Έρχεται «άλμα» επενδύσεων στον κλάδο των φωτοβολταϊκών τα επόμενα χρόνια – Ευκαιρίες και προκλήσεις για την «Made in Europe» παραγωγή εξοπλισμού

Οι ετήσιες επενδύσεις στον τομέα των φωτοβολταϊκών προβλέπεται να υπερδιπλασιαστούν έως το 2035, ενώ οι σωρευτικές δαπάνες κατά την επόμενη δεκαετία εκτιμάται ότι θα κυμανθούν μεταξύ 250 και 300 δισ. δολαρίων.

Η μελέτη, που διεξήχθη από το Fraunhofer ISE και το ISC Konstanz, παρέχει μια ολοκληρωμένη εικόνα της παγκόσμιας παραγωγής φωτοβολταϊκών, των τεχνολογικών τάσεων και της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών εταιρειών κατασκευής εξοπλισμού και εγκαταστάσεων. Προβλέπει ότι οι ετήσιες επενδύσεις θα αυξηθούν από 16,6 δισ. το 2025, σε 43,8 δισ. δολάρια έως το 2035.

Η μελέτη διαπιστώνει ότι, χάρη σε δεκαετίες έρευνας και ανάπτυξης καθώς και στην ισχυρή τεχνική εξειδίκευση, η Ευρώπη συνεχίζει να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στις τεχνολογίες κατασκευής ηλιακών συστημάτων υψηλής τεχνολογίας. Ο ευρωπαϊκός εξοπλισμός διακρίνεται ιδιαίτερα για την αξιοπιστία, τη σταθερότητα των διαδικασιών και τη μεγάλη διάρκεια ζωής του.

Παράλληλα, παραμένει ένα διαρθρωτικό μειονέκτημα: ενώ πολλές βασικές τεχνολογίες αναπτύσσονται στην Ευρώπη, η βιομηχανική παραγωγή μεγάλης κλίμακας πραγματοποιείται πλέον κυρίως στην Κίνα, την Ινδία και τις ΗΠΑ, με τις δύο τελευταίες χώρες να στηρίζουν επίσης έντονα τις βιομηχανίες μέσω πολιτικών που ακολουθούν.

Οι επενδυτικές αποφάσεις παραμένουν περιορισμένες στην Ευρώπη

Συνεντεύξεις με διεθνείς διαχειριστές εργοστασίων επιβεβαιώνουν το τεχνολογικό προβάδισμα των ευρωπαϊκών λύσεων, αλλά επισημαίνουν επίσης ως εμπόδια στην αγορά τους μεγάλους χρόνους απόκρισης, τα υψηλότερα επενδυτικά κόστη και το περιορισμένο φάσμα λύσεων «με το κλειδί στο χέρι».

Επιπλέον, η Ευρώπη δεν διαθέτει επί του παρόντος μια λειτουργική εγχώρια αγορά για τον εξοπλισμό παραγωγής φωτοβολταϊκών. Αν και υπάρχουν πολυάριθμες ανακοινώσεις σχετικά με εργοστάσια φωτοβολταϊκών κλίμακας GW στην Ευρώπη, οι συγκεκριμένες επενδυτικές αποφάσεις παραμένουν περιορισμένες.

Ο Δρ. Ralf Preu, Διευθυντής του Τμήματος Φωτοβολταϊκών στο Fraunhofer ISE, ένα από τα μεγαλύτερα ερευνητικά ιδρύματα στον τομέα της ηλιακής ενέργειας παγκοσμίως, τονίζει: «Η Ευρώπη συνεχίζει να αναπτύσσει τεχνολογίες παραγωγής φωτοβολταϊκών υψηλής απόδοσης. Ωστόσο, χωρίς την εφαρμογή τους σε μεγάλη κλίμακα στην εγχώρια αγορά, η ανταγωνιστικότητα διακυβεύεται. Η ερευνητική αριστεία υπάρχει· αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι πραγματικά εργοστάσια με βιομηχανική αριστεία».

Το νέο κύμα τεχνολογίας ανοίγει νέες ευκαιρίες

Η έκθεση επισημαίνει ότι η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών θα αυξηθεί κατά 2,5 φορές έως το 2035, φτάνοντας σε ετήσιο επίπεδο εγκατάστασης 1.650 GW. Προηγμένες τεχνολογίες κυψελών, όπως οι TOPCon, οι κυψέλες με οπίσθια επαφή, οι ετεροσύνδεσμοι (HJT) και οι κυψέλες τύπου tandem, αναμένεται να κυριαρχήσουν στην παγκόσμια αγορά μέχρι τότε.

Ο Radovan Kopecek, συνιδρυτής της ISC Konstanz, δηλώνει: «Οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές εξοπλισμού παραγωγής έχουν ήδη αποδείξει τη δύναμή τους με την τρέχουσα τεχνολογία TOPCon. Η τεχνολογική στροφή προς τα προϊόντα back contact, HJT και tandem προσφέρει σημαντικές ευκαιρίες για τους ευρωπαίους προμηθευτές. Ωστόσο, ο βασικός παράγοντας είναι η ταχύτητα: οι πελάτες εστιάζουν όλο και περισσότερο σε σύντομους χρόνους απόσβεσης, ολοκληρωμένες λύσεις και γρήγορη ανταπόκριση.»

Οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές εξοπλισμού αντιμετωπίζουν την πρόκληση να ανταγωνιστούν σε επίπεδο CAPEX με τους δυναμικά επιδοτούμενους ασιατικούς ανταγωνιστές τους. Σύμφωνα ωστόσο με την ανάλυση, η παραγωγική ικανότητα και η παραγωγικότητα έχουν αυξηθεί έως και 6 φορές τα τελευταία δέκα χρόνια, ενώ η διάρκεια ζωής και η σταθερότητα των διαδικασιών παραμένουν βασικά πλεονεκτήματα των ευρωπαϊκών προμηθευτών.

Η σημασία των εξαγωγικών αγορών

Ο Peter Fath, Πρόεδρος του Τμήματος Εξοπλισμού Παραγωγής Φωτοβολταϊκών της VDMA και Διευθύνων Σύμβουλος της RCT Solutions, συνοψίζει: «Είναι σαφές ότι η δημιουργία μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής βιομηχανίας ηλιακής ενέργειας είναι εφικτή χάρη στις ικανότητες του τομέα της μηχανολογίας και του ερευνητικού μας περιβάλλοντος. Ωστόσο, η απουσία ισότιμων όρων ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο καθιστά τα στοχευμένα μέτρα βιομηχανικής πολιτικής και τα αποτελεσματικά χρηματοδοτικά μέσα απαραίτητα για την αγορά της ΕΕ και για περιοχές σημαντικές για τις εξαγωγές, όπως η Ινδία και οι ΗΠΑ. Η Ευρώπη πρέπει να δράσει τώρα. Οι εταιρείες μας είναι παρούσες επί τόπου και έτοιμες να ανταποκριθούν σε παγκόσμιο επίπεδο.»

Ο Puzant Baliozian, επικεφαλής του Τμήματος Εξοπλισμού Παραγωγής Φωτοβολταϊκών της VDMA, προσθέτει: «Παράλληλα με το σημαντικό δυναμικό της αγοράς στην Ευρώπη, η μελέτη υπογραμμίζει ιδιαίτερα τη σημασία των εξαγωγικών αγορών, με αναμενόμενο ετήσιο όγκο επενδύσεων άνω των 40 δισ. δολαρίων. Οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές εξοπλισμού παραγωγής φωτοβολταϊκών, χάρη στα μοναδικά πλεονεκτήματά τους, την εμπειρία και την παγκόσμια εμβέλειά τους, είναι έτοιμοι να κατακτήσουν μερίδιο αγοράς.

* Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο PV Europe και αναδημοσιεύεται στο energypress, στο πλαίσιο συνεργασίας με το διεθνούς κύρους πόρταλ.