Την είσπραξη από τους επενδυτές των παλαιών οφειλών για την ανακύκλωση φωτοβολταικών σχεδιάζει το ΥΠΕΝ - Τι θα ισχύσει για «παλιούς» και «νέους» - Την ευρωπαϊκή νομοθεσία επικαλούνται οι παραγωγοί

Την υποχρέωση καταβολής όλων των παλαιών οφειλών για την ανακύκλωση φωτοβολταϊκών στοιχείων από τους επενδυτές, και όχι από τους εισαγωγείς εξοπλισμού, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία, προωθεί, με ρύθμιση το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, γεγονός που προκαλεί ήδη αντιδράσεις στο χώρο. Η προωθούμενη ρύθμιση προβλέπει ότι η εξόφληση των οφειλών, θα γίνεται με παρακράτηση μέρους των εσόδων των επενδυτών από το ΔΑΠΕΕΠ.

Ταυτόχρονα, σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες του Energypress, το υπουργείο εξετάζει και την απαγόρευση της ηλέκτρισης για όλα τα νέα φωτοβολταικά, εφόσον προηγουμένως δεν έχει εξοφληθεί το σχετικό τέλος ανακύκλωσης.

Στις δύο αυτές ρυθμίσεις συνοψίζονται οι προωθούμενες αλλαγές για την ανακύκλωση των φωτοβολταικών πάνελ, που πιθανότατα θα συμπεριληφθούν στο υπό επεξεργασία ερανιστικό νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, το οποίο παρουσιάστηκε προ δεκαημέρου στο υπουργικό συμβούλιο.

Σε ό,τι τουλάχιστον έχει να κάνει με τις ήδη υπάρχουσες οφειλές, το υπουργείο προσανατολίζεται να αλλάξει το σχετικό θεσμικό πλαίσιο, που βασίζεται σε Οδηγία του 2012, σύμφωνα με την οποία το τέλος ανακύκλωσης βαρύνει τους εισαγωγείς φωτοβολταικού εξοπλισμού, και όχι τους επενδυτές, πυροδοτώντας ήδη τις πρώτες ενστάσεις στην αγορά, η οποία μιλά για παραβίαση ευρωπαικής νομοθεσίας.

«Ποιοι «εισαγωγείς»; Αν φέρει κάποιος το φωτοβολταικό εξοπλισμό μέσω της ΕΕ δεν περνάει από το τελωνείο, ούτε και καταγράφεται», τονίζουν πηγές του ΥΠΕΝ, απαντώντας στις αιτιάσεις επενδυτών ότι τα παραπάνω είναι αντίθετα με την κοινοτική νομοθεσία, αλλά και την εθνική που έχει ενσωματώσει την Οδηγία.

«Τα παραπάνω δεν στέκουν, καθώς η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι σαφής ως προς τους κανόνες και προϋποθέσεις της συλλογής και ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών πλαισίων. Υπόχρεοι του τέλους είναι οι παραγωγοί των πλαισίων ή τρίτοι που λειτουργούν κατ’ εξουσιοδότηση τους», αναφέρουν από τη πλευρά τους πηγές της αγοράς.

Τι μένει να αποσαφηνιστεί

Μένει φυσικά να γίνουν γνωστά, κρίσιμα στοιχεία του σχεδιασμού του ΥΠΕΝ, όπως ο ορισμός των «παλαιών» επενδυτών, καθώς και η τιμή με την οποία θα υπολογιστούν οι οφειλές που θα κληθούν να πληρώσουν. Κυρίως όμως το πώς θα ξεπεραστεί το ζήτημα της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, που προβλέπει ότι το κόστος της ανακύκλωσης το επωμίζονται οι εισαγωγείς φωτοβολταϊκού εξοπλισμού.

Σημειωτέον ότι το κόστος της ανακύκλωσης στη χώρα μας, με βάση το μοναδικό "σύστημα" που έχει εγκριθεί, είναι πολύ υψηλό σε σχέση με την αξία του προϊόντος κι αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο συσσωρευθήκαν σταδιακά τα χρέη. Οι μέχρι τώρα οφειλές από τα πανέλα που έχουν πουληθεί τα τελευταία χρόνια και για τα οποία δεν έχει καταβληθεί τέλος ανακύκλωσης ανέρχονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, ποσό πάντως διαχειρίσιμο σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.

Η ισχύουσα νομοθεσία

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία την οποία θέλει να αλλάξει το ΥΠΕΝ, για τα φωτοβολταϊκά πλαίσια ισχύει ό,τι και για όλες τις υπόλοιπες ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές (λ.χ. πλυντήρια, ψυγεία, κινητά τηλέφωνα, υπολογιστές κλπ). Αυτοί που τα παράγουν ή τα εισάγουν στη χώρα (φωτοβολταικά πλαίσια δεν παράγονται από το 2012 και μετά στη χώρα μας αλλά εισάγονται ως επί το πλείστον από την Κίνα) είναι υπόχρεοι να καταβάλλουν την σχετική εισφορά για την ανακύκλωση τους. Εναλλακτικά, οι εισαγωγείς αυτοί μπορούν να αναπτύξουν δικό τους σύστημα διαχείρισης των αποβλήτων που θα παράξουν τα προϊόντα που εισήγαγαν στο τέλος του κύκλου ζωής τους.

«Οι παραγωγοί φωτοβολταϊκού εξοπλισμού ή τρίτοι που λειτουργούν κατ’ εξουσιοδότηση τους και που δεν προβαίνουν οι ίδιοι στην οργάνωση ατομικού ή συλλογικού συστήματος διαχείρισης ΑΗΗΕ, αλλά συμμετέχουν σε εγκεκριμένο συλλογικό σχήμα, υποχρεούνται στην καταβολή χρηματικής εισφοράς στο σχήμα αυτό σύμφωνα με το άρθρο 16 της ΚΥΑ», όπως αναφέρει το άρθρο 6 της νομοθεσίας (https://www.spef.gr/index.php/el/nea/deltia-typou/item/1001-anakyklosi-f-v-plaision-ti-provlepei-i-evropaiki-kai-ethniki-nomothesia-gia-to-kostos).

Σύμφωνα με την ίδια νομοθεσία, οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών πλαισίων ή τρίτοι που λειτουργούν κατ’ εξουσιοδότηση τους, υποχρεούνται να οργανώνουν συστήματα διαχείρισης Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΑΗΗΕ), ατομικά ή συλλογικά ή να συμμετέχουν σε εγκεκριμένα τέτοια. Υπόχρεοι είναι οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό πρόσωπο είναι εγκατεστημένο στη χώρα και είτε κατασκευάζει εξοπλισμό με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του, είτε μεταπωλεί εντός Ελλάδας με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του εξοπλισμό παραγόμενο από άλλους προμηθευτές, είτε διαθέτει στην αγορά κατ’ επάγγελμα εξοπλισμό από τρίτη χώρα ή από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ.

Στην Ελλάδα, αν και οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες από ποτέ, η υποδομή για την συλλογή, διαχείριση και αποστολή προς ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών πλαισίων δεν έχει ρυθμιστεί, τα τέλη παραμένουν ψηλά και παρά την ενσωμάτωση της Οδηγίας, συνεχίζει να υπάρχει κενό. Σημειωτέον ότι η αρμόδια αρχή είναι ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). Η συλλογή των αποβλήτων μη οικιακής προέλευσης που προέρχονται από εμπορικές, βιομηχανικές, ιδρυματικές και άλλες πηγές, πρέπει να γίνεται από νόμιμους συλλέκτες−μεταφορείς απευθείας από τις εγκαταστάσεις/χώρους των χρηστών. Σύμφωνα με όσα έχουν κατά καιρούς επισημάνει στελέχη της αγοράς, μπροστά στη ραγδαία ανάπτυξη που γνωρίζει ο χώρος των φωτοβολταικών, είναι απαραίτητο να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που θα υποστηρίξει την ανακύκλωση και τη βιώσιμη διαχείριση των υλικών, ώστε ο κλάδος να συνεχίσει να αναπτύσσεται με περιβαλλοντικά υπεύθυνο τρόπο.