Είστε αρκετά γενναίος για να επενδύσετε στην Τεχεράνη;

Ο Μπάρακ Ομπάμα. μετά την ολοκλήρωση και της δεύτερης θητείας του ως προέδρου των ΗΠΑ, μάλλον θα μείνει στην ιστορία ως ο άνθρωπος που δεν δίστασε να επιχειρήσει και να επιλύσει μερικά από τα πιο σύνθετα και με πολλά βαρίδια γεωπολιτικά ζητήματα, που προκαλούσαν αναταράξεις και ταχυκαρδίες σε όλον τον πλανήτη για πάνω από μισό αιώνα.

Την Τρίτη 14 Ιουλίου (του σωτήριου έτους 1394, σύμφωνα με το ιρανικό ημερολόγιο...) χιλιάδες Ιρανοί πολίτες γιόρτασαν στους δρόμους των μεγαλύτερων πόλεων του Ιράν τη συμφωνία της Βιέννης, η οποία σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη χώρα, 36 χρόνια μετά την ισλαμική επανάσταση. Οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν και της Ομάδας των 5+1 (ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία) δήλωσαν ότι έφτασαν σε συμφωνία για τον περιορισμό και υπό διεθνή έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, με αντάλλαγμα τη σταδιακή ακύρωση των κυρώσεων και του εμπορικού εμπάργκο στη χώρα.

Παρ' όλα τα εμπόδια της πλήρους ένταξης στο παγκόσμιο οικονομικό γίγνεσθαι, η συμφωνία αυτή δίνει τη δυνατότητα σε μια μεγάλη χώρα να βρεθεί στο επενδυτικό επίκεντρο τα επόμενα χρόνια, καθώς διαθέτει όλες τις προϋποθέσεις για να καλύψει την απόσταση με τις υπόλοιπες αναπτυσσόμενες αγορές.

Ελκυστικά θεμελιώδη

Τα θεμελιώδη μεγέθη αυτής της ιδιόμορφης χώρας δείχνουν τόσο ελκυστικά όσο σε οποιαδήποτε άλλη αναδυόμενη χώρα. Η οικονομία, με τα 80 εκατ. πληθυσμό, είναι η 27η μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως, με το ΑΕΠ της να ανέρχεται στα 437 δισ. δολάρια. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η οικονομία του Ιράν αναμένεται να σημειώσει τους μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης την περίοδο 2015-2025, τοποθετώντας τη στη 12η θέση παγκοσμίως, από 27η που είναι τώρα.

Το Ιράν διαθέτει και πλεονέκτημα... έδρας, καθώς κείται ανάμεσα σε Ευρώπη και Ρωσία, στις χώρες του Περσικού Κόλπου και στις περισσότερες ασιατικές αγορές.

Η πλήρης άρση των κυρώσεων θα μπορούσε να αποτελέσει το έναυσμα για μια πλημμύρα εισροών κεφαλαίων από ξένους επενδυτές και διαχειριστές κεφαλαίων. Άλλωστε, έχουν απομείνει λίγες αγορές για να ενταχθούν στην παγκοσμιοποιημένη οικονομία. Η Κούβα κάνει τα πρώτα βήματά της, ενώ η Νιγηρία και η Σαουδική Αραβία είναι στη διαδικασία ένταξης στις αναπτυσσόμενες αγορές.

Περαιτέρω ώθηση της οικονομίας αναμένεται στο Ιράν, καθώς σε λίγο καιρό η χώρα θα είναι σε θέση να πουλά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που διαθέτει στις διεθνείς αγορές. Το Ιράν διαθέτει 10% των παγκόσμιων αποθεμάτων σε πετρέλαιο και το 15% σε φυσικό αέριο.

Αν και μερικοί εκτιμούν ότι η τιμή του πετρελαίου θα συμπιεστεί κι άλλο, ωστόσο θα καταστήσει τον αγροτικό και βιομηχανικό κλάδο της χώρας πιο ανταγωνιστικό.

 
Απόδοση 10,6% για τον δείκτη Τepix σε έναν μήνα

Για αρκετό καιρό το Χρηματιστήριο της Τεχεράνης παρέμεινε σε απομόνωση, εξαιτίας των κυρώσεων έναντι του πυρηνικού προγράμματος. Ωστόσο, παρασκηνιακά γίνονταν οι διεργασίες ώστε, όταν ερχόταν η συμφωνία, να ανοίξει πάλι τις πύλες στους ξένους επενδυτές.

Το διάστημα των τελευταίων 4-5 χρόνων έδωσε τον χρόνο στις Αρχές της Τεχεράνης να εργαστούν εντατικά στην αναδόμηση της χρηματιστηριακής αγοράς, εν όψει του τερματισμού των κυρώσεων.

Στα μέσα Ιουνίου, αντιπροσωπία 10 διεθνών fund managers, από το Ην. Bασίλειο, την Ελβετία, τη Γαλλία και της Ρωσία, επισκέφθηκαν το Χρηματιστήριο της Τεχεράνης, με στόχο να προσδιορίσουν τις επενδυτικές ευκαιρίες στην αγορά του Ιράν.

Αντιστοιχούν μόνο στο 28% του ΑΕΠ

Η κεφαλαιοποίηση του Χρηματιστηρίου της Τεχεράνης ανέρχεται στα 118 δισ. δολάρια και διαθέτει μια μεγάλη γκάμα μετοχών. Η αξία των μετοχών δείχνει ελκυστική, καθώς αντιπροσωπεύει μόνο το 28% του συνολικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της χώρας. Αυτή είναι η χαμηλότερη αναλογία σε σχέση με τις μεγαλύτερες αναδυόμενες οικονομίες. Επιπλέον, οι 500 εισηγμένες εταιρείες που το απαρτίζουν διαπραγματεύονται 5,5x των κερδών τους, όταν στις υπόλοιπες "εκκολαπτόμενες" αγορές (Frontier Μarkets) το γινόμενο αυτό ανέρχεται στο 10,5x.

Κάθε ξένος ιδιώτης και θεσμικός επενδυτής μπορεί να κατέχει έως και το 10% του μετοχικού κεφαλαίου σε οποιαδήποτε εισηγμένη εταιρεία του Χρηματιστηρίου της Τεχεράνης.

Το συνολικό ποσοστό ξένων επενδυτών σε μια εταιρεία δεν μπορεί να ξεπεράσει το 20% του μετοχικού της κεφαλαίου, ωστόσο αυτό μπορεί να παρακαμφθεί αν ο ενδιαφερόμενος λάβει ειδική άδεια για παραπάνω του επιτρεπόμενου ορίου ή και της πλήρους ιδιοκτησίας της εισηγμένης.

Ευκαιρίες σε μiα αγορά που ήδη "σκανάρεται" από τους διεθνείς ομίλους

Το ερώτημα είναι ποιος είναι αρκετά γενναίος για να εξερευνήσει τους... Πέρσες. Οι Ευρωπαίοι αναμένεται να είναι η πρώτοι που θα σπεύσουν να εκμεταλλευτούν τις προοπτικές αυτής της χώρας. Πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις συνέχισαν να δραστηριοποιούνται στη χώρας σε τομείς όπου δεν επιβλήθηκαν κυρώσεις. Οι Γάλλοι είναι οι πρώτοι που έχουν σπεύσει να προετοιμαστούν για την είσοδό τους στην ιρανική αγορά. Η γαλλική Renault έχει ήδη επαναφέρει τις παραδόσεις οχημάτων στη χώρα, ενώ την αγορά βολιδοσκοπούν και οι Peugeot Citroen, Total.

Iran Khodro Co. (κωδ. ΙΚCO1). Γνωστή και ως ΙΚCO, είναι η κορυφαία 

κατασκευάστρια οχημάτων στο Ιράν, με παραγωγή γύρω στα 700.000 οχήματα ετησίως. Η εταιρεία προσφάτως υπέγραψε νέο συμβόλαιο με τη γαλλική Peugeot, για την παραγωγή των μοντέλων Peugeot 301, 208 και 2008 στο Ιράν. Επιπλέον, θα δημιουργηθεί μια εταιρεία κοινών συμφερόντων μεταξύ των δύο εταιρειών, η οποία θα παράγει το 40% εγχώρια και θα εξάγει το 30% των οχημάτων εκτός Ιράν.

Mobile Telecommunication Company of Iran (κωδ. HMRZ1). Γνωστή ως MCI, 

είναι η πρώτη και μεγαλύτερη εταιρεία πάροχος κινητής τηλεφωνίας στο Ιράν. Η βάση της έχει 17 εκατ. συνδρομητές συμβολαίων και 49 εκατ. συνδρομητές καρτοκινητής. Mέχρι στιγμής, μόνο το 10% του μετοχικού κεφαλαίου είναι εισηγμένο στο Χρηματιστήριο της Τεχεράνης, ενώ το υπόλοιπο 90% το κατέχει το ιρανικό κράτος, μέσω της εταιρείας τηλεφωνίας Telecommunication Company of Iran. Ο κλάδος τηλεπικοινωνιών στο Ιράν είναι ο μεγαλύτερος και από τους πιο σημαντικούς μη ενεργειακούς τομείς της οικονομίας. Με την άρση των κυρώσεων, ο κλάδος αναμένεται να συγκεντρώσει το ενδιαφέρον πολλών ξένων επενδυτών σε μια δυνητικά επικερδή αγορά.

Mobarakeh Steel Company (κωδ. FOLD1), εν συντομία MSC. Η μεγαλύτερη 

χαλυβουργική εταιρεία στη Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική και ένα από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά συγκροτήματα που δραστηριοποιούνται στο Ιράν. Η εταιρεία παράγει πάνω από το 50% του χάλυβα για αυτοκινητοβιομηχανία, κατασκευές, οικιακές συσκευές και συσκευασία. Η MSC έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών, με τις εξαγωγές της να κατευθύνονται σε αγορές της Ευρώπης, σε Καναδά, Λατινική Αμερική, Νοτιοανατολική Ασία, Μέση Ανατολή και Αφρική.

Ghadir Investment Company (κωδ. GDIR1). Επενδυτική εταιρεία με 

δραστηριότητες που διευρύνονται από τη διαχείριση μέχρι και την αναδιάρθρωση ιρανικών επιχειρήσεων για λογαριασμό της "μαμάς" τράπεζας Saderat Bank. Η Ghadir είναι μια από τις μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες στο χρηματιστήριο αξιών της Τεχεράνης, ενώ οι μετοχές της διαπραγματεύονται και στη Γερμανία, στο Μπαχρέιν και στη Μαλαισία.

Bank Mellat (κωδ. BMLT1). Είναι ιδιωτική τράπεζα η οποία προέκυψε από τη 

συγχώνευση 10 ιδιωτικών τραπεζών, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη ιδιωτική τράπεζα στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Η Mellat κατηγορήθηκε ότι υποστήριζε το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Ωστόσο, στις 29 Ιανουαρίου του 2013 το Ευρωπαϊκό Γενικό Δικαστήριο με απόφασή του ακύρωσε τις κυρώσεις σε ισχύ από το 2010 εναντίον της Τράπεζας, καθώς δεν υπήρξαν βάσιμα στοιχεία για να υποστηρίξουν την εμπλοκή της στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η τράπεζα Μellat προχώρησε σε μηνύσεις για πρόκληση ζημίας για την περίοδο από 2009 έως 2013.

North Drilling Company (κωδ. HSHM1). Εταιρεία που ειδικεύεται σε γεωτρήσεις 

πετρελαίου και φυσικού αερίου σε όλες τις περιοχές του Ιράν, αλλά και παγκοσμίως. Στην εταιρεία ανήκουν 9 εξορυκτικά μηχανήματα, αλλά και 3 θαλάσσιες πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου – και έχει εξορυκτική δραστηριότητα στον Περσικό Κόλπο, στην Κασπία θάλασσα, στο Τουρκμενιστάν και σε άλλες πέντε περιφέρειες του Ιράν, το Κουζνεστάν, το Ιλάμ, το Χορασάν, το Μπουσέχρ και το Φαρς. Η εταιρεία θεωρείται από τα πιο σημαντικά assets στον ενεργειακό κλάδο της χωράς, προσδίδοντας "στέρεα" έσοδα στο κράτος.
 

Προεργασίες για ETFs 

Το Charlemagne Capital, fund το οποίο δραστηριοποιείται στις emerging και frontier αγορές και με υπό διαχείριση κεφάλαια 2,28 δισ. δολαρίων, υπέγραψε συμφωνία με το Turquoise Capital στην Τεχεράνη για να σχεδιάσουν τα πρώτα ETFs για το Χρηματιστήριο της Τεχεράνης.

Η επενδυτική εταιρεία Turquoise δημιούργησε για πρώτη φορά ένα διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο, το οποίο αντικατοπτρίζει τον δείκτη TSE 30, με τις 30 μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες στο Χρηματιστήριο της Τεχεράνης. Η σύνθεσή του αποτελείται κυρίως από μετοχές του κλάδου πετροχημικών, πετρελαίου και λιγότερο από εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και του χρηματοοικονομικού κλάδου.

Για την ώρα, στο συγκεκριμένο ETF έχουν πρόσβαση μόνο οι εγχώριοι επενδυτές και της Μέσης Ανατολής και αποκλείει τους περισσότερους Ευρωπαίους και όλους τους Αμερικανούς επενδυτές.

(Κεφάλαιο)