Γραφειοκρατικά ευτράπελα

Η ανάπτυξη της αγοράς φωτοβολταϊκών είναι γεμάτη από γραφειοκρατικές υπερβολές, τρέλες και ευτράπελα και είμαι σίγουρος ότι ο καθένας έχει να προσθέσει κάτι που είναι για γέλια και για κλάματα. Λέγεται άλλωστε ότι γραφειοκράτης είναι κάποιος που έχει ένα πρόβλημα για κάθε λύση. Και μη φανταστείτε ότι τα προβλήματα εμφανίστηκαν τώρα που η αγορά είναι πιο περίπλοκη. Εμφανίστηκαν πριν καν η αγορά κάνει τα πρώτα της βήματα. Και ήταν συνέπεια του ότι σε κάποιους δόθηκε μια εξουσία να ελέγχουν ένα φάκελο και έπρεπε κάτι να κάνουν και να πουν για να αποδείξουν ότι παίρνουν στα σοβαρά το ρόλο και την εξουσία που τους ανατέθηκε. Έτσι πολλές φορές ο συνδυασμός άγνοιας για το αντικείμενο και μιας φοβικής αντιμετώπισης μια νέας και ως τότε άγνωστης τεχνολογίας (δεν αναφέρω καν τις περιπτώσεις διαφθοράς που δυστυχώς εμφανίζονται σε κάθε χώρο) οδήγησαν ενίοτε σε παράλογες καταστάσεις.

Το μακρινό 1999, πριν ακόμη υπάρξει νομοθεσία σχετική με τα φωτοβολταϊκά, το Υπουργείο Ανάπτυξης ενέκρινε επιδοτήσεις για 25 έργα που αφορούσαν σε εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε ξενοδοχεία και επιχειρήσεις στην Κρήτη. Μεταξύ των δικαιολογητικών που έπρεπε να καταθέσουν οι ενδιαφερόμενοι, τους ζητήθηκε να καταθέσουν πιστοποιητικά πως τα φωτοβολταϊκά δεν θα προκαλέσουν πτώση πολεμικών αεροπλάνων που πετούν πάνω από την Κρήτη!

Όταν ξεκίνησε το πρώτο κύμα ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών, οι επενδυτές στην περιοχή της Υλίκης αντιμετώπισαν ιδιαίτερα προβλήματα λόγω της άρνησης ορισμένων υπαλλήλων της ΕΥΔΑΠ και της Περιφέρειας να δεχθούν έργα φωτοβολταϊκών, εξαιτίας του ιδιαίτερου καθεστώτος προστασίας της περιοχής. Ακόμη και έργα που ήταν δίπλα στην εθνική οδό, 3 χιλιόμετρα μακριά από τη λίμνη και μεσολαβούσε και λόφος μεταξύ έργου και λίμνης έπαιρναν άκυρο. Προκειμένου να προχωρήσει ένα έργο, ζητήθηκε από τον επενδυτή να παρουσιάσει ειδικές μελέτες επικινδυνότητας (οι πρώτες του είδους τους στην Ελλάδα και ίσως και διεθνώς) ότι δεν θα υπάρξει οποιαδήποτε επιβάρυνση του ταμιευτήρα από τυχόν φωτιά στον φωτοβολταϊκό σταθμό. Λεπτομέρεια: δίπλα στο γήπεδο του σταθμού υπήρχε ρέμα που κατέληγε στη λίμνη που ήταν γεμάτο σκουπίδια, δοχεία φυτοφαρμάκων και ότι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς, για τα οποία ούτε η ΕΥΔΑΠ, ούτε η Περιφέρεια έδινε σημασία. Όταν ο επενδυτής παρουσίασε τις μελέτες επικινδυνότητας, του ειπώθηκε πως οι αρμόδιοι υπάλληλοι δεν είχαν την τεχνογνωσία να τις κρίνουν και πρότειναν να συσταθεί επιτροπή εμπειρογνωμόνων από τρία υπουργεία για να τους συμβουλεύσουν. Την  ώρα που συμβαίνουν όλα αυτά, άλλοι υπάλληλοι στα κεντρικά της ΕΥΔΑΠ προσπαθούσαν -και ορθά- να αναπτύξουν φωτοβολταϊκά σε εγκαταστάσεις (δεξαμενές) της εταιρίας για λόγους εξοικονόμησης. Και, όπως είναι γνωστό, πλέον υπάρχει νομοθεσία που επιτρέπει τα πλωτά φωτοβολταϊκά σε ταμιευτήρες, μια πρακτική διαδεδομένη σε όλο τον κόσμο.

Και μια περίπτωση όπου η νομοθεσία, προσπαθώντας υποτίθεται να προστατεύσει τους παραδοσιακούς οικισμούς, καταλήγει σε αδιέξοδο. Αναφέρει λοιπόν σχετική υπουργική απόφαση του 2011: “Επιτρέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών… σε χαρακτηρισμένους παραδοσιακούς οικισμούς, ιστορικά τμήματα πόλεων και διατηρητέα κτίρια, … υπό τον όρο ότι τοποθετούνται στους ακάλυπτους χώρους των κτιρίων και σε σημεία μη ορατά από κοινόχρηστους χώρους”. Όταν υπογράφηκε η εν λόγω υπουργική απόφαση, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών του Ειδικού Προγράμματος επιτρεπόταν μόνο επί κτιρίων (ούτε στους ακάλυπτους χώρους των κτιρίων ούτε σε σημεία μη ορατά από κοινόχρηστους χώρους). Προφανώς ο αρμόδιος υφυπουργός που επέμενε για αυτή τη διατύπωση, αγνοούσε τη νομοθεσία του υπουργείου του.