Στο Μπακού την Πέμπτη ο Σταθάκης – Υψηλού επιπέδου συναντήσεις για τους αγωγούς

Υψηλού επιπέδου συναντήσεις με στελέχη της ΕΕ, άλλους υπουργούς και στελέχη χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων θα έχει την Πέμπτη 23 Φεβρουαρίου στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης.

Ο υπουργός θα μεταβεί  στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν προκειμένου να λάβει μέρος στην τρίτη υπουργική συνάντηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής για το Νότιο Διάδρομο Φυσικού αερίου.

Πέρα από τις συζητήσεις που θα έχει για την πρόοδο των έργων και τις προοπτικές του Νοτίου Διαδρόμου, μέρος του οποίου αποτελεί και η σημαντική επένδυση για τον TAP, ο κ. Σταθάκης αναμένεται να έχει – έστω και σε ανεπίσημο επίπεδο – πολλές και ενδιαφέρουσες συνομιλίες για ένα μεγάλο εύρος θεμάτων, καθώς η σύνθεση της συνάντησης προσφέρεται για κάτι τέτοιο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο Μπακού θα βρεθούν «τα πρώτα βιολιά» της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ και ιδίως της ΝΑ Ευρώπης, δεδομένου ότι ο Νότιος Διάδρομος Φυσικού αερίου αποτελεί ένα έργο που έχει αναδειχτεί ως κομβικής σημασίας στα πλαίσια της ενεργειακής στρατηγικής της ΕΕ.

Η πρώτη συνάντηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής διεξήχθη στις 12 Φεβρουαρίου 2015 και η δεύτερη στις 29 Φεβρουαρίου 2016.

Στη δεύτερη αυτή συνάντηση, παρουσία του Αζέρου προέδρου Αλίεφ, του αντιπροέδρου της Κομισιόν Μ. Σέφκοβιτς και της εκπροσώπου της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας Φεντερίκα Μογκερίνι, οι 12 συμμετέχοντας υπουργοί Ενέργειας υπέγραψαν κοινή διακήρυξη.

Υψηλού επιπέδου συμμετοχές

Η συνάντηση προσελκύει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς στο Μπακού θα βρεθούν για τον ίδιο λόγο ο Μάρος Σέφκοβιτς, αντιπρόεδρος της Κομισιόν, αρμόδιος για την Ενεργειακή Ένωση, ο Κάρλο Καλέντα, υπουργός Οικονομικής ανάπτυξης της Ιταλίας, ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ, υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, η Ντράγιτσα Σέκουλιτς, υπουργός Οικονομίας του Μαυροβουνίου, ο Νικολάι Παβλόφ, υπηρεσιακός υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας και ο Σλάβεν Ντόμπροβιτς, υπουργός Περιβαλλοντικής Προστασίας και Ενέργειας της Κροατίας.

Φυσικά, θα λάβει μέρος και ο υπουργός Ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν, που φιλοξενεί και τη συνάντηση, η οποία θα γίνει υπό την αιγίδα του Αζέρου προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ, ενώ έχουν επίσης προσκληθεί και οι υπουργοί Ενέργειας της Γεωργίας και της Αλβανίας, καθώς και άλλα κυβερνητικά στελέχη από τις βαλκανικές χώρες.

Το παρόν θα δώσουν και οι επικεφαλής διεθνών οικονομικών οργανισμών, καθώς και εκπρόσωποι άλλων ενδιαφερόμενων μερών.

Ξεχωρίζει η παρουσία της Παγκόσμιας Τράπεζας, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της οποίας θα είναι ο Ρικάρντο Πουλίτι, όπως και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, εκ μέρους της οποίας το παρόν θα δώσει η Φλάβια Παλάντσα, διευθύντρια του τμήματος Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης της Τράπεζας.

Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές της πρεσβείας των ΗΠΑ στο Αζερμπαϊτζάν που επικαλείται το αζέρικο πρακτορείο Trend, εκπροσώπηση υψηλού επιπέδου θα υπάρξει και εκ μέρους των ΗΠΑ, χωρίς ακόμα να έχει γίνει γνωστό από ποιους θα αποτελείται η αμερικανική αντιπροσωπεία.

Στο επίκεντρο της ενεργειακής στρατηγικής της ΕΕ

Θυμίζουμε ότι ο Νότιος Διάδρομος είναι το σχέδιο για τη μεταφορά 10 δισ. κ.μ. αζέρικου αερίου από την Κασπία προς την ηπειρωτική Ευρώπη, μέσω Γεωργίας και Τουρκίας. Πρόκειται για έργο κομβικής σημασίας προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως το τεράστιο κοίτασμα του Σαχ Ντενίζ, μέσω της επέκτασης του αγωγού του Βορείου Καυκάσου και την κατασκευή των αγωγών TANAP (Trans-Anatolian Natural Gas Pipeline) και του TAP (Trans Adriatic Pipeline). Η πλήρης αξιοποίηση του κοιτάσματος του Σαχ Ντενίζ θα προσθέσει 16 δισ. κ.μ. ετησίως στα περίπου 9 που παράγονται από το πρώτο στάδιο ανάπτυξης του κοιτάσματος. Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις του Αζέρου προέδρου Αλίεφ, ο Νότιος Διάδρομος αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία μέχρι το 2020.

Εξ αντικειμένου, ο Νότιος Διάδρομος βρίσκεται και στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ-Ρωσίας για την ενεργειακή αγορά της Ευρώπης, με την αμερικανική πλευρά να επιδιώκει με κάθε τρόπο την προώθηση του Νοτίου Διαδρόμου και την αποτροπή κάθε εναλλακτικού σεναρίου για τη μεταφορά ρωσικού αερίου στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Μια πλευρά που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, έχει να κάνει με την στάση που θα κρατήσουν οι συμμετέχοντες σχετικά με τα όσα είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, περί πρόθεσης της Gazprom να αξιοποιήσει τον TAP για μεταφορά ρωσικού φυσικού αερίου προς της Ευρώπη. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι μέτοχοι του TAP, σε πρώτη φάση, φάνηκε ότι μάλλον καλοδέχτηκαν τα νέα, αν και οι επίσημες ανακοινώσεις ήταν σε αρκετά πιο μετρημένο τόνο.

Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, δε, είναι δεδομένο ότι αυτή η πολυσύνθετη γεωπολιτική κατάσταση, έχει φέρει τα σχέδια της κυβέρνησης για τον περίφημο «ενεργειακό κόμβο» σε κρίσιμο σημείο, αφού, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όλες οι συνιστώσες αυτού του σχεδίου σχετίζονται η μια με την άλλη.

Αυτό, άλλωστε, φαίνεται και από τις σχετικές δηλώσεις Σταθάκη σε συνέντευξη που παραχώρησε στο αζέρικο Trend επ’ αφορμή της επικείμενης επίσκεψής του στο Μπακού.

Σταθάκης: Δουλεύουμε για να φτιάξουμε ένα ενεργειακό σταυροδρόμι στη ΝΑ Ευρώπη – Μεγάλες προσδοκίες για TAP, IGB, EastMed

Το πλήρες κείμενο της συνέντευξης που παραχώρησε ο κ. Σταθάκης στο Trend και τ δημοσιογράφο Leman Zeynalova έχει ως εξής:

-Ποιες είναι οι προσδοκίες σας για την επερχόμενη συνεδρίαση της Συμβουλευτικής Επιτροπής για το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου;

Πιστεύω ότι η τρίτη συνάντηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής στο Μπακού θα εμβαθύνει περαιτέρω στην πρακτική διάσταση της υλοποίησης του Νότιου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου. Αυτό θα στείλει ένα ισχυρό μήνυμα ότι η στρατηγική επιδίωξη για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού φυσικού αερίου της ΕΕ λειτουργεί όχι μόνο στα χαρτιά, αλλά στην πράξη. Τρία χρόνια μετά την αρχική έναρξή του, αυτό το έργο προτεραιότητας έχει προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ προμηθευτών φυσικού αερίου και των χωρών διέλευσης, οδηγώντας σε απτά αποτελέσματα. Το επόμενο βήμα είναι να εδραιωθεί περαιτέρω η συνεργασία αυτή, συνδυάζοντας την επέκταση του διαδρόμου με τη σταδιακή δημιουργία αυτού που εγώ αποκαλώ Νοτιοανατολικό Ενεργειακό Σταυροδρόμι.

- Πώς βλέπετε τη σημασία του Trans Adriatic Pipeline (TAP) για την Ελλάδα και την πρόοδο στην υλοποίηση του έργου;

Ο TAP είναι η κινητήριος δύναμη που βρίσκεται στη βάση της ιδέας για το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου. Το έργο εκτυλίσσεται ομαλά και βάσει χρονοδιαγράμματος σε έκταση 550 χιλιομέτρων επί ελληνικού εδάφους. Ήδη έχουν ολοκληρωθεί τα πρώτα 30 χιλιόμετρα του αγωγού έχουν ολοκληρωθεί και οι εργασίες για το υπόλοιπο μέρος είναι σε πλήρη εξέλιξη. Η συμμετοχή τοπικών επιχειρήσεων στα κατασκευαστικά έργα αναζωογόνησε την οικονομία της Βόρειας Ελλάδα. Τα μακροπρόθεσμα οφέλη θα φανούν στο μέλλον, αφότου με τον ΤΑΡ εδραιωθεί η θέση της χώρας ως βασική χώρα μεταφοράς του Νότιου Διαδρόμου, ενώ μια μελλοντική αναβάθμιση της χωρητικότητας του αγωγού σε 20 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε συνδυασμό με συμπληρωματικά έργα υποδομής αποθήκευσης φυσικού αερίου θα μπορούσε να προετοιμάσει το έδαφος για τη μετατροπή Ελλάδα σε κόμβο φυσικού αερίου.

-Σε ποιο στάδιο βρίσκεται το έργο για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου φυσικού αερίου;

Η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ αποδείχθηκε μέχρι στιγμής μια μάλλον περιπετειώδης επιχείρηση με πολλές ανατροπές και νομική αβεβαιότητα. Η κυβέρνησή μας επέλεξε να κάνει μια καθαρή εκκίνηση, και θα ξεκινήσει πολύ σύντομα μια νέα διαδικασία διαγωνισμού, σε πλήρη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της ΕΕ και θέτοντας ποιοτικά πρότυπα για τους υποψήφιους αγοραστές, όπως επενδυτικά σχέδια και δημιουργία θέσεων εργασίας.

 -Ανώτεροι αξιωματούχοι από την Ιταλία, την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ συμφώνησαν να προχωρήσουν οι συνομιλίες για τον αγωγό για την εξαγωγή φυσικού αερίου από το Ισραήλ προς την Ευρώπη. Πώς αξιολογείτε την πιθανότητα ισραηλινών εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη;

Μια απευθείας, αλλά και εσω-ευρωπαϊκή, σύνδεση της ΕΕ με τους υπεράκτιους πόρους στη λεκάνη της Λεβαντίνης πρέπει να αποτελεί έργο ύψιστης προτεραιότητας, αν λάβει κανείς υπόψη ότι οι μέχρι τώρα ανακαλύψεις ανέρχονται  έως και τα 1.2 Tcm, μέγεθος ίσο με τα αποθέματα φυσικού αερίου του Αζερμαϊτζάν [στο Shah Deniz]. Οι προκαταρκτικές μελέτες απέδειξαν ότι ο αγωγός EastMed θα μπορούσε να είναι μια πλήρως βιώσιμη επιλογή εξαγωγής προκειμένου να συναντηθεί η δυναμική των σημερινών και μελλοντικών ανακαλύψεων φυσικού αερίου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου με τις αυξανόμενες απαιτήσεις για εισαγωγές στην Ευρώπη. Συνδυάζεται επίσης καλά με το στόχο για αύξηση της ασφάλειας του εφοδιασμού και τη διαφοροποίηση των πηγών της ΕΕ. Πιστεύω ότι όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να συνεχίσουν στο πνεύμα της ήδη υπάρχουσας καλή συνεργασία για την περαιτέρω προώθηση του έργου.

-Πώς βλέπετε τις προοπτικές για τη σύνδεση του Νοτίου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου με κάθετους αγωγούς, όπως η διασύνδεση Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) και Ιονίου-Αδριατικής (IAP);

Εάν θεωρήσουμε τον EastMed ως το νότιο τμήμα του Νοτιοανατολικού Ενεργειακού Σταυροδρομιού, στο οποίο αναφέρθηκα στην αρχή, τότε κάθετοι αγωγοί όπως IGB και ΙΑΡ μπορούν στη συνέχεια να αποτελέσουν το βόρειο μέρος του. Η κυβέρνησή μας υποστηρίζει σθεναρά αυτά τα έργα και ιδίως τον IGB. Πρόκειται για ένα βασικό έργο και αποτελεί σκαλοπάτι για την ανάπτυξη του κάθετου άξονα που θα εξασφαλίσει περαιτέρω την ασφάλεια του εφοδιασμού της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων. Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε την καλή συνεργασία μας με τους Βούλγαρους φίλους μας, έτσι ώστε το σχέδιο να αποδώσει καρπούς.