ΔΕΔΔΗΕ: Που βρίσκονται σήμερα τα φωτοβολταϊκά του διαγωνισμού της Κρήτης

Στοιχεία για την πορεία των έργων του διαγωνισμού φωτοβολταϊκών της Κρήτης παρείχε στη Βουλή ο ΔΕΔΔΗΕ με έγγραφό του.

Ο διαχειριστής υπενθυμίζει αρχικά ότι εκκίνησε στις 25.10.2022 τον Διαγωνισμό για φ/β σταθμούς στο κορεσμένο δίκτυο της Κρήτης για την υποβολή αιτημάτων χορήγησης ΟΠΣ στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Υποβολής Αιτήσεων για σταθμούς ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ. Η εξέταση της πληρότητας των φακέλων και η σχετική ενημέρωση των υποψηφίων (αυτο)παραγωγών εκκίνησε αμέσως μετά την έναρξη του Διαγωνισμού και την υποβολή των πρώτων αιτημάτων.

Ωστόσο, με αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) που εκδόθηκαν επί καταγγελιών αναφορικά με την ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων για σταθμούς ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ για την περίπτωση των Κορεσμένων Δικτύων της Κρήτης και της Πελοποννήσου, η Αρχή ανέστειλε τη διαδικασία εξέτασης και ελέγχου πληρότητας που καθορίζεται βάσει των διατάξεων της ανωτέρω Υ.Α. μέχρι την οριστική έκδοση Απόφασης της Αρχής επί των σχετικώς υποβληθεισών καταγγελιών.

Κατόπιν έκδοσης της υπ’ αριθμ. Ε-132/2023 Απόφασης της ΡΑΕΕΥ και επιστολής του Δ/ντος Συμβούλου ΔΕΔΔΗΕ προς τον Υπουργό ΠΕΝ κ. Θ. Σκυλακάκη σχετικά με τη συνέχιση της διαδικασίας εξέτασης αιτήσεων σύνδεσης αναφορικά με τα Κορεσμένα Δίκτυα της Πελοποννήσου και της Κρήτης, επανεκκίνησε η διαδικασία εξέτασης της πληρότητας των φακέλων.

Ωστόσο, υποβλήθηκε πολύ μεγάλος αριθμός ενστάσεων, καθώς και αιτήσεις ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) και καταγγελίες στη ΡΑΑΕΥ επί απορριπτικών αποφάσεων. Η διαδικασία εξέτασης των υπόψη ενστάσεων ολοκληρώθηκε και εστάλησαν οι απαντητικές επιστολές σε όλους τους ενιστάμενους. Επιπλέον, εκδικάστηκαν 16 αιτήσεις ακύρωσης που είχαν κατατεθεί στο ΣτΕ και αφορούσαν 36 αιτήματα παραγωγών και αυτοπαραγωγών στο Κορεσμένο Δίκτυο της Κρήτης, ενώ για κάποιες από αυτές από το ΣτΕ είχαν εκδοθεί, σε συνέχεια σχετικών Αιτήσεων Αναστολής, διατάξεις/Αποφάσεις χορήγησης προσωρινής δικαστικής προστασίας και συγκεκριμένα είχε εκδοθεί και προσωρινή διαταγή διατήρησης και μη διάθεσης του ποσοστού που αντιστοιχεί στην συνολική ισχύ των σχετικών αιτημάτων για τη χορήγηση ΟΠΣ εκ της προβλεπόμενης συνολικής ισχύος των 180 MW στην Κρήτη. Για τις ανωτέρω αιτήσεις ακύρωσης εκκρεμεί ακόμη και σήμερα η έκδοση των σχετικών Αποφάσεων από το ΣτΕ.

Στις 28.05.2024, ο ΔΕΔΔΗΕ ανήρτησε στην ιστοσελίδα του τη λίστα αιτήσεων σύνδεσης με βεβαίωση πληρότητας προς τεχνική εξέταση στο κορεσμένο Δίκτυο της νήσου Κρήτης του άρθρου 132 του ν.4819/2021. Βάσει της συγκεκριμένης λίστας, προέκυπτε η σειρά τεχνικής εξέτασης όλων των αιτημάτων που έχουν υποβληθεί στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Υποβολής Αιτημάτων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και η τήρηση αυτής ήταν δεσμευτική για τον ΔΕΔΔΗΕ. Κατόπιν αυτού η χορήγηση ΟΠΣ / ΣΣ γνωστοποιούμενων φ/β σταθμών παραγωγών με αποζημίωση ηλεκτρικής ενέργειας στο κορεσμένο δίκτυο της Κρήτης εκκίνησε τον Ιούνιο του 2024 και για τις κατηγορίες φ/β σταθμών και παραγωγών που υπάγονται στο περιθώριο των 110 MW & των 30 MW του άρθρου 132 του ν. 4819/2021 ολοκληρώθηκε ουσιαστικά στις 11.12.2025, καθώς στη συνέχεια δόθηκαν μόνο τέσσερις (4) ακόμη ΟΠΣ (μια στις 15.12.2025, που αφορούσε αίτημα μετεγκαταστάσεως από παραγωγό, και τρεις στις 29.12.2025 που αφορούσαν αιτήματα Εν. Κοινοτήτων).

Στο χρονικό αυτό διάστημα (Ιούνιος 2024 έως τέλος Δεκεμβρίου 2025) εξετάστηκαν τεχνικά συνολικά 732 αιτήματα σύνδεσης σταθμών ΑΠΕ παραγωγών και αυτοπαραγωγών στην Κρήτη με και χωρίς έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο και χορηγήθηκαν συνολικά, τόσο λόγω των αρχικών αιτημάτων όσο και λόγω αιτημάτων μετεγκαταστάσεων, 457 ΟΠΣ / Συμβάσεις Σύνδεσης (ΣΣ) γνωστοποιούμενων σταθμών (332 για παραγωγούς με αποζημίωση, 125 για αυτοπαραγωγούς) και 295 αδυναμίες σύνδεσης.

Τα ανωτέρω στοιχεία αντιστοιχούν σε σύνολο ενεργών (μη ακυρωμένων) 305 αιτημάτων παραγωγών και 115 αιτημάτων αυτοπαραγωγών που έλαβαν ΟΠΣ / ΣΣ γνωστοποιούμενων από τον Ιούνιο του 2024 έως και τον Δεκέμβριο 2025 και επί του παρόντος βρίσκονται είτε σε διάφορα στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας που προηγείται της ενεργοποίησης – θέσης σε λειτουργία των σταθμών , είτε σε σταθμούς που έχουν τεθεί σε λειτουργία. Από σύνολο των ΟΠΣ παραγωγών με αποζημίωση ηλεκτρικής ενέργειας (ήτοι 332), οι 37 χορηγήθηκαν το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Με αυτές ολοκληρώθηκε η διαδικασία της τεχνικής εξέτασης και απάντησης στα αιτήματα παραγωγών με αποζημίωση ηλεκτρικής ενέργειας από το περιθώριο των 110 MW και των 30 MW, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 132 του ν. 4819/2021.

Από τα 305 αιτήματα παραγωγών με αποζημίωση ηλεκτρικής ενέργειας που έλαβαν ΟΠΣ / ΣΣ γνωστοποιούμενων τη συγκεκριμένη περίοδο, κατατέθηκαν έως το τέλος του 2025 206 αποδεκτές Δηλώσεις Ετοιμότητας ή Αιτήματα Ενεργοποίησης, ενώ ενεργοποιήθηκαν 81 από τους εν λόγω σταθμούς την ίδια περίοδο. Επομένως, την 01.01.2026 εκκρεμούσε η κατάθεση Δήλωσης Ετοιμότητας ή Αιτήματος Ενεργοποίησης για 99 σταθμούς παραγωγών με αποζημίωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Σημειώνεται ότι από τους 99 σταθμούς παραγωγών με αποζημίωση ηλεκτρικής ενέργειας για τους οποίους, την 01.01.2026 εκκρεμούσε η κατάθεση Δήλωσης Ετοιμότητας ή Αιτήματος Ενεργοποίησης, οι 70 αφορούν φ/β σταθμούς ισχύος μεταξύ 200 kW και 400 kW που επηρεάζονται από την πρόβλεψη της παρ. 1Β του άρθρου 9 του ν. 3468/2006, όπως τροποποιήθηκε από την παρ. 4 του άρθρου 26 του ν. 4643/2019 και ισχύει, σύμφωνα με την οποία:

«Από την 1η Ιανουαρίου 2020, ο αρμόδιος Διαχειριστής του Συστήματος ή του Δικτύου υποχρεούται, κατά την κατανομή του Φορτίου, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια του Συστήματος ή του Δικτύου, να δίνει προτεραιότητα σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που συνδέονται με το Σύστημα ή το Δίκτυο, εκτός από το Δίκτυο των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών και υπό την προϋπόθεση ότι πρόκειται για:

α) σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. εγκατεστημένης ισχύος ή μέγιστης ισχύος παραγωγής μικρότερης των 400kW,

β) σταθμούς Σ.Η.Θ.Υ.Α. εγκατεστημένης ισχύος ή μέγιστης ισχύος παραγωγής μικρότερης των 400 kW,  

Για σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που τίθενται σε λειτουργία (κανονική ή δοκιμαστική) από την 1η Ιανουαρίου 2026, το όριο εγκατεστημένης ισχύος ή μέγιστης ισχύος παραγωγής των περιπτώσεων α΄ και β΄ μειώνεται από 400 kW σε 200 kW.»

Ωστόσο, σημειώνεται ότι στο μεταγενέστερο ν. 5264/2025 (ΦΕΚ 239 Α'/19.12.2025), και συγκεκριμένα στο Άρθρο 122, παρ. 2, που τροποποιεί την παρ. 2 άρθρου 113 του ν. 5079/2023, προβλέπονται τα ακόλουθα:

«2. Για σταθμούς των περ. α) και β) της παρ. 1β του άρθρου 9 του ν. 3468/2006 (Α' 129), περί ένταξης σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στο σύστημα ή το διασυνδεδεμένο δίκτυο, για τους οποίους συντρέχουν οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) οι κάτοχοι των σταθμών έχουν συνάψει σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης σταθερής τιμής (Σ.Ε.Σ.Τ.) ή σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας του άρθρου 12 του ν. 3468/2006 ή αντίστοιχη σύμβαση αγοραπωλησίας ηλεκτρικής ενέργειας και έχουν υποβάλει δήλωση ετοιμότητας κατά το άρθρο 4Α του ν. 4414/2016 (Α' 149), περί δήλωσης ετοιμότητας για τη σύνδεση σταθμού ΑΠΕ, ή αίτημα ενεργοποίησης για τη σύνδεσή τους στον αρμόδιο Διαχειριστή έως την 31η Δεκεμβρίου 2025, και β) οι σταθμοί τίθενται σε λειτουργία από την 1η Ιανουαρίου 2026 και εφεξής, δεν εφαρμόζεται το τελευταίο εδάφιο της παρ. 1β του άρθρου 9 του ν. 3468/2006, ούτε το άρθρο 5Α του ν. 4414/2016, περί ευθύνης εξισορρόπησης των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που έχουν συνάψει Σ.Ε.Σ.Τ. ή σύμβαση πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας.».