Χωρίς σύγχρονο δίκτυο δεν υπάρχει ενεργειακή μετάβαση

Ο ενεργειακός μετασχηματισμός δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ένα ηλεκτρικό Δίκτυο που λειτουργεί με αξιοπιστία, διαφάνεια και σύγχρονη ψηφιακή υποδομή. Χρειαζόμαστε ένα σύστημα που μπορεί να διαχειριστεί τεράστιους όγκους δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και να στηρίζει την ενεργή συμμετοχή του καταναλωτή, την αποκεντρωμένη παραγωγή, την αυτοκατανάλωση, την απόκριση ζήτησης και τα δυναμικά τιμολόγια. Με άλλα λόγια, όλα όσα περιγράφουμε ως «νέα αγορά» απαιτούν ένα Δίκτυο που δουλεύει όπως πρέπει.

Ψηφιοποίηση και έξυπνοι μετρητές: η πραγματική εικόνα

Παρά τα βήματα προόδου στην εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, η αγορά σκοντάφτει σε ένα σημαντικό εμπόδιο: την ποιότητα και τη συνέπεια των μετρητικών δεδομένων. Καθυστερημένες μετρήσεις, ελλιπή αρχεία ή ακόμη και πλήρης απουσία στοιχείων οδηγούν σε λανθασμένες χρεώσεις, συχνές διορθώσεις και γενικευμένη αβεβαιότητα.

Το πρόβλημα επιδεινώνεται από το γεγονός ότι οι περισσότεροι έξυπνοι μετρητές στη Χαμηλή Τάση (κατηγορίες 0 έως 4) δεν είναι συνδεδεμένοι με το Κεντρικό Σύστημα Τηλεμέτρησης. Έτσι, μεγάλο μέρος βασικών λειτουργιών της τηλεμέτρησης: πιστοποίηση, εκτίμηση, διόρθωση σφαλμάτων, εντοπισμός μη τεχνικών απωλειών, απλώς δεν είναι διαθέσιμο για το μεγαλύτερο τμήμα των καταναλωτών με έξυπνους μετρητές στις παροχές τους.

Πρόκειται για ένα μεγάλο κενό που επηρεάζει άμεσα τη μετάβαση σε 15λεπτα δεδομένα, δυσκολεύει την εφαρμογή του net-billing, περιορίζει τη δυναμική τιμολόγηση και καθυστερεί την ανάπτυξη νέων, πιο ευέλικτων προϊόντων προμήθειας.

Αιτήματα που καθυστερούν… χρόνια

Ένα ακόμη πρόβλημα που ταλαιπωρεί επίμονα την αγορά είναι η καθυστέρηση στη διεκπεραίωση αιτημάτων. Απενεργοποιήσεις, παύσεις εκπροσώπησης και άλλα κρίσιμα αιτήματα συχνά μένουν ανεκτέλεστα για μήνες, σε αρκετές περιπτώσεις για πάνω από δύο χρόνια. Το αποτέλεσμα; Παροχές που θα έπρεπε να έχουν διακοπεί εξακολουθούν να εμφανίζονται «ενεργές», μετρήσεις εξακολουθούν να καταγράφονται σε παροχές που είναι θεωρητικά απενεργοποιημένες και οι προμηθευτές αντιμετωπίζουν διοικητικά και λειτουργικά εμπόδια που τελικά επιβαρύνουν και τον καταναλωτή. Ωστόσο, η τήρηση των θεσμοθετημένων προθεσμιών είναι προϋπόθεση για μια αγορά που θέλει να λειτουργεί ομαλά.

Απώλειες Δικτύου: ένα αόρατο αλλά ακριβό κόστος

Οι απώλειες του Δικτύου αποτελούν έναν ακόμη κρίσιμο τομέα που απαιτεί εκσυγχρονισμό.
Στην Ελλάδα φθάνουν περίπου στο 11,4%, ενώ στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες κυμαίνονται στο 5–6%. Βασικός λόγος για αυτή την απόκλιση είναι ότι το σχετικό κόστος δεν ενσωματώνεται στο Επιτρεπόμενο Έσοδο του Διαχειριστή ΔΕΔΔΗΕ, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σχεδόν σε όλη την ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι ουσιαστικά είναι ανύπαρκτα τα κίνητρα του ΔΕΔΔΗΕ για τη μείωση των απωλειών, το κόστος των οποίων καταλήγει στους καταναλωτές.

Την ίδια στιγμή, διεθνείς μελέτες καταδεικνύουν ότι οι ανάγκες επενδύσεων στα δίκτυα θα αυξηθούν δραστικά τα επόμενα χρόνια. Η ύπαρξη ισχυρών κινήτρων και εργαλείων για τη βελτίωση της αποδοτικότητας θα είναι καθοριστική, ώστε να συγκρατηθεί το κόστος για όλους.

Διαφάνεια και δημοσίευση στοιχείων από τον Διαχειριστή

Η διαφάνεια αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της αγοράς και για την ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης των συμμετεχόντων – προμηθευτών και καταναλωτών. Παρά το γεγονός ότι o ΔΕΔΔΗΕ διαχειρίζεται κρίσιμες λειτουργίες της αγοράς και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη δυνατότητα των προμηθευτών και των καταναλωτών να λαμβάνουν αξιόπιστες και ποιοτικές υπηρεσίες, δημοσιεύει διαχρονικά λιγότερα στοιχεία σε σχέση με άλλους διαχειριστές στον τομέα της ενέργειας.

Γι’ αυτό η αγορά ζητά την καθιέρωση τακτικής – μηνιαίας ή τριμηνιαίας – δημοσίευσης αναλυτικών στοιχείων στην ιστοσελίδα του Διαχειριστή, σχετικά με: (α) την επέκταση της μηνιαίας καταμέτρησης στο σύνολο της επικράτειας, (β) τον σχεδιασμό και την πρόοδο της εγκατάστασης έξυπνων μετρητών και της επέκτασης της τηλεμέτρησης ανά γεωγραφική περιοχή και κατηγορία παροχών, και (γ) τον περιορισμό των μη τεχνικών απωλειών, τις διαπιστωμένες ρευματοκλοπές και τα επιβληθέντα πρόστιμα.

Η συστηματική δημοσιοποίηση αυτών των δεδομένων θα ενισχύσει τη διαφάνεια και την υπευθυνότητα του Διαχειριστή, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξανόμενου κόστους δικτύου που επιβαρύνει τους καταναλωτές. Σε αυτό το περιβάλλον, η πλήρης, έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στην πληροφόρηση είναι καθοριστική για μια αγορά που θέλει να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά προς όφελος του καταναλωτή.

Προς ένα Δίκτυο αντάξιο των προκλήσεων

Τα προβλήματα στις μετρήσεις, οι καθυστερήσεις στα αιτήματα και τα υψηλά επίπεδα απωλειών Δικτύου συνθέτουν ένα σαφές μήνυμα: η διαχείριση του Δικτύου χρειάζεται στοχευμένες και ουσιαστικές παρεμβάσεις.

Αν θέλουμε την αγορά να προχωρήσει στην επόμενη μέρα, με μεγαλύτερη ευελιξία, νέα προϊόντα, συμμετοχή του καταναλωτή και ψηφιακές υπηρεσίες, τότε το Δίκτυο πρέπει να μπορεί να στηρίξει αυτή την πραγματικότητα.

Η αναβάθμιση των λειτουργιών, η ενίσχυση της διαφάνειας και η θέσπιση των σωστών κινήτρων για τον Διαχειριστή είναι προϋπόθεση για ένα πιο δίκαιο, αξιόπιστο και αποδοτικό ενεργειακό περιβάλλον, προς όφελος τόσο των καταναλωτών όσο και της αγοράς στο σύνολό της.