Θέμα ημερών η σύσταση της διακυβερνητικής επιτροπής για τα πυρηνικά – Οι 3 άξονες δράσης για την εκκίνηση των εργασιών

Από την θεωρία στη πράξη φέρεται να περνάει η συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια με πληροφορίες να αναφέρουν ότι εντός του μήνα αναμένεται να δημοσιευτεί  η απόφαση για την σύσταση της Επιτροπής με το ΥΠΕΝ να προτίθεται να προχωρήσει άμεσα στην στελέχωσή της.

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, το ΥΠΕΝ έχει λάβει το τελικό «ΟΚ» μετά και την παρουσίαση του σχετικού σχήματος στο Υπουργικό Συμβούλιο μέσα στο καλοκαίρι, με την σχετική απόφαση να έχει καθαρογραφεί και να μένει να υπογραφεί για να τεθεί σε ισχύ.

Από την πλευρά της, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, έχει καταλήξει σε ένα πρώτο σχεδιασμό ως προς τα καθήκοντα της επιτροπής τόσο ως προς το πολιτικό σκέλος αυτής όσο και ως προς την τεχνική υποομάδα που θα πλαισιώνει την διυπουργική επιτροπή.

Ως γνωστόν, η σύνθεση της επιτροπής αποφασίστηκε να είναι αρκετά ευρεία με τις σχετικές πληροφορίες να αναφέρουν την συμμετοχή εκπροσώπων από αρκετά υπουργεία που άμεσα ή έμμεσα χρειάζεται να εμπλακούν προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που θα απαντάει σε όλες τις πτυχές του πράγματος δεδομένου ότι η πυρηνική ενέργεια συνιστά ένα αρκετά απαιτητικό και σύνθετο πεδίο.

Πλήθος Υπουργείων στην Επιτροπή

Σύμφωνα με πληροφορίες, στη διυπουργική επιτροπή αναμένεται να συμμετέχουν εκπρόσωποι από τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, Υποδομών και Μεταφορών, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Παιδείας, Υγείας, καθώς και Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Η εν λόγω επιτροπή που θα τελεί υπό την προεδρία του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκου Τσάφου, θα επιφορτιστεί με το κομμάτι των αποφάσεων που χρειάζεται σταθερά να επικαιροποιούνται αναλόγως της προόδου στην εκπόνηση του πυρηνικού προγράμματος.

Από εκεί και πέρα, η τεχνική ομάδα που θα λειτουργεί υπό την εποπτεία της διυπουργικής επιτροπής, θα διατηρεί ένα περισσότερο τεχνοκρατικό και επιστημονικό χαρακτήρα με συμμετοχές εκπροσώπων τόσο της επιστημονικής κοινότητας και αρμόδιων φορέων όσο ενδεχομένως και εκπροσώπων από ιδιωτικές εταιρείες που διαθέτουν σχετική τεχνογνωσία ή θέλουν να δραστηριοποιηθούν στο κλάδο.

Σημειώνεται ότι η Υπουργική Απόφαση που θα εκδοθεί θα προσδιορίζει επακριβώς την σύνθεση τόσο της επιτροπής όσο και της τεχνικής ομάδας (τουλάχιστον ως προς τις ιδιότητες των συμμετεχόντων) καθώς και τα καθήκοντα που θα έχει η κάθε μία χωρίς ωστόσο να περιλαμβάνει συγκεκριμένα χρονοδιάγραμμα μιας και είναι δύσκολο ένα τέτοιο εγχείρημα να αντιστοιχηθεί επακριβώς στην γραμμή του χρόνου. Σε πρώτη φάση η ατζέντα της διυπουργικής επιτροπής δομείται σε τρείς βασικούς άξονες με τον πρώτο να εστιάζει στην διεξαγωγή του δημόσιου διαλόγου.

Οι 3 άξονες δράσης της επιτροπής

Το θέμα της πυρηνικής ενέργειας αποτελεί διαχρονικά ένα από τα πλέον ευαίσθητα θέματα για την κοινή γνώμη παγκοσμίως, με τις όποιες ιδιαιτερότητες εντοπίζονται από χώρα σε χώρα να μην ακυρώνουν τον γενικό κανόνα, όταν μάλιστα η συζήτηση πολλές φορές δεν γνωρίζει σύνορα εν αντιθέσει με άλλα ενεργειακά θέματα που εκφράζονται σε τοπικό ή και εθνικό επίπεδο χωρίς να επεκτείνονται ευρύτερα.

Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόθεση του Υπουργείου και της κυβέρνησης είναι να γίνει ένας καλύτερος δημόσιος διάλογος, αναγνωρίζοντας την σημασία να δοθούν ολοκληρωμένες απαντήσεις επί του θέματος, ανεξάρτητα αν στο «τέλος της ημέρας» θα προκύψει καταφατική ή αρνητική απάντηση ως προς την ανάπτυξη πυρηνικού προγράμματος στην Ελλάδα.

Επιπρόσθετα, τα άμεσα καθήκοντα της επιτροπής περιλαμβάνουν, όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, την «επιμόρφωση» του κυβερνητικού σχήματος με πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ως καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργείου με σκοπό να υπάρξει μια ενιαία αντίληψη επί του θέματος από άκρη σ άκρη στην κυβέρνηση, ασχέτως της εμπλοκής που μπορεί να έχει στο όλο εγχείρημα κάθε επιμέρους Υπουργείο ή κάθε επιμέρους Υπουργός.

Η ασάφεια επί των θεμάτων, ιδίως σε θεσμικό επίπεδο, δυσχεραίνει την ωρίμανση των πραγμάτων και πολλώ δε μάλλον αλλοιώνει την δυναμική της όλης υπόθεσης, όταν η αξιοπιστία και η εγκυρότητα συνιστούν κομβικά στοιχεία για την επιτυχία της όλης προσπάθειας, στο να κατασταλάξει δηλαδή σε κάτι που θα έχει αξία, βαρύτητα και υπόσταση χωρίς να χαθεί στα συρτάρια της μιας ή της άλλης κυβέρνησης.

Από εκεί και πέρα, η επιτροπή θα καταλήξει στην σύσταση και σύνθεση της υποομάδας με την τελευταία να καλείται να «παράξει έργο» που εν πολλοίς θα τροφοδοτήσει τους παραπάνω άξονες και αφετέρου θα ανοίξει τον δρόμο για τα επόμενα βήματα προς την κατάρτιση ενός εθνικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.

Τι θα κάνει η τεχνική επιτροπή

Συνοπτικά, η επιτροπή καλείται, ανατρέχοντας στη σχετική διεθνή εμπειρία και βιβλιογραφία, να στοιχειοθετήσει ορισμένες βασικές απαντήσεις σε ζητήματα που αναμένεται να κυριαρχήσουν στο δημόσιο διάλογο και χρήζουν συζήτησης. Ενδεικτικά, τι σημαίνει πυρηνικά απόβλητα, τι σημαίνει διαχείριση κινδύνου, τι σημαίνει κατασκευάζω ένα πυρηνικό αντιδραστήρα κλπ.

Παράλληλα η τεχνική επιτροπή καλείται να προχωρήσει σε χαρτογράφηση της αγοράς προσδιορίζοντας δυνητικούς συνεργάτες και partners επί του όλου εγχειρήματος ώστε όταν προκύψει η ανάγκη να υπάρχει μια πρώτη αναγκαία γνώση αλλά και άποψη ως προς τα υπέρ και τα κατά να επιλεγεί η μία ή άλλη τεχνολογία, η μία ή άλλη εταιρεία, ο ένας ή ο άλλος τρόπος κοκ.

Το χρονοδιάγραμμα

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι δεν έχει οριστεί κάποιο χρονοδιάγραμμα για τα παραπάνω με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου να αναγνωρίζει αφενός την συνθετότητα του εγχειρήματος και αφετέρου την πολιτική αβεβαιότητα ελέω επικείμενων εκλογών, πράγμα που με την σειρά του διαμορφώνει το έδαφος για πρόσθετες καθυστερήσεις.

Σε κάθε περίπτωση, όπως σχολιάζουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, αφήνοντας εκτός κάδρου την πολιτική αβεβαιότητα των εκλογών και τις όποιες καθυστερήσεις συνεπάγεται, τα παραπάνω θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν μέσα σε 12 με 18 μήνες χονδρικά, με την επιτροπή να καταλήγει σε μια επαρκή και σαφή εικόνα περί πυρηνικού προγράμματος στην Ελλάδα κατά τις προδιαγραφές της πρώτης φάσης του IAEA, όπως προσδιορίζεται στο Milestones Approach της IAEA, το διεθνώς αναγνωρισμένο μοντέλο για τις χώρες που εξετάζουν για πρώτη φορά την ανάπτυξη πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής.