Ξανά σε business με τη Ρωσία οι ευρωπαϊκές ενεργειακές

Ήταν όπως τον παλιό καιρό, πριν η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβάλλει κυρώσεις στη Ρωσία το 2014. Στο Ανατολικό Οικονομικό Φόρουμ στο Βλαδιβοστόκ, στις 3-5 Σεπτεμβρίου, η Gazprom έκλεισε τρεις μεγάλες συμφωνίες με κάποιες από τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες.

Μία από τις πιο σημαντικές ήταν η αναβίωση της κερδοφόρας ανταλλαγής asset μεταξύ του ρωσικού ενεργειακού κολοσσού και της Wintershall, της ενεργειακής μονάδας της BASF, μιας γερμανικής εταιρείας χημικών δραστηριοτήτων. Η BASF είχε εγκαταλείψει αυτή τη συμφωνία ανταλλαγής τον Δεκέμβριο του 2014, εξαιτίας των γεωπολιτικών συνεπειών της ρωσικής επέμβασης στην Ανατολική Ουκρανία και την προσάρτηση της Κριμαίας.

Η ανταλλαγή asset και άλλες συμφωνίες που υπεγράφησαν στο Βλαδιβοστόκ, δείχνουν πως οι γερμανικές καθώς και οι αυστριακές ενεργειακές εταιρείες είναι απρόθυμοι να εγκαταλείψουν τη Ρωσία. Επίσης δείχνουν πώς η Gazprom θέλει να δέσει την προσοδοφόρα αγορά αερίου της Ευρώπης, πιο στενά με τη Ρωσία. Το 2013, η Ρωσία προμήθευσε τις 28 χώρες της ΕΕ με το 30% των ενεργειακών της αναγκών.

Αλλά το πιο σημαντικό, οι συμφωνίες επιβεβαιώνουν πως η Ρωσία είναι αποφασισμένη να δώσει τέλος στον ρόλο της Ουκρανίας ως η κύρια οδός διαμετακόμισης ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Το μισό ρωσικό αέριο που εισάγεται από την Ευρώπη, περνάει από την Ουκρανία.

Με βάση τους όρους της συμφωνίας μεταξύ BASF και Gazprom, η θυγατρική της BASF, Wintershall, θα αποκτήσει μερίδιο 25% συν μία μετοχή, στα πεδία φυσικού αερίου Urengoy, στη Σιβηρία. Και οι δύο εταιρείες θα αναπτύξου τα πεδία.

Ως αντάλλαγμα, η Wintershall θα μεταφέρει στην Gazprom τις από κοινού δραστηριότητες αποθήκευσης και εμπορίας αερίου στη Γερμανία, καθώς και ένα ποσοστό συμμετοχής στις δραστηριότητές της στην Αυστρία. Διαμέσου της ανταλλαγής asset, η Gazprom θα λάβει το 50% στις δραστηριότητες εξερεύνησης και παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα. Αυτές οι δραστηριότητες απέφεραν πωλήσεις άνω των 12 δισ. ευρώ το 2014, σύμφωνα με την BASF.

Η δεύτερη συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Βλαδιβοστόκ, περιλαμβάνει η Gazprom και ένα ευρωπαϊκό consortium να κατασκευάσουν έναν  δεύτερο αγωγό Nord Stream κάτω από την Βαλτική Θάλασσα. Αυτό θα δώσει τη δυνατότητα στη Ρωσία να στείλει περισσότερο από το αέριό της άμεσα στη Γερμανία, παρακάμπτοντας την Ουκρανία.

Το consortium αποτελείται από την BASF, την γερμανική ενεργειακή εταιρεία Ε.ΟΝ, τη γαλλική εταιρεία ηλεκτρισμού Engie, την αυστριακή πετρελαϊκή και φυσικού αερίου OMV, και την Royal Dutsch Shell. Η Gazprom θα ελέγχει το 51% της νέας εταιρείας, που θα ονομάζεται Νέος Ευρωπαϊκός Αγωγός (New European Pipeline AG), η οποία θα αναπτύξει το project. Οι άλλοι εταίροι θα κατέχουν μερίδιο 10%, εκτός της Engie η οποία θα ελέγχει το 9%.

"Το γεγονός ότι οι μεγάλοι ενεργειακοί παίκτες παγκοσμίως συμμετέχουν στο project, μαρτυρά τη σημασία του για την εξασφάλιση αξιόπιστης παροχής φυσικού αερίου στους Ευρωπαίους καταναλωτές", δήλωσε ο Alexey Miller, πρόεδρος της Gazprom Management Committee.

Πείτε το αυτό στην Πολωνία και στις χώρες της Βαλτικής –και στην Ουκρανία. Είχαν ασκήσει κριτική στον πρώτο αγωγό Nord Stream, ο οποίος συμφωνήθηκε υπό τον τότε Γερμανό Καγκελάριο Gerhard Schroder το 2005. Εκείνη την εποχή, η Βαρσοβία υποστήριξε πως η συμφωνία αύξησε την ευρωπαϊκή εξάρτηση από την ρωσική ενέργεια.

Έκτοτε ωστόσο, η Ευρώπη έχει διαφοροποιήσει τον ενεργειακό της εφοδιασμό, ωθούμενη από την κρίση φυσικού αερίου το 2009, η οποία διέκοψε την προσφορά προς την Ευρώπη, εξαιτίας μιας διαφωνίας μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, για τις ενεργειακές τιμές.

Επίσης, μέσου του Τρίτου Ενεργειακού Πακέτου, η Κομισιόν εισάγει περισσότερο ανταγωνισμό στον ενεργειακό τομέα, "σπάζοντας" τον έλεγχο που μπορεί να έχει οποιαδήποτε εταιρεία για την παραγωγή, τη διανομή και την εμπορία του αερίου. Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τον οποίο τον Δεκέμβριο του 2014 η Ρωσία αποχώρησε από το project του South Stream, το οποίο ήταν να μεταφέρει αέριο κατά μήκος της Μαύρης Θάλασσας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύμφωνα με τους όρους του πακέτου της Κομισιόν, η Ρωσία θα έπρεπε να ανοίξει στον ανταγωνισμό τον αγωγό αερίου.

Η τρίτη συμφωνία που επετεύχθη στο Βλαδιβοστόκ, περιλαμβάνει τη συμμετοχή της OMV στα πεδία αερίου και πετρελαίου της Urengoy. Όταν η συμφωνία ολοκληρωθεί, η OMV θα αποκτήσει το 24,8% στο project με αντάλλαγμα την Gazprom να αποκτά κάποια από τα assets της OMV.

"Η συμφωνία αυτή είναι ένα άλλο βήμα προς τη συνεργασία μεταξύ ολόκληρης της αξιακής αλυσίδας με την Gazprom", δήλωσε ο Rainer Seele, διευθύνων σύμβουλος της OMV. "Εισάγουμε αέριο από τη Ρωσία για τους Ευρωπαίους καταναλωτές μας. Επενδύουμε μαζί στην ασφάλεια του εφοδιασμού με την υλοποίηση του Nord Stream 2, και τώρα διευρύνουμε την εταιρική σχέση εμπιστοσύνης προς την παραγωγή φυσικού αερίου στη Σιβηρία", δήλωσε.

Συνολικά, αυτές οι συμφωνίες σημαίνουν ότι οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης, θέλουν να επιστρέψουν στις συνήθεις business τους με την Ρωσία, παρά τη συνεχιζόμενη διαμάχη στην Ουκρανία και τις κυρώσεις της ΕΕ έναντι της Ρωσίας.

Αλλά και η Ρωσία επίσης έχει τους λόγους της για τους οποίους προχωρά στη σύναψη τέτοιων συμφωνιών. Χρειάζεται την τεχνολογία. Χρειάζεται τις αξιόπιστες αγορές της Ευρώπης. Και θέλει στα αλήθεια να εξαρτηθεί από την Κίνα για τις εξαγωγές αερίου και το εμπόριό της;

Επομένως, ακόμη κι αν η Ευρώπη διαφοροποιήσει τους ενεργειακούς πόρους της και η Κομισιόν επιμείνει ότι η Gazprom παίζει σύμφωνα με τους όρους ανταγωνισμού της ΕΕ, είτε με κυρώσεις είτε όχι, η Ευρώπη είναι πολύ κερδοφόρα για να την αγνοήσει η Ρωσία. Παρά την εθνικιστική ρητορική για το αντίθετο από το Κρεμλίνο. Και είτε με κυρώσεις είτε εκτός, τα υποανάπτυκτα πεδία αερίου της Ρωσίας είναι πολύ προσοδοφόρα για τις ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης, ώστε να τα αγνοήσουν.

(της Judy Dempsey, carnegieeurope.eu, capital.gr)