Έρχεται νέο πλαίσιο για ευέλικτους όρους σύνδεσης ΑΠΕ – Θα είναι εγγυημένη η απορρόφηση μόνο για μέρος της ισχύος – Πότε θα δίνονται αποζημιώσεις 

Στα σκαριά ένα νέο πλαίσιο ευέλικτων συνδέσεων ΑΠΕ έχει η Ομάδα Διοίκησης Έργου, όπως ανέφερε χθες στο 28ο Εθνικό Συνέδριο «Ενέργεια & Ανάπτυξη 2024» του ΙΕΝΕ ο Σταύρος Παπαθανασίου, καθηγητής ΕΜΠ και επικεφαλής της Ομάδας Διοίκησης Έργου. Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανασίου, η προσφορά ευέλικτων όρων σύνδεσης προβλέπεται από την αναθεώρηση της Οδηγίας 2019/944, ενώ αποτελεί αναγκαιότητα ώστε να υπάρχει η όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δικτυακών υποδομών. 

Η αναγκαιότητα αυτή προκύπτει από το γεγονός ότι η υλοποίηση νέων έργων υψηλής τάσης αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς και αβεβαιότητες. Ενδεικτικά εμπόδια είναι οι μεγάλοι χρόνοι ολοκλήρωσης των έργων, το υψηλό κόστος, οι τεχνικές προκλήσεις, καθώς και οι δυσκολίες αδειοδότησης και κοινωνικής αποδοχής τους. 

Κατά συνέπεια, είναι επιβεβλημένο ο διαθέσιμος ηλεκτρικός «χώρος» να αξιοποιείται στον βέλτιστο βαθμό. Κάτι που σημαίνει πως θα πρέπει να μπορεί να «υποδεχθεί» και να διακινήσει τη μέγιστη δυνατή ισχύ και παραγωγή ΑΠΕ. 

Αυτή τη στιγμή, η διαθέσιμη δυναμικότητα έχει εξαντληθεί. Είναι ενδεικτικό ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Παπαθανασίου, τα έργα που βρίσκονται σε λειτουργία, σε συνδυασμό με τους σταθμούς που έχουν όρους σύνδεσης και τη δυναμικότητα που προορίζεται για υπεράκτια αιολικά (1,9 GW), αθροίζουν ένα χαρτοφυλάκιο 32,7 GW. 

Το νούμερο αυτό υπερβαίνει κατά πολύ τον στόχο για εν λειτουργία ΑΠΕ το 2030 σύμφωνα με το ΕΣΕΚ (24 GW), όπως και τον ηλεκτρικό «χώρο» που προβλέπεται να έχει το ΕΣΜΗΕ το 2030 (28-30 GW), βάσει του 10ετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ. Την ίδια στιγμή, απαιτείται πρόσθετος ηλεκτρικός «χώρος» για την πρόσβαση της διαρκώς αυξανόμενης ισχύος ΑΠΕ (44 GW το 2040). 

Με βάση το υπό διαμόρφωση πλαίσιο, στο πνεύμα της αναθεώρησης της σχετικής Οδηγίας, οι σταθμοί δεν θα έχουν εγγύηση απορρόφησης για την πλήρη παραγωγή τους. Επομένως, ο Διαχειριστής θα μπορεί να επιβάλλει λειτουργικούς περιορισμούς. Αν ωστόσο οι περιορισμοί αυτοί ξεπεράσουν την εγγυημένη απορρόφηση, τότε θα προβλέπεται αποζημίωση των μονάδων ΑΠΕ. 

Οι περιορισμοί θα αίρονται στην πορεία, με την αναβάθμιση του δικτύου. Ωστόσο, η λύση των ευέλικτων προσφορών σύνδεσης είναι πιθανό να εφαρμόζεται σαν μόνιμο μέτρο, αν αποδειχθεί ότι αυτή είναι πιο αποδοτική από τα έργα αναβάθμισης. 

Παράλληλα, το πλαίσιο θα δίνει τη δυνατότητα διαφοροποίησης της μέγιστης ισχύος έγχυσης σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Επίσης, θα εφαρμοστεί και στους σταθμούς αποθήκευσης. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το πλαίσιο αυτό θα αποτελέσει μετεξέλιξη του υφιστάμενου καθεστώτος προσφοράς όρων σύνδεσης, το οποίο διαθέτει ήδη ευελιξία. Η ευελιξία αυτή εισήχθη το 2022, με την εισαγωγή των στατικών και δυναμικών περιορισμών για «απλά» έργα ΑΠΕ, standalone μπαταρίες και ΑΠΕ με μπαταρίες. 

Σημαντικό είναι πως το πλαίσιο ευέλικτων συνδέσεων θα επιτρέψει την αντιμετώπιση της συμφόρησης λόγω τεχνικής επάρκειας του δικτύου. Πρόκειται για τον κυρίαρχο παράγοντα διαμόρφωσης του περιθωρίου υποδοχής ΑΠΕ στο ΕΣΜΗΕ. Στόχος είναι η διαχείριση του κορεσμού δυναμικά, όπως αυτός θα συμβαίνει. «Υπάρχουν ζητήματα ανοικτά και περίπλοκα, θεωρώ όμως ότι μέσα στο 2025 θα είναι έτοιμο το πλαίσιο, το οποίο θα επιτρέψει να υπάρξει και ένας καινούριος τρόπος υπολογισμού των περιθωρίων υποδοχής», σημείωσε ο κ. Παπαθανασίου. 

Όπως πρόσθεσε, αυτό που θα πρέπει οπωσδήποτε να αποφευχθεί είναι, ενόψει αυτού του επικείμενου τρόπου διαχείρισης του κορεσμού, να προχωρήσει νωρίτερα η υπερδέσμευση ηλεκτρικού χώρου (overbooking). «Θα είναι σαν να βάζουμε το κάρο πριν από το άλογο. Πριν δούμε τι μπορούμε να κάνουμε, θα ήταν μεγάλο λάθος να σπεύσουμε να πληθωρίσουμε την πρόσβαση στο δίκτυο», τόνισε. 

Ειδικά στην περίπτωση του ΕΔΔΗΕ, και του δικτύου Μέσης Τάσης, ο κορεσμός οφείλεται κυρίως στη στάθμη βραχυκύκλωσης. Ο ΔΕΔΔΗΕ δρομολογεί πρόγραμμα αναβαθμίσεων το οποίο, σε συνδυασμό με τους λειτουργικούς περιορισμούς, θα οδηγήσει σε πλήρη αποσυμφόρηση του δικτύου διανομής.