Ποιοι δε θέλουν τις ανεξάρτητες αρχές ανεξάρτητες;

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες «ζηλωτών» του κρατισμού. Οι συνδικαλιστές, η καλοπληρωμένη γραφειοκρατική νομενκλατούρα και οι προμηθευτές εργολάβοι. Πέραν της άδολης αγάπης τους για τον κρατισμό, οι τρεις αυτές κατηγορίες βρίσκουν πεδίο σύμπνοιας στην αντίδραση απέναντι σε κάθε προσπάθεια ή θεσμό που υπονομεύει την κυριαρχία του κρατικού μονοπωλίου.

Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς, με το διαχρονικό πόλεμο που δέχονται από συγκεκριμένα κέντρα οι ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές, δηλαδή οι ανεξάρτητες εκείνες αρχές που έχουν επιφορτιστεί με το δύσκολο έργο της εποπτείας και της διαφύλαξης της εύρυθμης λειτουργίας των αγορών. Στην πραγματικότητα οι ρυθμιστικές αρχές λειτουργούν περίπου ως θεματοφύλακες της διαδικασίας απελευθέρωσης των αγορών.

Όταν επί δεκαετίες μονοπωλιακές ΔΕΚΟ βρίσκονται ξαφνικά απέναντι στην ανάγκη να λειτουργήσουν με όρους ανταγωνισμού, να υπερασπιστούν μερίδια, να γίνουν πιο ευέλικτες και αποδοτικές, είναι λογικό να υπάρχει «ξεβόλεμα». Και είναι σίγουρα πιο εύκολο για τους θύλακες του κρατισμού να υπονομεύσουν την πορεία προς την απελευθέρωση μιας αγοράς παρά να αλλάξουν οι ίδιοι, να… «ξεβολευτούν».

Γίνεται αντιληπτός λοιπόν ο λόγος που είναι αναγκαίες οι ανεξάρτητες αρχές. Μόνο που στη «σοβιετική» Ελλάδα τα διάφορα κατεστημένα συμφέροντα από τους κρατικοδίαιτους συνδικαλιστές μέχρι τους κρατικοδίαιτους εργολάβους, δεν αντιλήφθηκαν εξαρχής και έγκαιρα το συγκεκριμένο ρόλο των ρυθμιστικών αρχών. Νόμισαν ότι πρόκειται για μια ακόμη κρατική υπηρεσία, που θα συμμορφωθεί «προς τας υποδείξεις».

Σιγά, σιγά όμως η ανάπτυξη, δραστηριοποίηση και οι – όχι λίγες – επιτυχίες των ανεξάρτητων ρυθμιστικών αρχών με γνώμονα το συμφέρον του κοινωνικού συνόλου ενόχλησαν τα συμφέροντα των λίγων και εκλεκτών.

Η αντίδρασή τους– έστω και ετεροχρονισμένη – είναι λυσσαλέα και συντονισμένη:

- Το βαθύ κράτος έβαλε το χεράκι του ώστε οι ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές να αποψιλωθούν από ανθρώπινους και υλικούς πόρους, με την ελπίδα ότι δε θα μπορούν να επιτελέσουν το έργο τους και θα απαξιωθούν.

- Τα συμφέροντα που είχαν συνηθίσει να απομυζούντα κρατικά μονοπώλια, αναλαμβάνουν μια άλλη εργολαβία, των ανώνυμων καταγγελιών περί διαφθοράς. Εκμεταλλεύονται δηλαδή την γενικότερη κοινωνική απαίτηση για «απόδοση ευθυνών» και «κάθαρση», προκειμένου να προστατεύουν το.. «μαγαζάκι». Γίνονται τιμητές, τα παράσιτα!

- Συνδικαλιστές αλλά και γραφειοκράτες προσφεύγουν με καταγγελίες στις ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού, ζητώντας προστασία για τα κρατικά μονοπώλια που ενοχλούνται από την ύπαρξη ανταγωνισμού. Ξεχνούν βέβαια ότι οι ελληνικές ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές είναι «παιδιά» των αντίστοιχων ευρωπαϊκών ανεξάρτητων αρχών.

Εν κατακλείδι, όπως φάνηκε και στις αγορές που τελικά άνοιξαν, π.χ. στις τηλεπικοινωνίες, ο μοναδικός ωφελημένος από την ύπαρξη ανταγωνισμού, εκεί που κάποτε υπήρχε μόνο το πάλαι ποτέ κρατικό μονοπώλιο, δεν είναι άλλος από τον τελικό καταναλωτή. Ο οποίος απολαμβάνει χαμηλότερες τιμές, καλύτερες υπηρεσίες, σύγχρονη τεχνολογία και το κυριότερο έχει τη δυνατότητα της επιλογής. Οι ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές είναι μια κατάκτηση της δημοκρατίας προς όφελος των πολλών, έστω και εάν ενοχλούν τους λίγους. Είναι καθήκον όλων των θεσμικών φορέων να προστατεύσουν την αυτονομία, τη διοικητική αυτοτέλεια και την ανεξαρτησία των ρυθμιστικών αρχών, να τις υποστηρίξουν σε ανθρώπινους πόρους και υποδομές για να κάνουν τη δουλειά τους, καλύτερα γιατί αυτό συμφέρει την κοινωνία των πολλών και όχι τα παρεάκια των λίγων και των κολλητών.

( capital,gr, 17/4/2013)