ΔΕΣΦΑ: Διασφαλίζοντας το Σήμερα, Διαμορφώνοντας το Αύριο

Σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται με πρωτοφανή ταχύτητα και όπου η αστάθεια έχει πλέον παγιωθεί ως κανονικότητα, ηγεσία σημαίνει προσαρμοστικότητα, όραμα και στρατηγικές συνεργασίες. Η αβεβαιότητα μας ωθεί να ενώσουμε δυνάμεις, ώστε να διαμορφώσουμε ένα ανθεκτικό, βιώσιμο και οικονομικά προσιτό ενεργειακό τοπίο.

Οι παγκόσμιες και ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας μεταβάλλονται ταχέως και συχνά, δημιουργώντας προκλήσεις αλλά και αναδεικνύοντας νέες ευκαιρίες. Η αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση, ο επιταχυνόμενος εξηλεκτρισμός και οι γεωπολιτικές εξελίξεις καθιστούν σαφές ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μονοδιάστατα. Η απανθρακοποίηση παραμένει αδιαπραγμάτευτος στόχος, ωστόσο η πορεία προς αυτήν οφείλει να είναι ρεαλιστική, ασφαλής και οικονομικά βιώσιμη. Σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει κρίσιμο σταθεροποιητικό ρόλο στα ενεργειακά συστήματα, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαίωσε πρόσφατα εκ νέου τη δέσμευσή της για την πλήρη εξάλειψη των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του 2027.

Καθώς εισερχόμαστε σε ένα νέο έτος σε αυτό το σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον, η Ελλάδα αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο σε στρατηγικό πυλώνα σταθερότητας, ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης για τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική-Ανατολική Ευρώπη. Ο ΔΕΣΦΑ βρίσκεται διαχρονικά στον πυρήνα αυτής της εξέλιξης, υλοποιώντας ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 1,4 δισ. ευρώ, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ευελιξίας του ελληνικού ενεργειακού συστήματος.

Οι επενδύσεις αυτές έχουν ήδη αποδώσει ένα σύστημα που ανταποκρίνεται στις αυξανόμενες ανάγκες της αγοράς, στηρίζοντας την άνοδο της ζήτησης φυσικού αερίου που οδηγείται από την ηλεκτροπαραγωγή, καθώς και τις αυξημένες εξαγωγές προς τον Βορρά. Σήμερα, η Ελλάδα λειτουργεί ως εξαγωγική ενεργειακή πύλη — τόσο για το φυσικό αέριο όσο και για την ηλεκτρική ενέργεια.

Σημαντικά έργα υποδομής του ΔΕΣΦΑ που ολοκληρώθηκαν πρόσφατα, όπως οι Σταθμοί Συμπίεσης στην Κομοτηνή και την Αμπελιά, επιτρέπουν την αύξηση της εξαγωγικής δυναμικότητας της Ελλάδας προς τον Βορρά στα 8,5 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) ετησίως, επιτρέποντας την πλήρη αξιοποίηση τόσο του Τερματικού Σταθμού LNG της Ρεβυθούσας όσο και του FSRU Αλεξανδρούπολης. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει ουσιαστικά τον ρόλο της χώρας στη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου και στην ενεργειακή ασφάλεια, ενώ παράλληλα ενδυναμώνει την πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου..

Με τον ηγετικό ρόλο του ΔΕΣΦΑ, αυτή η συλλογική προσπάθεια αποδίδει ήδη απτά αποτελέσματα. Οι πρόσφατες δημοπρασίες για το αναβαθμισμένο προϊόν δυναμικότητας “Route 1”, για τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο, έστειλαν ισχυρά μηνύματα για τη διαμόρφωση μιας νέας αξιόπιστης και ανταγωνιστικής διαδρομής μεταφοράς φυσικού αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία.

Παράλληλα, η Ρεβυθούσα συνεχίζει να ενισχύει τον ηγετικό της ρόλο στην περιφερειακή ασφάλεια εφοδιασμού, επιτυγχάνοντας ένα ιστορικό ορόσημο: για πρώτη φορά, το σύνολο των χρονοθυρίδων (slots) εκφόρτωσης LNG στον Τερματικό Σταθμό για την επόμενη δεκαετία έχει ήδη δεσμευθεί, ενώ το ενδιαφέρον για ακόμη πιο μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις αυξάνεται σταθερά. Η εμπιστοσύνη της αγοράς σε αυτή την κρίσιμη υποδομή αποτυπώνεται επίσης στο γεγονός ότι οι αφίξεις δεξαμενόπλοιων LNG υπερδιπλασιάστηκαν κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2025, με τις εκφορτωθείσες ποσότητες να είναι αυξημένες κατά 81% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.

Ωστόσο, δεν σταματάμε εδώ. Συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε νέες ενεργειακές διαδρομές στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι αυτές είναι έτοιμες να υποστηρίξουν ένα καθαρότερο ενεργειακό μέλλον. Ο αγωγός προς τη Βόρεια Μακεδονία βρίσκεται ήδη υπό κατασκευή, προσθέτοντας μια κρίσιμη οδό εφοδιασμού για τη γειτονική χώρα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Την ίδια στιγμή, ο αγωγός προς τη Δυτική Μακεδονία —ο πρώτος αγωγός της χώρας που μπορεί να δεχθεί υδρογόνο (H₂-ready)— έχει ολοκληρωθεί και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τους επόμενους μήνες, ανοίγοντας ένα νέο ενεργειακό κεφάλαιο για την περιοχή.

Το 2026 δεν θα σηματοδοτήσει απλώς την ολοκλήρωση σημαντικών έργων· θα αποτελέσει, ταυτόχρονα, αφετηρία για νέες υποδομές σχεδιασμένες με ορίζοντα το μέλλον. Ο διπλασιασμός του κλάδου Καρπερή–Κομοτηνή, με προδιαγραφές πλήρους ετοιμότητας για υδρογόνο (H₂-ready), θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα και την ευελιξία του ενεργειακού συστήματος της χώρας στη Βόρεια Ελλάδα, ενώ ο αγωγός προς την Πάτρα θα αναπτυχθεί με αντίστοιχες τεχνικές προδιαγραφές, ενισχύοντας το σύστημα και στον Νότο.

Την ίδια στιγμή, η υπηρεσία φόρτωσης LNG σε βυτιοφόρα παρουσιάζει εντυπωσιακή ανάπτυξη, καθώς οι φορτώσεις έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως ευέλικτης λύσης για τον εφοδιασμό απομακρυσμένων περιοχών και καταναλωτών. Παράλληλα, η νέα προβλήτα Small Scale LNG, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2026, θα προσφέρει δυνατότητες ανεφοδιασμού πλοίων (bunkering) και ευέλικτου εφοδιασμού μικρότερων πλοίων, συμπληρώνοντας ιδανικά την αλυσίδα αξίας του LNG.

Ο ΔΕΣΦΑ ανοίγει επίσης τον δρόμο για τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CCS) στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή, μέσω του έργου APOLLOCO₂, σε συνεργασία με την ECOLOG. Το έργο έλαβε πρόσφατα χρηματοδότηση ύψους 169,3 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund της ΕΕ και στοχεύει στη δημιουργία της πρώτης μεγάλης κλίμακας υποδομής μεταφοράς CO₂ στην Ελλάδα — και μίας από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Στην πρώτη φάση του, 3 έως 5 εκατομμύρια τόνοι CO₂ θα συλλέγονται ετησίως από βιομηχανικές εγκαταστάσεις στην Αττική, θα υγροποιούνται στη Ρεβυθούσα - που εξελίσσεται πλέον σε ολοκληρωμένο κόμβο υγροποίησης CO₂ και επαναεριοποίησης LNG - και θα μεταφέρονται δια θαλάσσης σε χώρους αποθήκευσης, όπως ο Πρίνος στην Ελλάδα, η Ραβέννα στην Ιταλία και άλλες εγκαταστάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα, ο ΔΕΣΦΑ προωθεί μεθοδικά την ανάπτυξη υποδομών υδρογόνου και τη διασύνδεσή τους με τα ευρωπαϊκά κέντρα ζήτησης. Όλοι οι νέοι αγωγοί κατασκευάζονται με προδιαγραφές πλήρους ετοιμότητας για υδρογόνο, ενώ οι νέοι σταθμοί συμπίεσης είναι ήδη σε θέση να διαχειρίζονται μείγματα φυσικού αερίου και υδρογόνου. Το έργο H2DRIA, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του μελλοντικού δικτύου υδρογόνου της Ελλάδας, έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό “Connecting Europe Facility” και αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα του Διαδρόμου Υδρογόνου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Επιπλέον, η διασύνδεση Κομνηνά–Φλωροβούνι, που θα συνδεθεί με τον Διάδρομο SoutH2 προς την Ιταλία, αναγνωρίστηκε το 2025 ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας μία ακόμη καθαρή ενεργειακή διαδρομή προς την Ευρώπη.

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο ανοίγει επίσης τον δρόμο για το βιομεθάνιο ως μια άμεση, ώριμη και βιώσιμη λύση για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες υποδομές του ΔΕΣΦΑ.

Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει μια μοναδική ευκαιρία να εξελιχθεί σε εξαγωγέα καθαρής ενέργειας προς την Ευρώπη. Με υποδομές πολλαπλών χρήσεων, στρατηγικές διεθνείς διασυνδέσεις και ένα ισχυρό επενδυτικό πρόγραμμα, ο ΔΕΣΦΑ συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας, στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και στη μείωση των εκπομπών, λειτουργώντας ως καταλύτης για την ενεργειακή μετάβαση στην ευρύτερη περιοχή.

Στον ΔΕΣΦΑ, εργαζόμαστε για να διασφαλίζουμε το σήμερα ενώ διαμορφώνουμε το ενεργειακό μέλλον, με οδηγούς την καινοτομία, τη συνεργασία και τη στρατηγική διορατικότητα.

______

Η Μαρία Ρίτα Γκάλι είναι Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις εμπειρίες του 2025, τις προκλήσεις και τις προσδοκίες για το 2026.