Γ. Προκοπίου: Ο Έλληνας "κουρσάρος" που τολμά να μπει στα Στενά του Ορμούζ

Καθώς οι ιρανικοί πύραυλοι περνούσαν πάνω από τα Στενά του Ορμούζ την Κυριακή, διακόπτωντας τη ναυσιπλοΐα σε μια από τις πιο σημαντικές εμπορικές διαδρομές του πλανήτη, ένας Έλληνας δισεκατομμυριούχος κατηύθυνε τα πλοία του μέσα στο χάος.

Η Dynacom Tankers, ιδιοκτησίας του 79χρονου Γιώργο Προκοπίου, έστειλε τουλάχιστον πέντε δεξαμενόπλοια μέσα στα Στενά από την αρχή του πολέμου, όντας ένας από ελάχιστους πλοιοκτήτες που τόλμησε να κάνει μια τέτοια κίνηση.

"Οι περισσότεροι πλοιοκτήτες διέκοψαν τις κινήσεις τους μέχρι να ηρεμήσουν τα πράγματα, όμως υπάρχουν ορισμένοι που αναλαμβάνουν το ρίσκο", δήλωσε σχετικά στέλεχος ναυτιλιακής.

Υπάρχει μεγάλη ανταμοιβή: Οι ναύλοι για τάνκερ που εξέρχονται του Κόλπου υπερδιπλασιάστηκαν από την προηγούμενη Παρασκευή, φτάνοντας σε επίπεδο-ρεκόρ. Ένα μεγάλο τάνκερ VLCC με κατεύθυνση την Κίνα κερδίζει γύρω στα 500.000 δολάρια ανά ημέρα, πλην το κόστος της πρόσθετης ασφάλισης, εκτιμά η Argus.

Αν και οι κίνδυνοι για τους πλοιοκτήτες αφορούν τα χρήματα και τα πλοία, τα πληρώματα ριψοκινδυνεύουν τη ζωή τους. Το Ιράν απείλησε να πλήξει οποιοδήποτε πλοίο αποπειραθεί να περάσει και έχει χτυπήσει τουλάχιστον εννέα, με τουλάχιστον τρεις νεκρούς.

Όλα τα τάνκερ της Dynacom έσβησαν τους πομπούς τους, συσκευές που μεταδίδουν αυτόματα τη θέση και την ταυτότητά τους, πριν κάνουν τον διάπλου των στενών.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι το τάνκερ Athina, που βρισκόταν στην περιοχή πριν τις επιθέσεις, έπαψε να μεταδίδει νωρίς το Σάββατο απόγευμα νοτιοανατολικά των Στενών, προτού επανεμφανιστεί το επόμενο απόγευμα μέσα στον Κόλπο. Το άδειο τάνκερ έφτασε στο λιμάνι Σίτραχ του Μπαχρέιν και αναχώρησε εκ νέου δύο ημέρες αργότερα γεμάτο πετρέλαιο.

Ο Προκοπίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1946, γιος πλούσιας οικογένειας, και συγκαταλέγεται ανάμεσα στην επόμενη γενιά Ελλήνων πλοιοκτητών που κυριαρχούν στο ναυτιλιακό εμπόριο. Πρόσωπα του κύκλου του τον περιγράφουν ως "μετριόφροντα" και "εργασιομανή", ενώ σπανίως τον βλέπει κανείς δίχως το χαρακτηριστικό καπέλο του. Ο ίδιος οδηγεί μια παλιά Mercedes και κυκλοφορεί χωρίς συνοδεία, κάτι σπάνιο για την ελληνική ναυτιλιακή ελίτ.

Ο Προκοπίου περνά τον περισσότερο χρόνο του στο μεγάλο γιοτ των 106,5 μέτρων Dream, που βρίσκεται σήμερα αγκυροβολημένο στην αθηναϊκή ριβιέρα. Το εκτενές περιουσιακό του χαρτοφυλάκιο του έδωσε το όνομα "ο βασιλιάς του real estate" στη χώρα του. Πέρυσι αγόρασε μερίδιο στο Four Seasons Astir Palace, το μόνο ελληνικό ξενοδοχείο πολυτελείας αυτού του ομίλου- όπως και στη γειτονική μαρίνα της Βουλιαγμένης που εξυπηρετεί κυρίως μεγάλες θαλαμηγούς.

Από τότε που αγόρασε το πρώτο του πλοίο στην ηλικία των 25 περίπου χρονών, ο Προκοπίου έχτισε ένα τεράστιο στόλο ανά την υφήλιο, μαζί με τη φήμη ότι αναλαμβάνει ρίσκα. Οι τρεις ναυτιλιακές του Έλληνα μεγιστάνα διαθέτουν πάνω από 150 πλοία με 85 ακόμα υπό κατασκευή, δήλωσε σχετικά πηγή με γνώση του θέματος.

"Είναι ένας θρύλος της ναυτιλίας και ένας από τους ανθρώπους που κάνει αυτό που αποκαλούμε 'premium' δουλειές", ανέφερε πρόσωπο που έχει συνεργαστεί με τις εταιρείες του Προκοπίου τα τελευταία χρόνια, χρησιμοποιώντας έναν ευφημισμό για κινήσεις που είναι νόμιμες, αλλά ενέχουν πολύ μεγαλύτερο ρίσκο.

Ο δισεκατομμυριούχος προκάλεσε αντιδράσεις το 2022, όταν μήνες μετά το ξέσπασμα το πολέμου, δήλωσε ότι "οι κυρώσεις ποτέ δεν είχαν αποτέλεσμα", αν και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τις παραβίασε.

Η ουκρανική υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς συμπεριέλαβε τη Dynacom Tankers στον κατάλογο με τους "διεθνείς χορηγούς του πολέμου" για το ρόλο της στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, κατηγορώντας την ότι "αναπληρώνει τον προϋπολογισμό της επιτιθέμενης χώρας και χρηματοδοτεί τη ρωσική επέμβαση". Όμως, το 2023 την αφαίρεσε από τη λίστα και το 2024 ανακάλεσε όλη τη λίστα μετά από πίεση των ξένων εταίρων της.

Ο Προκοπίου πάντα δρούσε εντός της νομοθεσίας, δήλωσε σχετικά η ναυτιλιακή πηγή, και υπάκουσε στα πλαφόν και στους άλλους περιορισμούς για το ρωσικό πετρέλαιο. Όμως, πρόσθεσε ότι η προθυμία του δισεκατομμυριούχου να μεταφέρει φορτίο που άλλοι δεν θα μετέφεραν, "είναι που του αποφέρει τα μεγαλύτερα περιθώρια".

Ο Προκοπίου και η Dynacom Tankers απέφυγαν να σχολιάσουν.

"Εκπροσωπεί ένα συγκεκριμένο τρόπο λειτουργίας", δήλωσε ο Εντ Φίνλεϊ-Ρίτσαρντσον, επενδυτής και ιδρυτής της Contango Research. "Είναι ένας εκ των 5-10 πλοιοκτητών που πραγματικά δεσπόζουν πάνω από όλους τους άλλους, όχι λόγω του μεγέθους του στόλου τους, αλλά λόγω της προθυμίας να δράσουν τολμηρά".

Ο Προκοπίου έχει τη φήμη ότι τηρεί τα συμβόλαια όταν οι άλλοι κάνουν πίσω, όμως το να στείλει τα πλοία του στα στενά εν μέσω στρατιωτικών πυρών αποτελεί ιστορική ευκαιρία για τον Έλληνα δισεκατομμυριούχο, πρόσθεσε ο Φίνλεϊ-Ρίτσαρντσον.

Ο ίδιος σημείωσε ότι το ρίσκο της εισόδου στον Κόλπο με ένα άδειο πλοίο ήταν μικρότερο και μόλις βρεθείς εκεί, "έχεις τη διαπραγματευτική θέση να ζητήσεις την κατάλληλη τιμή για τον ξεκάθαρο κίνδυνο που αντιμετωπίζει το πλοίο και το πλήρωμα μαζί με όλα τα υπόλοιπα".

"Είναι σε τέτοιες περιόδους που η ελίτ των πλοιοκτητών τείνει να διακρίνεται", πρόσθεσε, υπενθυμίζοντας την προθυμία του Αριστοτέλη Ωνάσση που αψήφισε τα γερμανικά u-boat στον Β' Παγκόσμιο και την κίνηση του Νορβηγού μεγιστάνα Τζον Φρέντριξεν, να αγοράσει συμβόλαια για να μεταφέρει πετρέλαιο στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973.

Συνοψίζοντας τη δική του προσέγγιση το 2014, ο Προκοπίου είχε πει: "Αν δεν τολμείς, τότε δεν είσαι στη ναυτιλία. Αν δεν θέλεις το ρίσκο, τότε αγόρασε αμερικανικά ομόλογα".

(των Τζέιμι Τζον, Μάλμολμ Μουρ και Νάσου Στυλιανού, Financial Times)