Υπό εξέταση η δημιουργία αγοράς για υπηρεσίες αδράνειας – Οι μπαταρίες ανάμεσα στα έργα που θα είναι εξαρχής επιλέξιμα για αποζημίωση 

Σχέδιο για τη δημιουργία ενός μηχανισμού προμήθειας υπηρεσιών αδράνειας, ώστε να θωρακιστεί η ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος, επεξεργάζεται ο ΑΔΜΗΕ. Μάλιστα, η σχετική εισήγηση του Διαχειριστή θα είναι άμεσα έτοιμη, ώστε να σταλεί στη ΡΑΑΕΥ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο μηχανισμός θα προβλέπει μία αρχική, μεταβατική φάση ενός με δύο έτη, πριν η σχετική αγορά περάσει σε πλήρως ώριμο στάδιο. Κατά την πρώτη φάση, επιλέξιμες για την παροχή αδράνειας (και επομένως για αποζημίωση) θα είναι μονάδες οι οποίες θα είναι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή για να συμβάλουν στη διατήρηση της συχνότητας του δικτύου.

Τέτοιες μονάδες, που μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες αδράνειας σε ετήσια βάση, είναι κατ΄αρχάς οι μπαταρίες – ή για την ακρίβεια, όπως σημειώνουν ειδικοί του κλάδου, οι σταθμοί αποθήκευσης οι οποίοι διαθέτουν μετατροπείς ειδικής τεχνολογίας ώστε να μπορούν να προσφέρουν τη συγκεκριμένη λειτουργία. Επίσης, υπηρεσίες αδράνειας θα μπορούν να προσφέρουν και εγκαταστάσεις flyweels, δηλαδή σφονδύλων που τοποθετούνται στους άξονες των γεννητριών παλιών θερμοηλεκτρικών σταθμών.

Σε αυτή την πρώτη φάση, η αποζημίωση των υπηρεσιών θα γίνεται με διοικητικά οριζόμενη τιμή. Υπενθυμίζεται ότι την προοπτική τοποθέτησης flyweels μελετά η ΔΕΗ, στο πλαίσιο αξιοποίησης των γεννητριών των μονάδων III και IV του ΑΗΣ Καρδιάς, όπου αρχικά θα εγκατασταθούν πυκνωτές.                                                                                                                                    

Στη δεύτερη φάση της συγκεκριμένης αγοράς, οι αποζημιώσεις προβλέπεται να προκύπτουν μέσα από ανταγωνιστικές διαδικασίες, από τις οποίες θα προκρίνονται εκείνες οι μονάδες που διεκδικούν τη μικρότερη αποζημίωση. Επίσης, είναι ανοικτό το ενδεχόμενο σε αυτό το επόμενο στάδιο να είναι επιλέξιμα και έργα ΑΠΕ με μετατροπείς που υποστηρίζουν τεχνολογίες grid forming. 

Ο μηχανισμός αυτός θα απαντά στο γεγονός ότι το ηλεκτρικό δίκτυο είχε εξαρχής σχεδιαστεί για παραγωγή ενέργειας από συμβατικές μονάδες (ορυκτών καυσίμων, πυρηνικών ή υδροηλεκτρικών). Κάτι που σημαίνει πως όσο αποσύρονται θερμοηλεκτρικοί σταθμοί, μειώνεται η αδράνεια του συστήματος, δηλαδή περιορίζονται τα όρια «αντοχών» του στις διαταραχές συχνότητας. 

Το πλεονέκτημα των συμβατικών μονάδων είναι πως παράγουν ενέργεια μέσω περιστρεφόμενων γεννητριών, κάτι που βοηθά στη διατήρηση της συχνότητας του δικτύου (ενισχύει δηλαδή την αδράνεια του συστήματος). Τα ηλιακά πάρκα δεν συνεισφέρουν στην αδράνεια, κάτι που σημαίνει ότι σε περιόδους υψηλού μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών μπορεί να είναι πιο δύσκολο να αποκατασταθεί μία διαταραχή της συχνότητας.

Επομένως, μία σημαντική διακύμανση, αν δεν υπάρχει εκείνη τη στιγμή σε λειτουργία μία «κρίσιμη μάζα» από περιστρεφόμενες γεννήτριες ώστε να τη «διορθώσει», μπορεί να προκαλέσει την αυτόματη αποσύνδεση των υποδομών που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, οδηγώντας σε κατάρρευσή του.

Όπως είναι φυσικό, η μείωση φυσικής αδράνειας δεν σημαίνει πως το σύστημα δεν «αντέχει» σε υψηλές διεισδύσεις ΑΠΕ. Σημαίνει πως πρέπει να υπάρξουν υποδομές που μπορούν να αναπληρώσουν τον ρόλο των στρεφόμενων γεννητριών, προσφέροντας υπηρεσίες grid forming ώστε να το θωρακίσουν από τις παρενέργειες που είναι πιθανό να προκληθούν σε τέτοιες περιπτώσεις.