψεων, στα αεροπλάνα, στις Βρυξέλλες, παντού! Αν κάτι εκτίμησα από την πρώτη στιγμή είναι την επιμονή, την αποτελεσματικότητα και την προσήλωσή του στον στόχο.

Είναι αυτά φαντάζομαι που αναγνωρίζουν και οι πολίτες των Τρικάλων που τον εκλέγουν διαρκώς στο κοινοβούλιο από το 2012.

Πάμε λοιπόν, για άλλη μια φορά υπουργέ μου μαζί με τον Κυριάκο Μητσοτάκη»

Διαβάστε με προσοχή το άρθρο που έγραψε στο energypress ο Ντίνος Νικολάου μετά από σχεδόν μισό αιώνα καριέρας στον τομέα έρευνας υδρογονανθράκων. Αντιγράφω από την κατακλείδα: Φαίνεται ότι οι έρευνες Υ/Α έχουν μπει για καλά στα γρανάζια της πολιτικής και της πολιτικής αντιπαλότητας και βρίσκονται πλέον εκτός του πλαισίου των βασικών προϋποθέσεων επιτυχημένης διεξαγωγής  ερευνών, στέλνοντας στις καλένδες το ότι ‘’...οι έρευνες χρειάζονται σταθερό επενδυτικό περιβάλλον, συνέχεια και συνέπεια...’’

Το έργο για την κατασκευή του Σταθμού Φόρτωσης Φορτηγών LNG εντάχθηκε για πρώτη φορά στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΔΕΣΦΑ 2015-2024, ενώ το 2014 έγινε και η ένταξή του στη συγχρηματοδοτούμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση Δράση Poseidon Med II (2015-2020) με χρηματοδότηση των μελετών ωρίμανσης του έργου. Το 2017 εγκρίθηκε η χρηματοδότηση του έργου από πόρους του Επιχειρησιακού Προγράμματος ΕΣΠΑ 2014-2020, με την τελική επενδυτική απόφαση να λαμβάνεται από τον ΔΕΣΦΑ τον Σεπτέμβριο του 2017. Ο Σταθμός ολοκληρώθηκε κατασκευαστικά το 2022, ενώ τα εγκαίνια έλαβαν χώρα, εν χορδαίς και οργάνοις, τον Οκτώβριο 2022.

Κι όμως, φαίνεται ότι τόσο ο ΔΕΣΦΑ, όσο και οι φερέλπιδες χρήστες (ΔΕΠΑ, BLUE GRID, MOTOR OIL) λογάριαζαν χωρίς τον ξενοδόχο, δηλαδή το Δήμαρχο Ελευσίνας, που ουσιαστικά σηκώνει μπλόκο για να μη λειτουργήσει η υποδομή (διαβάστε εδώ). Αλλά έχει και ο δήμαρχος το δικό του σκεπτικό και τα δικά του θέματα, τα οποία συνοψίζονται στο εξής ένα: Δημοτικές εκλογές τον Οκτώβριο...

Η Βουλή είναι κλειστή, συνεπώς δεν μπορούν να έλθουν νομοθετήματα, αλλά οι υπουργοί μπορούν να υπογράφουν Υπουργικές Αποφάσεις. Για πολλά από τα ενεργειακά θέματα η κατεύθυνση του ΥΠΕΝ είναι να διευθετηθούν τις επόμενες ημέρες και να αρθούν οι υφιστάμενες ενεργειακές εκκρεμότητες. 

Κι αυτό γιατί, πέραν των άλλων, στο ενδεχόμενο που δεν προκύψει κυβέρνηση από τις εκλογές, θα υπάρξει ένα εκ των πραγμάτων «νεκρό» χρονικό διάστημα στη συνέχεια, με την ανάδειξη υπηρεσιακής κυβέρνησης, μέχρι την πραγματοποίηση της δεύτερης εκλογικής αναμέτρησης.

Όσοι διαβάσατε την έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας για τη χώρα μας («Εις Βάθος Εξέταση της Ελλάδος») θα προσέξατε, ίσως, ότι υπάρχουν κάποιες δεκάδες αναφορές και παραπομπές σε δημοσιεύματα του energypress και βασικών συντακτών του. Μόνον του energypress, δε, και κανενός άλλου σάιτ. Αυτό σημαίνει με απλά λόγια ότι ο IEA έχει αποφασίσει ποιόν εμπιστεύεται ως πηγή πληροφόρησής του για τα ενεργειακά στην Ελλάδα. Βεβαίως η ενεργειακή «πιάτσα» το ξέρει, αλλά και η σφραγίδα του ΙΕΑ έχει τη σημασία της...

Το επισήμανε και ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, την περασμένη εβδομάδα στο συνέδριο των Δελφών, προειδοποιώντας ότι δεν πρέπει να υπάρχει εφησυχασμός. Μιλάμε για τα προβλήματα ξηρασίας και υψηλής θερμοκρασίας που είναι δυνητικές απειλές για το ενεργειακό σύστημα φέτος το καλοκαίρι. Το γεγονός ότι η Ευρώπη βίωσε έναν ήπιο χειμώνα μπορεί να ήταν θετικό για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, καθώς περιόρισε τη ζήτηση για φυσικό αέριο, όμως έχει ένα δυσμενές αποτέλεσμα σε ότι έχει να κάνει με τους ταμιευτήρες νερού και τη διαθεσιμότητα για τα υδροηλεκτρικά και τα πυρηνικά εργοστάσια...

Ο τραγέλαφος με τα «οικόπεδα» στα οποία δίνονται άδειες παραγωγής ή αναπτύσσονται έργα ΑΠΕ, χωρίς να υπάρχει προϋπόθεση συμφωνίας με τους ιδιοκτήτες, παίρνει άλλες διαστάσεις.

Βεβαίως με το ενεργειακό πολυνομοσχέδιο του ΥΠΕΝ δόθηκε τέλος στο κομφούζιο που είχε προκληθεί με τις καταχωρήσεις πολυγώνων εξαιρούμενων σταθμών στο σύστημα της ΡΑΕ, στην περίπτωση που τα πολύγωνα τα οποία δηλώνονται, φαίνονται ήδη κατειλημμένα από άδειες παραγωγής που εκδόθηκαν μεταγενέστερα.  Ωστόσο, το γεγονός ότι τα πολύγωνα από δεκάδες χιλιάδες «μικρά» έργα κάνουν για πρώτη φορά την εμφάνισή τους στη γεωπληροφοριακή πλατφόρμα της ΡΑΕ προκαλεί τώρα τα ακριβώς αντίθετα παρατράγουδα. 

Όπως λέει το ρεπορτάζ, η εμπλοκή αυτή τη φορά αφορά «μεγάλα» έργα με Βεβαιώσεις Παραγωγού, τα οποία βρίσκονται σε φάση αδειοδοτικής ωρίμανσης και προορίζονται από τους επενδυτές για εγκατάσταση σε περιοχές όπου έδειχναν να είναι ελεύθερες στον γεωπληροφοριακό χάρτη. Ωστόσο, με την εμφάνιση στην πλατφόρμα των εξαιρούμενων σταθμών, δεν λείπουν οι περιπτώσεις που οι επενδυτές διαπιστώνουν ξαφνικά να... ξεφυτρώνουν στα πολύγωνα των υποψήφιων μονάδων τους «μικροί» σταθμοί που βρίσκονται υπό ανάπτυξη, ή ακόμη και σε φάση λειτουργίας. 

Ρώτησα αρμόδιες πηγές της Volterra για αυτό που προκύπτει από τις οικονομικές καταστάσεις της μητρικής AVAX, ότι δηλαδή η Volterra παραμένει στα «προοριζόμενα προς πώληση περιουσιακά στοιχεία», αλλά και για τα δημοσιεύματα που υπήρξαν σχετικά. Τι μου απάντησαν;

Πρώτον, ότι η διατήρηση στα «προοριζόμενα προς πώληση περιουσιακά στοιχεία» είναι μια πραγματικότητα, αλλά και μια λογιστικού τύπου επιλογή, που σχετίζεται με την άκαρπη διαδικασία πώλησης που ως γνωστόν προηγήθηκε.

Δεύτερον, ότι δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα καμία εντολή σε χρηματοοικονομικό σύμβουλο για εκ νέου αναζήτηση αγοραστών.

Τα καταγράφω ακριβώς όπως μου τα είπαν. Να κάνω όμως και την εξής παρατήρηση: Όπως έχουμε δει, ακόμα και στο πρόσφατο παρελθόν, όλα στην αγορά μπορούν να πουληθούν και να αγοραστούν. Εξαρτάται από τη συγκυρία και το τίμημα…

Από την συνέντευξη του πρώην υπουργού Ενέργειας και υπεύθυνου προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργου Σταθάκη, ξεχωρίζω το κομμάτι που αφορά την επαναγορά του 17% των μετοχών της ΔΕΗ από τις εταιρείες του δημοσίου που κατέχουν και τις μετοχές του ΑΔΜΗΕ.

Συγκεκριμένα ο κ. Σταθάκης ανέφερε ότι η ΔΕΗ θα μπει σε ένα πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών. Οι αγορές θα πραγματοποιηθούν από τις δύο εταιρείες συμμετοχών που έχει το δημόσιο στον ενεργειακό τομέα και οι οποίες κατέχουν τις μετοχές του δημοσίου στον ΑΔΜΗΕ. Η μία εταιρεία είναι του υπουργείου οικονομικών και η άλλη του υπουργείου περιβάλλοντος και ενέργειας "ακριβώς διότι δεν πρέπει να ταυτίζονται κατ΄ ανάγκη οι δημόσιες συμμετοχές στις διαφορετικές εταιρείες για να μην υπάρχει πρόβλημα που να προσκρούει στους κανόνες ανταγωνισμού, άρα το δημόσιο έχει ήδη δύο εταιρείες συμμετοχών πολύ σημαντικές στον ενεργειακό τομέα οι οποίες μπορεί να εφαρμόσουν ένα πρόγραμμα ενίσχυσης στο μετοχικό κεφάλαιο της ΔΕΗ, σταδιακά, με οποιοδήποτε τρόπο αποφασίσουν, το οποίο θα ανακτά και θα διευρύνει το μερίδιο του Δημοσίου στη ΔΕΗ, με ένα πρόγραμμα σταθερό και αποδοτικό".

Οι πολλές και υψηλές εγγυητικές που οφείλουν να προσκομίσουν οι υποψήφιοι επενδυτές ΑΠΕ σε διάφορες φάσεις της αδειοδοτικής διαδικασίας αποφασίστηκαν, κατά κύριο λόγο, για να ξεκαθαρίσει το τοπίο και να δυσκολέψουν τη ζωή των αεριτζήδων που έκαναν σωρηδόν αιτήσεις για να πουλήσουν στη συνέχεια τα «χαρτιά». Αυτό όμως, όπως μου λένε άνθρωποι της αγοράς, βοήθησε στο να στηθεί μια νέα «φάμπρικα» με εγγυητικές από Βαλκανικές ασφαλιστικές εταιρείες, που είναι μεν χαμηλού κόστους, αλλά και μηδενικής... εγγύησης. «Το μεγαλύτερο ποσοστό των εγγυητικών που έχουν κατατεθεί αυτή τη στιγμή είναι από Βουλγαρία και Ρουμανία» μου λέει ο άνθρωπός μου, καταλήγοντας στο λογικό συμπέρασμα ότι, τελικά, «η απλοποίηση του αδειοδοτικού των ΑΠΕ δεν είναι καθόλου απλή και εύκολη υπόθεση»...

Μαθαίνω για μια ενδιαφέρουσα επανάκαμψη στον ενεργειακό χώρο, μετά από απουσία ικανού διαστήματος, σημαντικού κατά το παρελθόν στελέχους του κλάδου και για σημαντική θέση. Δεν θα σας πώ κάτι περισσότερο προς ώρας, αλλά θα ενημερωθείτε εγκαίρως...