Καλλιέργεια… φωτοβολταϊκών από τους αγρότες, «κατ΄ εξαίρεση και κατά προτεραιότητα»

Επενδυτικός πυρετός, τον οποίο κάποιοι παρομοιάζουν με εκείνον που επικρατούσε το 1999, τη «χρυσή περίοδο» του χρηματιστηρίου, επικρατεί στην ελληνική επαρχία. Τότε τα καφενεία ανά την επικράτεια είχαν ως μόνη συζήτηση που θα φτάσει τα «χαρτιά» του ο Λαναράς, τα limit up του Μεσοχωρίτη και την «κούρσα» της Γενικής Αποθηκών. Τώρα τις συζητήσεις μονοπωλούν οι αποδόσεις των φωτοβολταϊκών και οι αμοιβές των μελετητικών γραφείων που έχουν κυριολεκτικά κατακλύσει τις επαρχιακές πόλεις και τα χωριά.

Ποιος είναι ο λόγος; Οι κατ΄επάγγελμα αγρότες, μετά από επίμονο αίτημα αγροτικών και συνεταιριστικών οργανώσεων, κατάφεραν στο νέο Νόμο για τις ΑΠΕ που ψηφίστηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη Βουλή, να εξασφαλίσουν ότι μπορούν κατ΄εξαίρεση, να υποβάλλουν αιτήσεις για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στα χωράφια τους, οι οποίες αιτήσεις μάλιστα θα εξεταστούν κατά προτεραιότητα.

Εξαίρεση και προτεραιότητα

Ως γνωστόν, το υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος θα πρέπει σε ένα τρίμηνο μετά την ψήφιση του νόμου, να εκδώσει Υπουργική Απόφαση με την οποία θα καθορίζεται η «πράσινη» ισχύς που θα μπορεί να εγκατασταθεί στη χώρα ανά έτος και μάλιστα θα καθορίζεται ακόμα και η αναλογία την οποία θα έχει κάθε ανανεώσιμη τεχνολογία (αιολικά, φωτοβολταϊκά, βιομάζα κ.λπ.). Μέχρι την έκδοση της απόφασης, δεν μπορεί κανείς να υποβάλλει αίτηση για νέα μικρή ή μεγάλη μονάδα. Όπως αναφέρει ρητά ο νόμος «η εξέταση νέων αιτημάτων σταθμών Α.Π.Ε. από τις αρμόδιες υπηρεσίες στις οποίες περιλαμβάνονται η Ρ.Α.Ε., οι Περιφέρειες και οι Διαχειριστές, για τους οποίους δεν είχε υποβληθεί στη Ρ.Α.Ε. αίτημα για έκδοση άδειας παραγωγής ή αίτημα εξαίρεσης πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος, ξεκινά μετά την έκδοση της απόφασης του υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής».

Υπάρχουν ωστόσο, στις μεταβατικές διατάξεις του νόμου, τρείς εξαιρέσεις: Επιτρέπεται η εξέταση νέων αιτήσεων πρώτον για εγκατάσταση ΑΠΕ σε κτίρια και στέγαστρα, δεύτερον για σταθμούς ΑΠΕ από βιομάζα, (στην οποία, για να μην δημιουργούνται φρούδες ελπίδες, δεν περιλαμβάνεται το βιοαπαδομήσιμο κλάσμα αστικών αποβλήτων) και τρίτον, για επαγγελματίες αγρότες.

Για την ακρίβεια, ο νόμος αναφέρει: «Μέχρι την έκδοση της απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση: η εξέταση, κατά προτεραιότητα, νέων αιτήσεων από πρόσωπα που είναι επαγγελματίες αγρότες, όπως αυτοί ορίζονται με σχετική απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, εφόσον πρόκειται για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε εκτάσεις ιδιοκτησίας τους, εγκατεστημένης ισχύος έως 100 ΚW. Δεν επιτρέπεται η μεταβίβαση των σταθμών της περίπτωσης αυτής πριν από την πάροδο πενταετίας από την έναρξη λειτουργίας τους, εκτός αν πρόκειται για μεταβίβαση λόγω κληρονομικής διαδοχής».

Συμπληρωματικό εισόδημα

Πρακτικά, οι επαγγελματίες αγρότες, έχουν μπροστά τους ένα τρίμηνο για να υποβάλλουν εξαρχής αιτήσεις για φωτοβολταϊκά, μέχρι 100 KW και να βρεθούν «μπροστά» από τον ανταγωνισμό. Το γεγονός έχει δημιουργήσει ενθουσιασμό και τεράστια κινητικότητα στις αγροτικές περιοχές της χώρας. Δικαιολογημένα, αφού αποτελεί μια ασφαλή μέθοδο για την εξασφάλιση ενός ικανοποιητικού συμπληρωματικού εισοδήματος, τη στιγμή μάλιστα που οι αποδόσεις των γεωργικών καλλιεργειών δεν είναι ικανοποιητικές.

 Καλλιέργεια… φωτοβολταϊκών

Το ιδιοκτησιακό που θεωρείται προϋπόθεση δεν λογίζεται ως πρόβλημα, καθώς κάθε αγρότης έχει, πέραν της ενοικιαζόμενης, και ιδιόκτητη γή. Από την άλλη, με το νόμο λύθηκε ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα εις όφελος των αγροτών. Ενώ μέχρι τώρα δεν επιτρεπόταν η εγκατάσταση μονάδων ηλεκτροπαραγωγής σε γαίες υψηλής παραγωγικότητας, όπως άλλωστε και οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα πέραν της γεωργίας, τώρα πλέον καθορίζεται ρητά ότι: «Σε αγροτεμάχια που χαρακτηρίζονται από τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης του οικείου Νομού ως αγροτική γη υψηλής παραγωγικότητας, απαγορεύεται η άσκηση οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας, εκτός από τη γεωργική εκμετάλλευση και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε.».

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι και η χρηματοδότηση των «αγροτικών φωτοβολταϊκών» που θα μπορούσε να δυσκολέψει τους αγρότες καθώς απαιτούνται σημαντικά κεφάλαια, δεν είναι πλέον δύσκολη. Η περίπτωση αυτή είναι μια από τις λίγες όπου οι Τράπεζες εμφανίζονται «γαλαντόμες». Διαφημίζουν μάλιστα τα «πράσινα» προγράμματά τους, με τα οποία αναλαμβάνουν τη χρηματοδότηση έργων ΑΠΕ με αποπληρωμή από την εξασφαλισμένη πώληση του παραγόμενου ρεύματος στον ΔΕΣΜΗΕ.

Πλαφόν στα αγροτικά MW

Με βάση αυτά τα δεδομένα, δεν είναι δύσκολο να κατανοήσει κανείς γιατί η επαρχία ζεί «μέρες του ‘ 99». Σύμφωνα με υπολογισμούς ανθρώπων που γνωρίζουν καλά το θέμα, μέσα στο επόμενο τρίμηνο, θα υποβληθούν στη ΡΑΕ πάνω από 10.000 αιτήσεις αγροτών. Τι θα κάνει σε αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση; Δεν θα καλύψει φυσικά το σύνολο των προβλεπόμενων MW με αγροτικά φωτοβολταϊκά. Η σκέψη που επικρατεί σήμερα στο υπουργείο Ενέργειας είναι να θέσει ένα ανώτατο όριο (κλάσμα της ισχύος που θα «διατεθεί» συνολικά στα φωτοβολταϊκά από το «πράσινο» ενεργειακό ισοζύγιο) και να υπάρξει στη συνέχεια «ξεσκαρτάρισμα» των αιτήσεων.

«Αυτό το πλαφόν πρέπει να τεθεί έγκαιρα», υποστηρίζουν πάντως οι γνωρίζοντες, για να προστατευθούν οι αγρότες από το να ξοδέψουν σημαντικά ποσά για τη δημιουργία των φακέλων – αιτήσεων. Θυμίζουν μάλιστα, ότι από το πρώτο κύμα ενθουσιασμού περί τα φωτοβολταϊκά, εκείνοι που ωφελήθηκαν περισσότερο ήταν τα μελετητικά γραφεία που ετοίμαζαν σωρηδόν, με «καρμπόν» και με υψηλή αμοιβή τους φακέλους – αιτήσεις.

 Θοδωρής Παναγούλης