Διασφαλίζουμε το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας μέσω της διαφοροποίησης, της καινοτομίας και μιας ρεαλιστικής μετάβασης

Καθώς τα παγκόσμια ενεργειακά συστήματα αντιμετωπίζουν αυξανόμενη πίεση από τη γεωπολιτική αστάθεια, την αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα - εν μέσω της στροφής προς τον εξηλεκτρισμό και την πορεία απαλλαγής από τον άνθρακα - η Ευρώπη πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην ανθεκτικότητα και την ευελιξία στην ενεργειακή της μετάβαση. Tα πρόσφατα μπλακ αουτ στη Νότια Ευρώπη υπογράμμισαν ότι η φιλοδοξία από μόνη της δεν αρκεί· oι ισχυρές, αξιόπιστες υποδομές είναι σήμερα πιο απαραίτητες από ποτέ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το φυσικό αέριο και οι υποδομές φυσικού αερίου διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο, εξασφαλίζοντας συνεχή και ευέλικτη παροχή ενέργειας όταν η παραγωγή από ΑΠΕ υπο-αποδίδει—δηλαδή όταν δεν φυσάει ή δεν έχει ήλιο. Ταυτόχρονα, η ολοκληρωμένη διαφοροποίηση— τόσο των πηγών ενέργειας, των οδών εφοδιασμού και των προμηθευτών—είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης.

Ο πρόσφατα ανακοινωθέντας οδικός χάρτης REPowerEU της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που στοχεύει στην απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια έως το 2027, αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για περιφερειακή συνεργασία, καινοτομία και επενδύσεις σε ανθεκτικές υποδομές και εφοδιαστικές αλυσίδες, ώστε να επιταχυνθεί η διαφοροποίηση και η επίτευξη των κλιματικών στόχων της Ε.Ε..

Μέσα σε αυτό το εξελισσόμενο τοπίο, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε στρατηγική ενεργειακή πύλη για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, με τον ΔΕΣΦΑ στην πρώτη γραμμή αυτής της προσπάθειας, μέσω υποδομών και πρωτοβουλιών που είναι καθοριστικής σημασίας για την υλοποίηση των στόχων του REPowerEU.

Το Όραμα του ΔΕΣΦΑ: Ανάπτυξη Υποδομών, Ενίσχυση Διαφοροποίησης & Ασφάλειας Εφοδιασμού

Η εμβληματική μας υποδομή, ο τερματικός σταθμός LNG στη Ρεβυθούσα, γνωρίζει αξιοσημείωτη ζήτηση, καθώς στις δημοπρασίες LNG για τα επόμενα έτη σχεδόν όλες οι χρονοθυρίδες εκφόρτωσης (slots) έχουν ήδη δεσμευθεί μέχρι και το 2030—γεγονός που αποτυπώνει ξεκάθαρα την εμπιστοσύνη της αγοράς και το υψηλό ενδιαφέρον της περιοχής για διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας.

Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2024–2033 του ΔΕΣΦΑ περιλαμβάνει 71 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 1,37 δισ. ευρώ, με τα 68 εξ αυτών να προβλέπονται για υλοποίηση στα πρώτα τρία χρόνια, αντανακλώντας άμεσες επενδύσεις 1,34 δισ. ευρώ. Αυτά τα έργα δεν αφορούν απλώς την αύξηση της δυναμικότητας του συστήματος, αλλά την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και τη στήριξη των εξαγωγικών δυνατοτήτων της χώρας με οφέλη για την ευρύτερη περιοχή.

Βασικά συστατικά του περιφερειακού μας οράματος είναι η διασύνδεση και η συνεργασία. Ο Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας, που βρίσκεται υπό κατασκευή, θα ενισχύσει τις επιλογές προμήθειας και θα ενδυναμώσει τους ενεργειακούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών. Ομοίως, η συνεργασία μας στην πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου με τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς της περιοχής αποδίδει ήδη καρπούς, προσφέροντας μια αξιόπιστη εναλλακτική διαδρομή εφοδιασμού προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Για τη βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών μας, προχωρούμε και στην αποσυμφόρηση του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, ενισχύοντας την εξαγωγική μας ευελιξία. Έργα όπως οι συμπιεστές Κομοτηνής, Αμπελιάς και Νέας Μεσημβρίας, που θα ολοκληρωθούν εντός του 2025, θα αυξήσουν τη μεταφορική ικανότητα του δικτύου από τον Νότο προς τον Βορρά της χώρας και ευρύτερα. Παράλληλα, αναπτύσσουμε τον αγωγό Καρπερής–Κομοτηνής, ο οποίος θα ενισχύσει το δίκτυο και τις διασυνοριακές ροές , διασφαλίζοντας τη βέλτιστη αξιοποίηση υφιστάμενων και νέων υποδομών, όπως το FSRU Αλεξανδρούπολης και οι αγωγοί TAP και ICGB.

Ταυτόχρονα, ο ΔΕΣΦΑ επεκτείνει ενεργά το δίκτυο μεταφοράς για να φτάσει σε νέες περιοχές και να εξυπηρετήσει διαφορετικούς τελικούς χρήστες. Ο αγωγός μας προς τη Δυτική Μακεδονία βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή του, ενώ επενδύουμε σε υποδομές LNG μικρής κλίμακας (ssLNG), συμπεριλαμβανομένης μιας ειδικής προβλήτας στη Ρεβυθούσα που θα επιτρέψει τη φόρτωση LNG σε μικρότερα πλοία, σε συνέχεια της επιτυχίας της υπηρεσίας LNG Truck Loading), που έδωσε δυναμική ώθηση στην αλυσίδα αξίας του Small-Scale LNG στην Ελλάδα. Οι λύσεις αυτές προσφέρουν πιο καθαρές και ευέλικτες ενεργειακές επιλογές σε περιοχές μακριά από το δίκτυο και υποστηρίζουν την απανθρακοποίηση των θαλάσσιων και οδικών μεταφορών.

Στήριξη της Ενεργειακής Μετάβασης της χώρας μέσω Υποδομών CCS & Υδρογόνου

Αλλά ενώ ανταποκρινόμαστε στις σημερινές ανάγκες, χτίζουμε επίσης το ενεργειακό σύστημα του αύριο. Η μακροπρόθεσμη στρατηγική του ΔΕΣΦΑ είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη με τους στόχους αποανθρακοποίησης της Ελλάδας και της ΕΕ. Για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΕΕ για το κλίμα, διατηρώντας παράλληλα την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας, απαιτείται η ανάπτυξη βιώσιμων λύσεων CCS (δέσμευσης & αποθήκευσης άνθρακα) σε εμπορική κλίμακα. Για τον σκοπό αυτό, είμαστε έτοιμοι να αξιοποιήσουμε τη βαθιά τεχνογνωσία μας στις υποδομές φυσικού αερίου και τις κρυογενικές εγκαταστάσεις, προσθέτοντας με συντονισμένο και οικονομικά αποδοτικό τρόπο τον ελλείποντα σύνδεσμο των υποδομών ως στην αλυσίδα αξίας CCS, ως midstream φορέας εκμετάλλευσης .

Μέσω του έργου APOLLOCO2 – που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με την ECOLOG και αναγνωρίστηκε ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) από την Ευρωπαϊκή Ένωση – στοχεύουμε στη δημιουργία του πρώτου κόμβου CCS μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα έως το 2030. Η αρχική φάση του έργου στοχεύει στη δέσμευση 3-5 εκατομμυρίων τόνων CO₂ ετησίως από βιομηχανικές μονάδες στην περιοχή της Αττικής, με προοπτική αύξησης έως και 10 εκατ. τόνους. Ένα ειδικό δίκτυο αγωγών θα μεταφέρει CO₂ στη Ρεβυθούσα, όπου η υπάρχουσα υποδομή LNG θα προσαρμοστεί ώστε να επιτρέπει την ενεργειακά αποδοτική υγροποίησή του. Από εκεί, το CO₂ θα μεταφέρεται σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις αποθήκευσης στον Πρίνο, τη Ραβέννα (Ιταλία) και ενδεχομένως την Αίγυπτο, αξιοποιώντας τη σημαντική ναυτιλιακή τεχνογνωσία των εταίρων μας. Ο ΔΕΣΦΑ έχει ήδη υποβάλει το έργο στην πρόσκληση του Innovation Fund της ΕΕ για το 2024 και συνεχίζει να ενισχύει τις συνεργασίες του σε όλη την Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

Οι υποδομές μας προετοιμάζονται επίσης για την ενσωμάτωση ανανεώσιμων αερίων, συμπεριλαμβανομένου του υδρογόνου και του βιομεθανίου. Ο αγωγός προς τη Δυτική Μακεδονία θα είναι ο πρώτος αγωγός στην Ελλάδα έτοιμος να μεταφέρει έως και 100% υδρογόνο, ενώ παράλληλα θωρακίζουμε τις υποδομές μας απέναντι στις μελλοντικές εξελίξεις, κατασκευάζοντας όλα μας τα νέα έργα με παρόμοιες προδιαγραφές. Αλλά δεν σταματάμε εδώ.

Σχεδιάζουμε ήδη το μελλοντικό δίκτυο υδρογόνου της Ελλάδας μέσω του εμβληματικού έργου PCI “H2DRIA”, το οποίο πρόσφατα έλαβε χρηματοδότηση από την ΕΕ και τον μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connecting Europe Facility) για τις προκαταρκτικές του μελέτες. Ο νέος αγωγός υδρογόνου μήκους 570 χιλιομέτρων που περιλαμβάνεται στο έργο όχι μόνο θα επιτρέψει στην Ελλάδα να καλύψει τις δικές της ανάγκες υδρογόνου, αλλά και να γίνει ένας διάδρομος καθαρής ενέργειας προς την Ευρώπη, εξάγοντας πράσινο υδρογόνο σε χώρες υψηλής ζήτησης όπως η Γερμανία, ένας ρόλος που υποστηρίχθηκε περαιτέρω από τη θετική ανταπόκριση στην κοινή μας πρόσκληση ενδιαφέροντος για την αγορά υδρογόνου με την Bulgartransgaz στα τέλη του 2024. Για το σκοπό αυτό, συνεργαζόμαστε με τους εταίρους μας από την πρωτοβουλία Southeast European Hydrogen Corridor (SEEHyC) και διερευνούμε μια πιθανή σύνδεση με την Ιταλία και τον διάδρομο SouthH2. Παράλληλα, διαμορφώνουμε ενεργά τις εξελίξεις και τον σχεδιασμό του υδρογόνου στην Ευρώπη, ως ένα από τα ιδρυτικά μέλη του ENNOH.

Χτίζοντας ένα Ασφαλές, Προσιτό και Καθαρό Ενεργειακό Μέλλον

Στον ΔΕΣΦΑ κατασκευάζουμε υποδομές που εξυπηρετούν τόσο τις ανάγκες του σήμερα όσο και του αύριο. Ανταποκρινόμαστε στις άμεσες προκλήσεις ασφάλειας εφοδιασμού, ευελιξίας και διαφοροποίησης, ενώ ταυτόχρονα θέτουμε τα θεμέλια για ένα καθαρότερο και πιο ανθεκτικό ενεργειακό μέλλον. Είμαστε περήφανοι που υποστηρίζουμε τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικής ενεργειακής πύλης στο σταυροδρόμι της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου και συμβάλλουμε στο ταξίδι της Ευρώπης προς την κλιματική ουδετερότητα. Η αποστολή μας είναι σαφής: να εξελιχθούμε σε έναν φορέα μεταφοράς διαφορετικών μορφών αερίων (Multi-Molecule Carrier), διαμορφώνοντας ένα ασφαλές, προσιτό και απαλλαγμένο από άνθρακα μέλλον για την Ελλάδα και την Ευρώπη.

________

Η κα Μαρία Ρίτα Γκάλι είναι Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ

Το άρθρο περιλαμβάνεται στον υπό έκδοση τόμο GREEK ENERGY 2025 που ετοιμάζει για 14^η χρονιά η ομάδα του energypress και θα κυκλοφορήσει εντός του Ιουνίου