Πώς η νέα συμφωνία φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας και Κίνας αναδιαμορφώνει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας – Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη

Χωρίς να υπογράψουν ούτε μία σύμβαση προμήθειας, Ρωσία και Κίνα κατάφεραν να αναδιαμορφώσουν το παγκόσμιο παιχνίδι φυσικού αερίου. Ο προτεινόμενος αγωγός Power of Siberia 2 (PoS2) θα μεταφέρει έως και 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από τη ρωσική Αρκτική στη βόρεια Κίνα μέσω Μογγολίας. Η συμφωνία σηματοδοτεί μια γεωπολιτική στροφή και το μήνυμα που στέλνει, τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στις αγορές LNG, αντηχεί ήδη πολύ πέρα ​​από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Όπως γράφει στους Financial Times η Τατιάνα Μίτροβ, ερευνήτρια στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, ο Βλαντιμίρ Πούτιν φαίνεται να έχει σταθμίσει τις υποσχέσεις του Τραμπ στην Αλάσκα και επέλεξε τη μακροπρόθεσμη στρατηγική ευθυγράμμιση με την Κίνα αντί για τα τακτικά οφέλη από τη Δύση. Η Κίνα, με τη σειρά της, εγκατέλειψε την μελετημένη ασάφειά της. 

Επιλέγοντας τον PoS2, σηματοδοτεί επί της ουσίας την ετοιμότητά της να κλιμακώσει την αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ εν μέσω ενός επιδεινούμενου εμπορικού πολέμου.

Πελάτης

Από τότε που εισέβαλε στην Ουκρανία, η Ρωσία έχει προσελκύσει την Κίνα ως σημαντικό πελάτη φυσικού αερίου. Το Πεκίνο αντέδρασε με προσοχή, διατηρώντας τις αγορές βασικών προϊόντων αλλά παγώνοντας τις άμεσες επενδύσεις και τα κοινά έργα από το 2022 και μετά. Αυτό έχει πλέον αλλάξει.

Η συμφωνία PoS2 θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τις προβλέψεις ζήτησης, τις επενδυτικές αποφάσεις και τις στρατηγικές συμβάσεων σε όλες τις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου. 

Αλλάζοντας τα δεδομένα

Οι προσδοκίες για αυξανόμενη κινεζική ζήτηση στηρίζουν τον σημερινό επενδυτικό κύκλο LNG. Μια στροφή προς το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω αγωγών - ακόμη και μια σταδιακή και υπό όρους - υπονομεύει τις υποθέσεις για σφιχτές αγορές τη δεκαετία του 2030. Το μήνυμα προς τους εξαγωγείς LNG - ειδικά εκείνους στις ΗΠΑ που βλέπουν την Κίνα ως μια αγορά ανάπτυξης τη δεκαετία του 2030 - είναι σαφές: Η Κίνα θα χρειαστεί λιγότερο φυσικό αέριο και με καλύτερους όρους.

Το ρωσο-κινεζικό μνημόνιο επισημοποιεί την πρόθεση, αλλά αναβάλλει την ουσία. 

Σύμφωνα με την κ. Μίτροβα η πραγματική διαπραγμάτευση για τη συμφωνία προμήθειας φυσικού αερίου θα βασιστεί σε τέσσερις βασικές παραμέτρους: τιμή, υποχρεώσεις take-or-pay, χρηματοδότηση και χρονοδιάγραμμα. 

Οι 4 παράμετροι

Και στις τέσσερις παραμέτρους, το Πεκίνο φαίνεται να έχει το ισχυρότερο χαρτί. Όσον αφορά την τιμή, η Κίνα είναι απίθανο να αποδεχτεί οτιδήποτε πλησιάζει τα ευρωπαϊκά ή τα ασιατικά benchmarks που βασίζονται στην αγορά. Αντ' αυτού, θα πιέσει για μια τιμή κάπου μεταξύ των ρωσικών εγχώριων τιμών και του τύπου που συνδέεται με το πετρέλαιο που χρησιμοποιείται στο Power of Siberia 1, το οποίο είναι ήδη το χαμηλότερο σε τιμή φυσικό αέριο αγωγού στο χαρτοφυλάκιο της Κίνας. 

Αυτό θα εξασφάλιζε μια φθηνή μακροπρόθεσμη προμήθεια για την Κίνα και θα προσέφερε ελάχιστα περιθώρια κέρδους για την Gazprom. Παρέχει επίσης στην Κίνα διαπραγματευτική ισχύ, ενισχύοντας παράλληλα τη βιομηχανική και ενεργειακή της ασφάλεια.

Χαλαροί όροι

Τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια φυσικού αερίου συνήθως απαιτούν από τους αγοραστές να πληρώνουν για μια ελάχιστη ποσότητα, ανεξάρτητα από το αν παραλαμβάνουν ή όχι. Χαλαρότεροι όροι θα έδιναν στο Πεκίνο μέγιστη ευελιξία και αυξανόμενη επιρροή στις παγκόσμιες τιμές spot και στον σχεδιασμό των συμβολαίων. 

Σε συνδυασμό με την επέκταση των κινεζικών εμπορικών οίκων και την ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης, αυτό τοποθετεί την Κίνα ως έναν swing παίκτη στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου — ικανό να διαμορφώνει τις τιμές, τις ροές arbitrage και τους επενδυτικούς κύκλους.

Αλλαγές στη χρηματοδότηση

Οι ρωσικοί αγωγοί συνήθως χρηματοδοτούνται αποκλειστικά από την Gazprom. Αλλά το PoS2 των 14 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα μπορούσε να το αλλάξει αυτό. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Gazprom, Alexei Miller, αναφέρθηκε πρόσφατα στη «συζήτηση μηχανισμών χρηματοδότησης». Η παροχή δανείων ή κεφαλαίων από την Κίνα θα μπορούσε να μεταβάλει την οικονομική κατάσταση του έργου, μετριάζοντας την οικονομική πίεση της Gazprom και καθιστώντας τον αγωγό πιο βιώσιμο. Θα σηματοδοτούσε επίσης ένα σημείο καμπής στις διμερείς οικονομικές σχέσεις. Από το 2022, οι κινεζικές εταιρείες έχουν σε μεγάλο βαθμό αναστείλει τις επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας. Ένα κινεζικό οικονομικό μερίδιο στο PoS2 θα άνοιγε ξανά αυτή την πόρτα.

Η μόχλευση της Κίνας

Η μόχλευση της Κίνας είναι πιο ορατή όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα του έργου. Η συμφωνία προμήθειας μπορεί να αναβληθεί επ' αόριστον. Η PoS2 δίνει στην Κίνα το δικαίωμα - αλλά όχι την υποχρέωση - να αντλήσει ρωσικό φυσικό αέριο με έκπτωση στο μέλλον. Αντίθετα, η Ρωσία έχει ήδη δημοσιοποιήσει την ευθυγράμμισή της, χωρίς καμία εγγύηση εμπορικών αποδόσεων. Αυτή η ασυμμετρία αντικατοπτρίζει την ευρύτερη δυναμική ισχύος. Η Ρωσία επιδιώκει να προβάλει ανθεκτικότητα και να επαναπροσανατολίσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς τα ανατολικά. Για την Κίνα, ο αγωγός αποτελεί αντιστάθμιση, μια επιλογή που μπορεί να ασκηθεί κατά βούληση.

Στρατηγικές επιπτώσεις

Σύμφωνα με την Τατιάνα Μίτροβα οι στρατηγικές επιπτώσεις εκτείνονται πολύ πέρα ​​από την Κίνα και τη Ρωσία. Για τις ΗΠΑ και τη βιομηχανία LNG, ο αντίκτυπος θα είναι άμεσος. Παρόλο που οι ροές φυσικού αερίου μέσω του PoS2 δεν αναμένονται μέχρι τη δεκαετία του 2030, αυτό ήδη αλλάζει τις προσδοκίες. Οι αγοραστές, οι κατασκευαστές έργων και οι τράπεζες παρακολουθούν στενά. 

Εάν η Κίνα βασιστεί περισσότερο στο ρωσικό φυσικό αέριο αγωγών την επόμενη δεκαετία, αυτό αναδιαμορφώνει τα μαθηματικά του χαρτοφυλακίου LNG σήμερα. Μια στροφή προς τη Ρωσία — με ευέλικτους όγκους και χαμηλότερες τιμές — θα μπορούσε να εκτροχιάσει ορισμένα έργα πριν λάβουν τελικές επενδυτικές αποφάσεις.

Μια παρατεταμένη υπερπροσφορά LNG θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές κατά την επόμενη δεκαετία και να καθυστερήσει τη νέα δυναμικότητα. Εν τω μεταξύ, ο νέος ρόλος της Κίνας ως swing-player της δίνει πρωτοφανή επιρροή στην αγορά και σηματοδοτεί μια νέα φάση στο ενεργειακό τρίγωνο Κίνας-Ρωσίας-ΗΠΑ.

Οι τιμές στην Ευρώπη

Πρέπει να προστεθεί ότι κανένα από τα μέρη δεν ανέφερε τυχόν υφιστάμενες συμβάσεις προμήθειας για τον εν λόγω αγωγό ούτε τίποτα σχετικά με τη σχεδιαζόμενη δομή χρηματοδότησης. Η κατασκευή αυτού του νέου αγωγού θα είναι «το μεγαλύτερο και πιο κεφαλαιακά απαιτητικό έργο φυσικού αερίου στον κόσμο», σύμφωνα με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Gazprom.

Ο Μίλερ ανακοίνωσε επίσης ότι η Ρωσία θα αυξήσει τις παραδόσεις προς την Κίνα μέσω του υφιστάμενου αγωγού «Η Δύναμη της Σιβηρίας» από 38 δισ. κυβικά μέτρα/έτος σε 44 δισ. κυβικά μέτρα/έτος. Δήλωσε επίσης ότι η Κίνα θα αγοράσει περισσότερο, 12 δισ. κυβικά μέτρα/έτος αντί για 10 δισ. κυβικά μέτρα/έτος, φυσικό αέριο μέσω του αγωγού της Άπω Ανατολής, όταν αυτός αρχίσει να λειτουργεί (η προγραμματισμένη έναρξη είναι το 2027).

Ακόμα μεγάλη αβεβαιότητα

Η Κίνα παραμένει στο τιμόνι όσον αφορά την τύχη του PoS2, καθώς αποτελεί την πιο βιώσιμη επιλογή της Ρωσίας για την ανακατεύθυνση ενός μέρους του φυσικού αερίου που έστελνε προηγουμένως στην Ευρώπη, σύμφωνα με το Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής (CGEP). Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να σταματήσει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου και πετρελαίου μέχρι το τέλος του 2027 για να ενισχύσει την ενεργειακή ανεξαρτησία και ανταγωνιστικότητα της Ένωσης. 

Το CGEP σημείωσε επίσης ότι, όσον αφορά τις αγορές ΥΦΑ, ακόμη και με αξιοποίηση 50%, το PoS2 που ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 2030 θα μπορούσε να παρατείνει την αναμενόμενη υπερπροσφορά των τελών της δεκαετίας του 2020 - ασκώντας καθοδική πίεση στις τιμές. Η μείωση του χάσματος προσφοράς-ζήτησης ΥΦΑ τη δεκαετία του 2030 θα μπορούσε επίσης να εμποδίσει ορισμένα έργα ΥΦΑ να λάβουν μια τελική επενδυτική απόφαση και να περιορίσει την μη συμβατική δυναμικότητα ΥΦΑ του Κατάρ από την εξασφάλιση πρόσθετων κινεζικών συμφωνιών.

Επιφυλάξεις

Ο Giovanni Bettinelli, αναλυτής της αγοράς φυσικού αερίου, συνέστησε προσοχή σχετικά με αυτήν την ανακοίνωση, καθώς πολλά πρέπει ακόμη να συμβούν για να γίνει το έργο πραγματικότητα. Έχοντας όλα αυτά κατά νου, δήλωσε ότι αυτές οι αλλαγές μπορεί να οδηγήσουν σε υψηλότερη ζήτηση φυσικού αερίου από την Κίνα, αλλά ο αντίκτυπος της αλλαγής στην προσφορά φυσικού αερίου στην Κίνα είναι πιθανό να γίνει αισθητός μόνο από τις αρχές της δεκαετίας του 2030.