Ο ενεργειακός μετασχηματισμός της Ελλάδας: Σταθερά βήματα προς ένα βιώσιμο μέλλον

Καθώς κλεινει η χρονιά, ένας απολογισμός πεπραγμένων για τα επιτεύγματα ή τις αστοχίες πάντα έχει ενδιαφέρον και λειτουργεί ως οδηγός για τις προσδοκίες και τους στόχους του επόμενου έτους.

Απο το 2019, η Ελλάδα έχει κάνει βήματα προόδου όσον αφορά την ενεργειακή της μετάβαση με την καλύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ. Έχει πραγματοποιηθεί σημαντική διεύρυνση του ενεργειακού δικτύου της χώρας με αποτέλεσμα το ήμισυ του εγκατεστημένου δυναμικού ΑΠΕ που είναι σήμερα ενεργό να έχει τεθεί σε λειτουργία τα τελευταία 4 χρόνια. Επιπλέον, η εφαρμογή τολμηρών μεταρρυθμίσεων στην αγορά ενέργειας έχει συμβάλει στην προσέλκυση τοπικών και ξένων επενδύσεων στον κλάδο των ΑΠΕ.

Με μια πρώτη ανάγνωση των αριθμών της χρονιάς που φεύγει, βλέπουμε την εγκατάσταση και λειτουργία νέων έργων ΑΠΕ στο σύστημα, ισχύος άνω του 1 GW, την έκδοση νέων αδειών σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΕ για έργα ισχύος άνω των 2GW, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι ο πρώτος διαγωνισμός έργων αποθήκευσης στη χώρα συγκέντρωσε αξιοσημείωτη συμμετοχή και ενδιαφέρον.

Τα παραπάνω στοιχεία αποτελούν απόδειξη των προσπαθειών που καταβάλλει η χώρα για την επίτευξη των εθνικών στόχων που αποτυπώνονται στο ΕΣΕΚ μέχρι το 2030. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη κάποιες σημαντικές προκλήσεις που πρέπει να ξεπεραστούν. 

Προκειμένου να επιτευχθεί η ελληνική ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα, οι ξένες επενδύσεις είναι καθοριστικής σημασίας. Για την προσέλκυση και τη διατήρηση αυτών, απαιτούνται ένα σταθερό νομικό πλαίσιο, ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για την υλοποίηση νέων έργων, καθώς και η απλούστευση, η ευελιξία και η διαφάνεια στη διαδικασία αδειοδότησης. 

Προς την κατεύθυνση διατήρησης του επενδυτικού ενδιαφέροντος, υπάρχουν κάποια σημεία που η εφαρμογή τους την επόμενη χρονιά αφενός θα έδινε ένα ηχηρό μήνυμα σταθερότητας αφετέρου θα επιτάχυνε τη διείσδυση των έργων ΑΠΕ στο ελληνικό ενεργειακό μείγμα.

Η εφαρμογή αυστηρών προθεσμιών για την πραγματική υλοποίηση των έργων που δεσμεύουν ήδη ηλεκτρικό χώρο και παράλληλα η επιτάχυνση της διαδικασίας χορήγησης όρων σύνδεσης σύμφωνα με την υπουργική απόφαση της 12.08.2022 θα συμβάλλει σημαντικά. Ειδικότερα εφόσον στο πλαίσιο της υπουργικής απόφασης προβλέπεται η σύναψη πράσινων PPA’s, δηλαδή διμερών συμβολαίων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ παραγωγών ΑΠΕ και τελικών καταναλωτών Τα PPA’s αποτελούν ευκαιρία για τις εταιρείες να αποκτήσουν πρόσβαση σε καθαρή ενέργεια, ενώ οι καταναλωτές και οι παραγωγοί επωφελούνται εξίσου.

Με ενδιαφέρον επίσης αναμένεται η ολοκλήρωση των διαγωνισμών έργων αποθήκευσης και κυρίως η υλοποίηση τους εφόσον οι προθεσμίες για σύνδεση των έργων φαίνονται να είναι ανελαστικές μέχρι το τέλος του 2025. Είναι επιτακτική η ανάγκη προώθησης της αποθήκευσης ενέργειας προκειμένου να δοθεί λύση στο πρόβλημα της στοχαστικότητας των ΑΠΕ και να διατηρηθεί η σταθερότητα του συστήματος, ιδίως σε περιόδους υψηλής παραγωγής και χαμηλής ζήτησης.

Η ενεργειακή μετάβαση υπερβαίνει την απλή αντικατάσταση των παραδοσιακών πηγών ενέργειας με ΑΠΕ. Περιλαμβάνει την πλήρη αναδιαμόρφωση των υφιστάμενων συστημάτων ενέργειας και απαιτεί σημαντικές επενδύσεις στην έρευνα και την ανάπτυξη στοχεύοντας στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των τεχνολογιών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην καινοτομία. Για παράδειγμα, επενδύοντας στον μετασχηματισμό των ηλεκτρικών δικτύων σε «έξυπνα δίκτυα», αυτά θα μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις απρόβλεπτες αλλαγές παραγωγής και ζήτησης. Επιπλέον, ο εκσυγχρονισμός των δικτύων θα επιτρέψει σε πραγματικό χρόνο τη βέλτιστη αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας αλλά και την αποδοτική διαχείριση των φορτίων, εξομαλύνοντας τις αιχμές ζήτησης ισχύος, μειώνοντας τις απώλειες και αυξάνοντας την αξιοπιστία του δικτύου, οδηγώντας εν τέλει σε χαμηλότερες τιμές ενέργειας.

Στην Aquila Clean Energy, είμαστε αισιόδοξοι ότι το 2024 θα σηματοδοτήσει ένα κομβικό έτος στην πορεία της Ελλάδας προς την ενεργειακή μετάβαση. Με την είσοδό μας στην ελληνική αγορά ΑΠΕ το 2021, υλοποιήσαμε μια μακροπρόθεσμη επένδυση στη χώρα σε ανθρώπινο δυναμικό, σε έργα και συνεργασίες με στόχο τη στήριξη αυτής της προσπάθειας. Πιστεύουμε ότι το 2024 οι συνθήκες είναι ιδανικές ώστε ή χώρα μας να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση στην προσέλκυση επενδυτών μακροχρόνιου ορίζοντα στην ενέργεια.

* Ο κ. Σταμάτης Βουρνέλης είναι Διευθυντής Ανάπτυξης Έργων και Κατασκευών, Aquila Clean Energy, Ελλάδα

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2024.