Θολώνει τα νερά ο Πούτιν

Σειρά αναπάντητων ερωτημάτων προκαλεί η απόφαση του Ρώσου προέδρου Πούτιν να ακυρώσει το σχέδιο του αγωγού South Stream και να επιλέξει αντί αυτού τη μεταφορά αερίου προς την Ε.Ε. μέσω Τουρκιάς και Ελλάδας.

Ένα πρώτο ερώτημα είναι αν η κίνηση αυτή του Πούτιν αποτελεί απλά μια μπλόφα για να ρίξει το μπαλάκι στην πλευρά της Ε.Ε. σε ότι έχει να κάνει με τον South Stream. Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε ότι η ίδια η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) διεμήνυσε τις προάλλες στην Κομισιόν ότι η Ευρώπη θα παραμείνει εξαρτημένη από το ρωσικό αέριο στο ορατό μέλλον. Κατά συνέπεια, δεν νοείται ενεργειακή ασφάλεια δίχως το ρωσικό αέριο και η καλύτερη διασφάλιση για όλους θα είναι εάν το αέριο αυτό φτάνει στην Ευρώπη μέσω τρίτων χωρών, παρά μέσω της Ουκρανίας.

Η Ε.Ε., λοιπόν, έχει πολλά να σκεφτεί όταν θα κληθεί στις 9 Δεκεμβρίου να εξετάσει το θέμα του South Stream, καθώς ναι μεν δεν θέλει να υποχωρήσει σε ότι αφορά τον ρωσικό αγωγό, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να διασφαλίσει την τροφοδοσία της με αέριο μακροπρόθεσμα.

Ένα δεύτερο ερώτημα είναι με ποιον τρόπο επιδιώκει η Gazprom να αποφύγει τα ίδια εμπόδια που προέκυψαν στον South Stream αν επιλέξει να προχωρήσει με τον διάδρομο Τουρκίας-Ελλάδας, καθώς παραμένει εντελώς άγνωστος ο τρόπος με τον οποίο θα μετακινηθούν 50 δις. κ.μ. αερίου ετησίως προς την υπόλοιπη Ευρώπη.

Αν δεχτούμε ως έγκυρες τις δηλώσεις του διευθύνοντα της Gazprom, Αλεξέι Μίλερ, η εταιρεία επιδιώκει να μεταφέρει 65 δις. κ.μ. αερίου προς την Τουρκία, με την ίδια να κρατάει τα 15 δις. κ.μ. και τα υπόλοιπα 50 να μεταφέρονται προς δυσμάς.

Ο αγωγός ΤΑΡ, όμως, ακόμα και αν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Gazprom, δεν πλησιάζει καν την χωρητικότητα που χρειάζεται για τέτοιες ποσότητες. Προορίζεται να μεταφέρει 10 δις. κ.μ. ετησίως, άρα δεν είναι κατάλληλος για τις μεγάλες φιλοδοξίες των Ρώσων. Και αν οι Ρώσοι εννοούν ότι θα κατασκευάσουν δικό τους αγωγό στην Ελλάδα, τότε πως θα αποφύγουν τα προβλήματα με την κοινοτική νομοθεσία του τρίτου ενεργειακού πακέτου;

Πάντως, θα πρέπει να επισημάνουμε ότι υπάρχει ένας μεγάλος κερδισμένος από την απόφαση του Πούτιν, εφόσον αληθεύει: Την Τουρκία την συμφέρει ιδιαίτερα η μεταφορά του ρωσικού αερίου μέσω του εδάφους της, καθώς έτσι γίνεται κόμβος όχι μόνο στο Νότιο Διάδρομο, αλλά και στον διάδρομο Ρωσίας-Ευρώπης.

Κατά συνέπεια, η Κομισιόν καλείται να λάβει μια σημαντική απόφαση: Η θα στηρίξει εμπράκτως τις παραδοσιακές οικονομικές της αξίες και την έμφαση στην ελεύθερη αγορά απορρίπτοντας τον South Stream ή θα φανεί ρεαλιστική και θα επιτρέψει στη Ρωσία να κάνει το κομμάτι της κατασκευάζοντας τελικά τον αγωγό. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η κατάσταση στην Ουκρανία περιπλέκει τα πράγματα και δεν θα επιτρέψει στους Ευρωπαίους πολιτικούς να επιλέξουν τόσο εύκολα το δεύτερο σενάριο. Όπως και να χει το θέμα, αναμένονται ενδιαφέρουσες εξελίξεις μέσα στις επόμενες ημέρες και εβδομάδες…