Οι χώρες της ΕΕ υπέγραψαν τη Ηλιακή Χάρτα - Πως θα στηριχθεί η ευρωπαϊκή παραγωγή φωτοβολταϊκών

Το μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης για ηλιακά πάνελ στην Ευρώπη καλύπτεται από εισαγωγές από έναν μόνο προμηθευτή, την Κίνα, συγκέντρωση που δημιουργεί βραχυπρόθεσμους κινδύνους για την ανθεκτικότητα της αλυσίδας αξίας και μακροπρόθεσμους κινδύνους για τη σταθερότητα των τιμών των ηλιακών συλλεκτών λόγω εξαρτήσεων σε προμηθευτές εκτός Ευρώπης. Η πρόσβαση σε προσιτές ηλιακές μονάδες από διάφορες πηγές, καθώς και μια ανθεκτική, βιώσιμη και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας ηλιακής ενέργειας είναι επομένως απαραίτητη για την επίτευξη ρυθμού ανάπτυξης σύμφωνα με τους στόχους της ΕΕ, ενώ παράλληλα ενισχύει την ασφάλεια του εφοδιασμού και μετριάζει τον κίνδυνο διακοπής της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Ωστόσο, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές ηλιακών πάνελ αντιμετώπισαν πρόσφατα μια ιδιαίτερη πρόκληση λόγω του συνδυασμού της εξάρτησης από τις εισαγωγές και της απότομης πτώσης των τιμών των εισαγόμενων πάνελ. Το 2023, ο τομέας των ηλιακών φωτοβολταϊκών στην ΕΕ και παγκοσμίως είδε τις τιμές των πάνελ να πέφτουν κατακόρυφα από περίπου. 0,20 EUR/W έως λιγότερο από 0,12 EUR/W. Αυτή η μη βιώσιμη κατάσταση αποδυναμώνει τη βιωσιμότητα της υπάρχουσας ευρωπαϊκής παραγωγής και θέτει σε κίνδυνο τις προγραμματισμένες επενδύσεις για νέες μεταποιητικές μονάδες που ανακοινώθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια. Κατά συνέπεια, ορισμένες ευρωπαϊκές εταιρείες είτε μείωσαν τις δραστηριότητές τους, είτε ανακοίνωσαν ότι θα δώσουν προτεραιότητα στην παραγωγή σε άλλες διεθνείς αγορές, ιδίως στις ΗΠΑ, είτε ακόμη και ανακοίνωσαν το κλείσιμό τους.

Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕ έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για να ενισχύσει την υποστήριξή της στον ευρωπαϊκό κλάδο παραγωγής ηλιακών φωτοβολταϊκών, ο οποίος περιλαμβάνει πολλές ανταγωνιστικές εταιρείες παγκοσμίως σε πολλά βήματα της αλυσίδας αξίας.

Την περασμένη εβδομάδα οι 23 υπουργοί ενέργειας της ΕΕ συνυπέγραψαν στις Βρυξέλλες την Ηλιακή Χάρτα, η οποία αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο της ηλιακής ενέργειας ως μια από τις κύριες ενεργειακές τεχνολογίες, στην οποία βασίζεται η Ευρώπη για να ξεπεράσει την κλιματική και ενεργειακή κρίση. Ταυτόχρονα μέσω της Ηλιακής Χάρτας οι κυβερνήσεις της Ευρώπης δεσμεύονται προς τους κατασκευαστές φωτοβολταϊκών της ΕΕ αναγνωρίζοντας τον κρίσιμο ρόλο τους στις στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού.

Πιο συγκεκριμένα ο Χάρτης ζητά από τις εταιρείες –και κυρίως από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ– να δεσμευτούν:

Σε μια σειρά εθελοντικών δράσεων, όπως η συμπερίληψη ηλιακών φωτοβολταϊκών προϊόντων σε χαρτοφυλάκια σχετικών παραγόντων της αγοράς και η ενσωμάτωση παραμέτρων ανθεκτικότητας στις στρατηγικές προμηθειών των κατασκευαστών φωτοβολταϊκών.

Να διατηρήσουν και, όπου είναι δυνατόν, να επεκτείνουν την τρέχουσα παραγωγική ικανότητα στην Ευρώπη, σύμφωνα με την αναμενόμενη αυξανόμενη ζήτηση για τα προϊόντα τους, με βάση τις δεσμεύσεις του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Να προωθήσουν καινοτόμες μορφές ανάπτυξης ηλιακής ενέργειας, όπως γεωργικά φωτοβολταϊκά, πλωτά ηλιακά, φωτοβολταϊκά ενσωματωμένα σε υποδομές, φωτοβολταϊκά ενσωματωμένα σε οχήματα ή φωτοβολταϊκά ενσωματωμένα σε κτίρια.

Η Ηλιακή Χάρτα της ΕΕ υπογράφηκε στις Βρυξέλλες, από 23 κράτη μέλη: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία και Ολλανδία.

Τη χώρα μας στη σύνοδο εκπροσώπησε η υφυπουργός ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου, η οποία και υπέγραψε για την Ελλάδα τη Χάρτα.