Ραδιενεργά

Άραγε τι να σημαίνει η αναφορά στο επικαιροποιημένο μνημόνιο για την επιβολή «πράσινου φόρου στις εκπομπές CO2, με απόδοση για τα έσοδα του προϋπολογισμού το 2011 τουλάχιστον 300 εκ. ευρώ ;».

Το ερώτημα αυτό διατυπώνουν παράγοντες της αγοράς, δεδομένου ότι στο μνημόνιο δεν αναφέρονται λεπτομέρειες και διευκρινήσεις για το ύψος του φόρου, σε ποιους τομείς αφορά και τι επιπτώσεις θα υπάρξουν.

Επειδή όμως η ενέργεια έχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, (78,6% σύμφωνα με στοιχεία του 2004, ακολουθούμενη κατά 10% από τη βιομηχανία), είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι το μέτρο δεν θα την αφορά.

Ούτως ή άλλως η υιοθέτηση των μέτρων της ΡΑΕ για τις αλλαγές στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, τα οποία προτίθεται να ανακοινώσει μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση, περιλαμβάνουν και τη σταδιακή κοστολόγηση του CO2. Υπενθυμίζουμε ότι το πακέτο προτάσεων για τις απαραίτητες αλλαγές στην αγορά χονδρικής που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Αρχής στα τέλη Ιουλίου, εισηγείται ότι από τον Ιανουάριο του 2011 και σταδιακά μέχρι και τις 31 Δεκεμβρίου του 2012, θα πρέπει να αρχίσει να συνυπολογίζεται στο μεταβλητό κόστος των μονάδων ηλεκτρισμού, το λεγόμενο κόστος ευκαιρίας («opportunity cost») των δικαιωμάτων εκπομπών.

Και το γεγονός ότι το μέτρο θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται στην Ελλάδα σταδιακά, δεν σημαίνει ότι τα ποσά που θα επιβαρύνουν του χρόνου τα κόστη των μονάδων στην αγορά χονδρικής θα είναι μηδενικά…

Ένα "τυπικό" φάκελλο που θα πρέπει να υποβάλλει ο αγρότης στη ΔΕΗ για να κάνει αίτηση σύνδεσης (στην πραγματικότητα να πάρει σειρά προτεραιότητας) φωτοβολταϊκής επένδυσης, είχε μαζί του, όπως έμαθα, ο εκπρόσωπος της ΠΑΣΕΓΕΣ όταν συναντήθηκαν με την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ προκειμένου να δουν πως θα λυθούν οι τεράστιες εκκρεμμότητες στον τομέα αυτό. Όταν είδαν τον όγκο του στο υπουργείο, (ένα μεγάλο χαρτοκιβώτιο με χαρτιά) κατάλαβαν ότι κάτι δεν πάει καλά. Να δούμε τη συνέχεια...

Αν δεί κανείς τα στοιχεία του ΔΕΣΜΗΕ για την αξιοποίηση των υδροηλεκτρικών μονάδων από τη ΔΕΗ, θα διαπιστώσει ότι η επιχείρηση, παρότι το καλοκαίρι συνήθιζε πάντα να "ρίχνει" στη μάχη τα νερά για να αντιμετωπίσει τη ζήτηαη, εφέτος κάνει πολύ φειδωλή χρήση των ταμιευτήρων της; Προβλέπουν λίγες βροχές το χειμώνα και κρατάνε πισινή; Εδώ που τα λέμε, να σου κάτσουν τρείς χρονιές σερί με πολλά νερά, θα ήταν απίθανο...

Και μιας και είπα για λιανική ρεύματος: Δεν πρόλαβα να πατήσω στην Αθήνα και άκουσα κάποιες συζητήσεις για deal που αφορά το χώρο και το οποίο, αν κρίνει κανείς από τα δεδομένα της αγοράς και τα επιχειρηματικά χαρακτηριστικά των εμπλεκόμενων προσώπων, ακούγεται λογικό. Περισσότερα, λίαν συντόμως…

Θετικό το ότι της επετράπη της Τίνας να περάσει τις αυξήσεις που θα φέρει η αναδιάρθρωση των τιμολογίων της ΔΕΗ σε οικιακούς και αγροτικούς καταναλωτές σταδιακά μέχρι το 2013 και όχι εφάπαξ (οπότε δεν ξέρω αν θα μπορούσε να παραμείνει στο υπουργείο της). Οι μειώσεις στα εμπορικά, όμως, πώς θα γίνουν; Εφάπαξ ή σταδιακά; Όπως καταλαβαίνετε οι λιανέμποροι ρεύματος από αυτό το ερώτημα «ζούνε ή παθαίνουνε».

Μια περίεργη ησυχία, όπως πριν από τη θύελλα, στα μεγάλα θέματα της απελευθέρωσης των ενεργειακών αγορών. Εντάξει, δόθηκε από την τρόικα ένα περιθώριο χρόνου, μέχρι το Δεκέμβριο, αλλά το πικρό ποτήρι δεν μπορεί να το αποφύγει η κυβέρνηση. Θα το πιεί μάλιστα η ίδια. αυτοπροσ'ωπως, η Τίνα Μπιρμπίλη, καθώς εμφανίζεται αμετακίνητη από την υπουργική καρέκλα. Λίαν συντόμως πρέπει να πει τι θα κάνει. Και μιλάμε για πολλά αγκάθια! Πολύ περισσότερα από όσα αφήνονται να διαφανούν στο «νέο μνημόνιο».

Από την άλλη, γυρίζεις από τις διακοπές, και ενώ όλα δείχνουν ότι, επί της ουσίας, δεν πάμε καθόλου καλά, ότι η χώρα μπαίνει όλο και βαθύτερα σε ύφεση, ότι η δημοσιονομική εξυγίανση τροφοδοτείται αποκλειστικά σχεδόν από τον περιορισμό των εισοδημάτων, η δημόσια αντιπαράθεση εστιάζεται στο… Μαρκογιαννάκη, τον Κικίλια και τον Διονύση Τσακνή. Κάνε ταμείο μετά!

Νάμαστε, πάλι, επί των επάλξεων… Μετά από κανά δυο βδομάδες που λειτουργούσαμε στο ρελαντί, μπαίνουμε σιγά - σιγά στους κανονικούς ρυθμούς. Όπως όλοι άλλωστε. Παρότι - είναι πράγματι εντυπωσιακό – οι δικοί μας αναγνώστες λες και δεν καταλαβαίνουν από διακοπές και Δεκαπενταύγουστο. Μιλάμε για «τρελά» νούμερα επισκεψιμότητας, παρότι όλη η Ελλάδα ήταν στις παραλίες. Είναι βέβαια και τα αγροτικά φωτοβολταϊκά που δεν αφήνουν την επαρχία να ευχαριστηθεί τα μπάνια…

Ήταν να συναντηθούν στην Πάρο, όταν ο πρωθυπουργός έκανε εκεί διακοπές... εργασίας, αλλά τελικά δεν τα κατάφερε να πάει η Τίνα. Κάνουν λοιπόν σήμερα το ραντεβού στην Αθήνα. Τα ενεργειακά είναι σίγουρα στην ατζέντα, καθώς πρέπει να ληφθούν αποφάσεις και μάλιστα από εκείνες που χρειάζονται πολιτική κάλυψη υψηλού επιπέδου. Για υποψηφιότητα Μπιρμπίλη στην Περιφέρεια Αττικής δεν ξέρω. Η ίδια εμφανίζεται απρόθυμη.

Με τη φράση αυτή στέλεχος ιδιωτικής εταιρείας και υπέρμαχος της πώλησης μονάδων της ΔΕΗ, σχολιάζει τις διαφαινόμενες εξελίξεις, τη στάση της κυβέρνησης και το ένα «κλικ» πίσω από τις αρχικές υποδείξεις της τρόικας, στο οποίο φαίνεται να οδεύουν τα πράγματα. Δεν ανοίγει αλλιώς η αγορά, μας λέει, παρά μόνο με διαγωνισμούς πώλησης λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων που θα πάρουν δύο χρόνια ή και περισσότερο, αλλά αυτή είναι η μόνη λύση. Διότι δεν στέκεται μια αγορά με ένα μόνο εθνικό παραγωγό, όπως σήμερα. Κι εξηγεί πως όταν οι της ΔΕΗ προτρέπουν τους ιδιώτες να διεκδικήσουν τα αναξιοποίητα λιγνιτικά κοιτάσματα που απ’ ότι φαίνεται θα βγουν σε διαγωνισμό, μιλούν εκ του ασφαλώς. «Αφενός ουδείς μας βεβαιώνει ότι οι τοπικές κοινωνίες Ελασσόνας, Δράμας θα επιτρέψουν να μολυνθεί περιβαλλοντικά η περιοχή τους, αφετέρου είναι πολύ πιο κοστοβόρα μια τέτοια επένδυση όταν ξεκινά εκ του μηδενός, πόσο μάλλον όταν ο λιγνίτης από του χρόνου ή από το 2012, λόγω ρύπων, θα αρχίσει να καθίσταται ασύμφορος», σημειώνει ο συνομιλητής μας. Χαρακτηρίζει ημίμετρα τα περί δημοπρασιών, ενώ για την κυβέρνηση θεωρεί ότι κέρδισε απλώς πολιτικό χρόνο και εκτιμά ότι από το φθινόπωρο, όταν θα κληθεί να παρουσιάσει στην τρόικα ένα ολοκληρωμένο πακέτο, τα περί πώλησης θα επανέλθουν. «Δεν δένει αλλιώς η σούπα» – επιμένει- «αν δεν μειωθεί το μερίδιο της ΔΕΗ στην παραγωγή, θα είμαστε και πάλι στο έλεος του κυρίαρχου παίκτη». Εκτιμά, δε, ότι υπ’ αυτές τις συνθήκες, δεν είναι καθόλου απίθανο να αποχωρήσουν από την Ελλάδα κάποιες ξένες ενεργειακές εταιρείες που έχουν τα τελευταία χρόνια αποκτήσει παρουσία στο χώρο…

Βροχή μαθαίνω συνεχίζουν να πέφτουν οι αιτήσεις για ηλιακά μεγαβάτ στη ΔΕΗ. Έχει ξεπεράσει ο αριθμός τους τα 3.000 MW, όταν πριν από μια εβδομάδα ήταν περίπου 2.800 MW. Τι θα κάνει αλήθεια η ΔΕΗ ; Θα δεσμεύσει ηλεκτρικό χώρο για ηλιακά μεγαβάτ, τα οποία είναι… φως φανάρι ότι δεν θα εγκριθούν όλα ; Και αν συνεχίσει να δέχεται αιτήσεις, με εκείνη δεν θα τα βάλουν μετά οι υποψήφιοι επενδυτές, όταν θα καταλάβουν ότι οι αιτήσεις τους πρόκειται να κοπούν λόγω πληθωρισμού ;

Από αναγνώστη του «Energy Press» λάβαμε προς δημοσίευση το παρακάτω κείμενο : Στις 28/7/2010 η ΡΑΕ δημοσίευσε στο site της, την αλληλογραφία της με την Υπουργό ΠΕΚΑ σχετικά με τον έλεγχο νομιμότητας που άσκησε η υπουργός στην απόφαση της ΡΑΕ να χορηγήσει άδειες παραγωγής σε όσα αιτήματα είχε ήδη αξιολογήσει θετικά σύμφωνα με το νέο νόμο 3851/2010. Από την απλή ανάγνωση της απόφασης της υπουργού, προκύπτει ότι εκείνη δεν αρκέστηκε σε έλεγχο νομιμότητας αλλά μπήκε στην ουσία της αξιολόγησης και άσκησε ουσιαστικά έλεγχο σκοπιμότητας ενώ κάτι τέτοιο απαγορεύεται αφού η ΡΑΕ είναι ανεξάρτητη αρχή και ο νόμος θα έπρεπε να δίνει ρητά την εξουσία στην υπουργό να ασκεί τέτοιον έλεγχο σκοπιμότητας. Πολλοί στη ΡΑΕ ενοχλήθηκαν με αυτή την πρωτοβουλία. Τι συμβαίνει λοιπόν ; Έχει αποφασίσει η υπουργός να μην αφήσει τη ΡΑΕ να ασκήσει τις εξουσίες που η ίδια της έδωσε με το νέο νόμο ; Και γιατί η ΡΑΕ, δημοσιοποίησε αυτή την .... παρασπονδία ; Φαντάζεστε να συνέβαιναν αυτά παλαιότερες εποχές ; Το 2002 ή το 2003 ας πούμε.

Τα τελευταία 24ωρα είχε αρχίσει να διαφαίνεται πως κάποια παραπάνω πίστωση χρόνου θα πάρει η ελληνική κυβέρνηση για να καταλήξει στο πακέτο αλλαγών της αγοράς ηλεκτρισμού. Χθες το μεσημέρι για παράδειγμα, και πριν τελειώσει η μαραθώνια συνάντηση του υπ. Οικονομικών με την τρόικα, κύκλοι της οδού Νίκης διέρρεαν πως στη σημερινή συνέντευξη της τρόικας και στο κείμενο που θα συντάξουν οι ελεγκτές, δεν θα περιλαμβάνονται υποδείξεις για το τι να κάνουμε με τη ΔΕΗ, παρά μόνο μια γενική αναφορά ότι πρέπει να ανοίξει η αγορά. Η πρώτη μάλιστα αίσθηση προς αυτή την κατεύθυνση είχε αρχίσει να σχηματίζεται την Τρίτη, αμέσως μετά την συνάντηση της Τίνας Μπιρμπίλη με την τρόικα, που όπως έλεγε η υπουργός «τους εξηγήσαμε την πολιτική μας για μέχρι το 2020, τις θέσεις μας, και ακούνε τι έχουμε να τους πούμε…».

Ενδιαφέρον είχε η χθεσινή τοποθέτηση στα κανάλια ενός κορυφαίου στελέχους της ΓΕΝΟΠ για τις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στην αγορά ηλεκτρισμού. Ούτε λίγο ούτε πολύ, είπε πως το συνδικάτο συμφωνεί με μερικά από τα μέτρα που έχει εισηγηθεί η ΡΑΕ, και πιο συγκεκριμένα με το να δοθεί η διαχείριση των υδροηλεκτρικών έργων της ΔΕΗ στον ΔΕΣΜΗΕ. Εφόσον, όντως είναι έτσι, πρόκειται για ένα βήμα μπροστά της ΓΕΝΟΠ, καθώς το θέμα των νερών, και παρά τις καταγγελίες που έχουν υποβληθεί στη ΡΑΕ για αλχημείες από πλευράς ΔΕΣΜΗΕ, είναι κάτι που μέχρι πρότινος η ΔΕΗ δεν ήθελε ούτε να το ακούσει. Λέτε τώρα που πήραμε παράταση ως το Δεκέμβριο, το συνδικάτο να γίνει πιο διαλλακτικό σε κάποια, τουλάχιστον, θέματα ;

Δεν ενθουσιάζεται καθόλου με την ιδέα του περιφερειάρχη Πελοποννήσου ο υφυπουργός Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης, όπως μαθαίνω. Κι αυτά που ακούγονται περί περιφερειάρχη, δεν παίζουν, λένε οι γνωρίζοντες. Το τι ισχύει τώρα για άλλους, δεν ξέρω...

«Ψηφουλάκια αλιεύουν από τους αγρότες, έρχονται δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές, μετά θα τους ξεχάσουν όλοι, και τότε να δεις τι έχει να γίνει». Η φράση ανήκει σε παράγοντα του χώρου των ΑΠΕ και αναφέρεται στη μόδα με τα αγροτικά φωτοβολταικά, και τις χιλιάδες αιτήσεις που ετοιμάζονται να κατατεθούν, πολύ λίγες εκ των οποίων θα εγκριθούν. Άλλοι εκπρόσωποι εταιρειών ΑΠΕ, εκτιμούν πως αν το ΥΠΕΚΑ εκδόσει τώρα την επίμαχη απόφαση για το ενεργειακό μίγμα ανά έτος και ανά τεχνολογία ΑΠΕ μέχρι το 2020, αντί να περιμένει για τις 4 Σεπτεμβρίου, όπως λέει ο νόμος των ΑΠΕ («τουλάχιστον ένα τρίμηνο μετά την ψήφισή του»), παύει αυτόματα να ισχύει η κατά προτεραιότητα εξέταση των αιτημάτων για τους αγρότες, και λύνεται το πρόβλημα εν τη γενέσει του. Λύνεται όμως ; Διότι σε μια τέτοια περίπτωση θα ξεσηκωθούν σύσσωμοι, και με το δίκιο τους, οι παραγωγοί και οι συνεταιρισμοί, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι τους εξαπάτησε και τότε ποιος τους ακούει. Έσπειραν ανέμους λοιπόν, τώρα ας θερίσουν θύελλες…

Διάβαζα το κείμενο που έστειλε προχθές με SMS στους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ο Ν. Φωτόπουλος, πρόεδρος της ΓΕΝΟΠ. Απομόνωσα μια φράση του, το ότι «εμείς οι εργαζόμενοι δεν πουλάμε εργοστάσια, ούτε ενέργεια σε τιμή κόστους». Εντάξει, ενέργεια σε τιμή κόστους, η ΓΕΝΟΠ δεν θα δεχθεί να πουληθεί. Είναι όμως διατεθειμένο το συνδικάτο, να συναινέσει ώστε η ΔΕΗ να πουλήσει ηλεκτρική ενέργεια με ένα εύλογο ή και υψηλό κέρδος ;

«Η μόνη καθαρή λύση είναι η πώληση μονάδων. Όλα τα άλλα θα μετατρέψουν την Ελλάδα σε ένα απέραντο στρατόπεδο εταιρειών που απλώς θα εμπορεύονται την ενέργεια την οποία θ’ αγοράζουν από τη ΔΕΗ όταν τη βγάζει σε διαγωνισμούς, όταν αυτοί δεν θα κηρύσσονται άγονοι λόγω των υψηλών τιμών, κ.ό.κ. Δεν είναι άνοιγμα αυτό». Η άποψη ανήκει σε στέλεχος του χώρου, το οποίο και εξηγεί πως αν καταφύγουμε στη λύση των δημοπρασιών, και πάλι το πάνω χέρι θα το έχει εκείνος που παράγει, όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα. Όσο για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων Δράμας & Ελασσόνας, η άποψή του είναι πως η θερμογόνος δύναμη αυτού του λιγνίτη είναι πολύ μικρή, και ότι σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί λύση ισοδύναμη της πώλησης μονάδων. «Άσε που δεν θα σε αφήσουν οι τοπικές κοινωνίες να πας και να κάνεις εκεί καινούργια μονάδα, άσε που ακόμη και αν σου επιτρέψουν, θέλεις τουλάχιστον δύο χρόνια»…

Ποιος είπε ότι η τρόικα πήρε πίσω τα περί πώλησης του 40% των λιγνιτικών και υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ ; Κάθε άλλο, άλλωστε το Annex της Κομισιόν (προσάρτημα νο 2 στο Μνημόνιο) μαθαίνω ότι έχει υιοθετηθεί πλήρως από την τρόικα. Απλώς η τελευταία, εν είδη μιας ακόμη ευκαιρίας στην Ελλάδα, θα περιμένει για το ισοδύναμο πακέτο μέχρι το Σεπτέμβριο…

Βαθύς γνώστης των ενεργειακών θεμάτων μας έλεγε χθες ότι πέραν των άλλων εναλλακτικών λύσεων, μια καλή ιδέα για να πειστεί η τρόικα ότι θα ανοίξει η ελληνική αγορά, είναι να αποφασίσουμε πως στους διαγωνισμούς για τη νέα ισχύ δεν θα συμμετέχει η ΔΕΗ, και στο πλαίσιο αυτό να επιταχυνθούν οι αδειοδοτικές διαδικασίες για όλες τις εκκρεμούσες αιτήσεις ιδιωτών. Ξέρετε πόσες είναι ; Εκκρεμούν 2 αιτήσεις για 400άρες λιγνιτικές μονάδες (ΤΕΡΝΑ, Εlpedison), και… 4. 000 μεγαβάτ παρακαλώ, για υδροηλεκτρικά (ΤΕΡΝΑ, Μηχανική, κ.ά.) !