Μ. Κουναλάκης: Σχετικά με την ισχύ των μονάδων του ΜΜΑΕ και τι πρέπει να γίνει με τους μηχανισμούς ΑΔΙ

Από τον κ. Μιχαήλ Κουναλάκη, (Dr. Mechanical & Aerospace Engineer, Energy Markets Expert, Head of Regulatory Framework & Market Section, Generation Business Unit / PPC SA) λάβαμε τα παρακάτω δύο σχόλια: Το 1ο αναφέρεται στο δημοσίευμα στα "ραδιενεργά"  σχετικά με την πραγματικά διαθέσιμη ισχύ των μονάδων, που είχαν επιλεγεί να συμμετέχουν στον ΜΜΑΕ, όπως αυτή δημοσιεύτηκε από τον ΑΔΜΗΕ. Το 2ο είναι ένας γενικός σχολιασμός σχετικά με την στασιμότητα και την μη ορθολογική αντιμετώπιση του θέματος εκ μέρους της ΡΑΕ.

Τα σχόλια του κ. Κουναλάκη είναι τα εξής:

1. Προς αποκατάσταση της αλήθειας.

Δημιουργούνται λάθος εντυπώσεις όταν αποκωδικοποιούνται με λάθος τρόπο τα στοιχεία του πίνακα, που δημοσίευσε ο ΑΔΜΗΕ, με προφανή στόχο την απόκρυψη της αλήθειας και την παραπλάνηση της κοινής γνώμης. Ήταν προαποφασισμένο ότι στον ΜΜΑΕ θα συμμετέχουν τα φα με όλη τους την πραγματικά διαθέσιμη ισχύ και τα υδροηλεκτρικά με ένα μέρος της πραγματικά διαθέσιμης ισχύος τους. Επίσης τα λιγνιτικά δεν θα συμμετείχαν και δεν θα έπαιρναν καμία αμοιβή από τον μηχανισμό.

Πώς υπολογίζεται το UCAP για τις μονάδες φα.

To UCAP για τις μονάδες φα υπολογίζεται από την σχέση: UCAP=(1-EFORd)*NCAP.  To EFORd είναι συντελεστής, που εκφράζει την μέση μη διαθεσιμότητα της μονάδας τα τελευταία 3, νομίζω, έτη αξιοπιστίας και προκύπτει από πραγματικά ιστορικά στοιχεία μη διαθεσιμότητας της μονάδας, από την συμμετοχή της στο ΗΕΠ, και απόκρισής της σε εντολές κατανομής πραγματικού χρόνου από τον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Η/Ε. Για παράδειγμα το Λαύριο 5 έχει ένα συντελεστή EFORd πολύ υψηλό (79,6%), πολύ υψηλότερο από όλες τις υπόλοιπες μονάδες φα, επειδή τα τελευταία 3 χρόνια βρισκόταν το συντριπτικά μεγαλύτερο χρονικό διάστημα είτε σε βραχυχρόνια βλάβη, είτε σε μείζονα βλάβη. Έτσι το Λαύριο 5 αμείβεται μόνο για τα 77 περίπου MW από το μέγιστο των 378 περίπου MW για τα οποία θα μπορούσε να λάβει αποζημίωση από τον ΜΜΑΕ.  

Πώς υπολογίζεται το EFORd για τους ΥΗΣ.

Για τα υδροηλεκτρικά, τα στοιχεία του πίνακα δεν προκύπτουν με τον ίδιο τρόπο. Για αυτά πρώτα υπολογίστηκε η στήλη UCAP, με βάση ένα στρεβλό τύπο υπολογισμού της ΡΑΕ, από τον οποίο υποτίθεται ότι υπολογίζεται η ιστορική συνεισφορά των ΥΗΣ στην ευελιξία και στην συνέχεια, με βάση τον παραπάνω τύπο UCAP=(1-EFORd)*NCAP, προέκυψε η στήλη EFORd. Άρα η στήλη με το EFORd δεν εκφράζει σε καμία περίπτωση, όσον αφορά τους ΥΗΣ,  την μέση μη διαθεσιμότητα των ΥΗΣ τα τελευταία 3 χρόνια  για παροχή ισχύος ή ευελιξίας στο σύστημα.

Με την “λογική” του άρθρου και του παράγοντα της αγοράς, το UCAP για τις λιγνιτικές μονάδες είναι 0, δεδομένου ότι δεν δικαιούνται αμοιβής από τον ΜΜΑΕ και άρα το EFORd είναι 100%,  οπότε προκύπτει ότι καμία λιγνιτική μονάδα δεν ήταν διαθέσιμη τα τελευταία 3 χρόνια.

2. Τι έχει γίνει και τι θα έπρεπε να έχει γίνει σχετικά με τους όποιους μηχανισμούς ΑΔΙ.

Ο ΜΜΑΕ είναι καθ’ όλα στρεβλός αμείβοντας ουσιαστικά μόνο μία τεχνολογία συμβατικών μονάδων παραγωγής, τα φα. Η αποζημίωση, μέσω του ΜΜΑΕ, μόνο 500-600 MW από την εγκατεστημένη ισχύ 3000 MW των ΥΗΣ, όπως και η μηδενική αποζημίωση των λιγνιτικών μονάδων είναι σαφέστατα στρεβλές και λανθασμένες επιλογές. Είναι εύκολο να αποδείξει κάποιος ότι η σωστή αποζημίωση των ΥΗΣ, για παροχή ευελιξίας στο σύστημα, θα ήταν για ισχύ 1200-1500 MW, δεδομένου ότι τόση προκύπτει η ιστορική δυνατότητά τους για συνεισφορά στην ευελιξία.

Υπάρχουν τεκμηριωμένες μελέτες από διεθνείς οίκους συμβούλων σε ενεργειακά θέματα, ειδικά για το ελληνικό σύστημα, για το πώς, με χρήση κατάλληλων συντελεστών βαρύτητας, μπορούν να αποζημιώνονται σωστά όλες οι τεχνολογίες (ΥΗΣ, φα και λιγνίτες) για την πραγματική συνεισφορά τους στην παροχή ευελιξίας στο σύστημα.

Η ΡΑΕ θα έπρεπε να αφήσει κατά μέρος τις αμφιβόλου αποτελέσματος ρυθμιστικές παρεμβάσεις στο παρωχημένο μοντέλο της ελληνικής αγοράς Η/Ε (πχ άνω όριο προσφορών ενέργειας ή επικουρικών υπηρεσιών) και την επιμονή σε Μεταβατικούς Μηχανισμούς Αποζημίωσης Ευελιξίας και μόνον*. Πρέπει άμεσα να προτείνει ένα μόνιμο αγοραστικό μηχανισμό αποζημίωσης ισχύος (CRM), που να περιλαμβάνει, εκτός της ισχύος, της ευελιξίας και των απαραίτητων στρατηγικών εφεδρειών από την πλευρά της παραγωγής και την διαχείριση της ζήτησης από την πλευρά της προμήθειας. Σε έναν τέτοιο μόνιμο μηχανισμό, φυσικά δεν θα μπορούσαν να είναι εκτός οι λιγνίτες ή να υπό-αμείβονται τα υδροηλεκτρικά**. Η ελληνική αγορά Η/Ε θα μπορούσε να πορευθεί με αυτόν τον τρόπο μέχρι την πλήρη εφαρμογή των 4 αγορών του μοντέλου στόχου σε συνδυασμό με την σύζευξη των αγορών για την χρήση των διασυνδέσεων, την κατά το δυνατόν μεγαλύτερη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στην αγορά*** και την κατάργηση άνω και κάτω ορίων (ή θέσπιση πολύ υψηλών ορίων κατά απόλυτη τιμή) στις προσφορές ενέργειας και επικουρικών υπηρεσιών όλων των μονάδων παραγωγής του συστήματος, συμβατικών και μη (ΑΠΕ). Τότε ο μόνιμος μηχανισμός CRM  θα πρέπει να αναθεωρηθεί ή και να αρθεί τελείως με την πάροδο του χρόνου και την ωρίμανση της αγοράς.

Υπενθυμίζεται τέλος ότι ιδανική είναι η αγορά  που δεν έχει ανάγκη από τέτοιους μηχανισμούς αποζημίωσης (ισχύος, ευελιξίας) προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των συμβατικών μονάδων και να δοθούν στην αγορά τα κατάλληλα σήματα για τέτοιες επενδύσεις. Ακόμα μια τέτοια αγορά θα έχει ενσωματώσει πλήρως τις ΑΠΕ και δεν θα έχει ανάγκη από το σύστημα εγγυημένων τιμών για αυτές προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα τους και η αύξηση της συνεισφοράς τους, με πραγματικούς όρους αγοράς, στο ενεργειακό μίγμα. Τα οφέλη για τους καταναλωτές προφανή.

*Μήπως προκειμένου να βρίσκει άλλοθι η ΡΑΕ για την εξαίρεση από τον μηχανισμό σημαντικής λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής ισχύος της ΔΕΗ ;

**Μήπως η ΡΑΕ προχωρήσει σε μόνιμο CRM όταν, όπως όλα δείχνουν, εκποιηθεί σημαντικό μέρος της λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής της ΔΕΗ ;

***Προϋπόθεση για την πλήρη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στην αγορά είναι η προοδευτική τοπική αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς και διανομής έτσι ώστε η παραγόμενη ενέργειά τους να γίνει διαχειρίσιμη, εξ αποστάσεως, από τους ιδιοκτήτες τους, με 4 εναλλακτικές για το σύνολο ή μέρος της παραγόμενης ενέργειάς τους, δηλ. έγχυση στο ηλεκτρικό δίκτυο, αποθήκευση, άλλη ωφέλιμη ενεργειακή χρήση ή ενδεχομένως και απόρριψη υπό μορφή θερμότητας στο περιβάλλον, εάν δεν υπάρχουν οι πρώτες 3 εναλλακτικές.