Φωτοβολταϊκά: Το τίμημα της απεξάρτησης από την Κίνα - Ανεβαίνει το κόστος των νέων έργων

Η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία, και να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα στον εξοπλισμό των φωτοβολταϊκών, εισέρχεται σε μια νέα πιο απαιτητική φάση. Οι αλλαγές που φέρνουν ο αναθεωρημένος Κανονισμός για την Κυβερνοασφάλεια και η Πράξη για τη Βιομηχανία Μηδενικών Εκπομπών (Net Zero Industry Act, NZIA) αναμένεται να επηρεάσουν όχι μόνο τις αλυσίδες εφοδιασμού, αλλά και το κόστος των έργων, τη χρηματοδότησή τους και τις λειτουργικές ενισχύσεις που κλειδώνουν νέες μονάδες ΑΠΕ μέσω διαγωνισμών.

Το μέγεθος της πρόκλησης αποτυπώνει μελέτη της Aurora Energy Research, τα συμπεράσματα της οποίας καταγράφει σε ανάρτησή της στο LinkedIN η Rebecca McManus, στέλεχος της εταιρείας. Όπως επισημαίνεται στην ανάρτηση, παρά τις προσπάθειες των τελευταίων ετών για ανάπτυξη ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης, η Κίνα εξακολουθεί να κυριαρχεί στην παγκόσμια αγορά. Το 2024 παρήγαγε το 82% των φωτοβολταϊκών πάνελ διεθνώς, ενώ το 2025 συγκεντρώνει περίπου το 80% της παγκόσμιας παραγωγικής δυναμικότητας σε inverters, δηλαδή σε ένα από τα πιο κρίσιμα εξαρτήματα κάθε φωτοβολταϊκού σταθμού.

Μάλιστα, οι περιορισμοί στους inverters θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη χρηματοδότηση των έργων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Aurora, το 10%-20% των νέων φωτοβολταϊκών έργων που αναμένεται να εγκατασταθούν στην Ευρώπη το προσεχές διάστημα πιθανόν να επηρεαστούν από τα νέα «φίλτρα» αποκλεισμού προμηθευτών υψηλού ρίσκου.

Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή ευρωπαϊκού εξοπλισμού, ή συμβατού με το Net Zero Industry Act, θα έχει τίμημα. Η Aurora υπολογίζει ότι το CAPEX ενός φωτοβολταϊκού έργου μπορεί να αυξηθεί από 15% έως και 50%, ανάλογα με την πολιτική εξασφάλισης προμηθειών του επενδυτή. Η αύξηση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στο αρχικό κόστος κατασκευής, αλλά θα επηρεάσει και το σταθμισμένο κόστος ενέργειας (LCOE).

Οι συνέπειες των νέων πολιτικών έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται ορατές στην αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο τελευταίος διαγωνισμός στην Ιταλία, ο οποίος περιλάμβανε ξεχωριστή κατηγορία για φωτοβολταϊκά έργα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του Net Zero Industry Act. Η κατηγορία αυτή «έκλεισε» με τιμές κατά 17% υψηλότερες σε σχέση με την αντίστοιχη ανταγωνιστική διαδικασία χωρίς τους συγκεκριμένους περιορισμούς, αποτυπώνοντας το πρόσθετο κόστος που συνεπάγονται οι νέες πολιτικές.

Ωστόσο, η εικόνα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας δεν είναι ομοιόμορφη. Στην παραγωγή φωτοβολταϊκών πάνελ, η υφιστάμενη δυναμικότητα παραμένει πολύ χαμηλότερη από τις ανάγκες που δημιουργούν οι στόχοι ανάπτυξης ΑΠΕ, γεγονός που σημαίνει ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές. Αντίθετα, στους μετατροπείς η θέση της εγχώριας βιομηχανίας εμφανίζεται αισθητά ισχυρότερη, καθώς η παραγωγική δυναμικότητα των ευρωπαϊκών κατασκευαστών εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 100 GW έως το τέλος του 2026.