Χάρης Φλουδόπουλος: Οι "μικροί υδροηλεκτρικοί"… συνασπίζονται

Λένε ότι στο μέλλον οι πόλεμοι θα γίνουν για το νερό, όμως ακόμη στη χώρα μας δεν υπάρχουν συγκροτημένες μελέτες διαχείρισης των υδάτινων πόρων και το πολύτιμο για όλο τον κόσμο αγαθό, όχι μόνο δεν αξιοποιείται αλλά κατασπαταλείται. Σε σύγκριση μάλιστα με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης, στην Ελλάδα υπάρχει σημαντική υστέρηση στην αξιοποίηση και φυσικά την εξοικονόμηση των υδάτινων πόρων.

Χαρακτηριστικότερο «θύμα» της συγκεκριμένης αδράνειας αποτελεί η υδροηλεκτρική ηλεκτροπαραγωγή, τόσο σε επίπεδο μεγάλων έργων, όσο και στους μικρότερους σταθμούς. Έτσι η ανάπτυξη των ΜΥΗΣ, τόσο αδειοδοτικά, όσο και σε επίπεδο ολοκληρωμένων έργων μόνο ικανοποιητική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΣΜΗΕ η εγκατεστημένη ισχύς των ΜΥΗΣ το Μάιο ήταν 183,97MW, με τις εγκαταστάσεις να εμφανίζουν ουσιαστική στασιμότητα, καθώς περίπου 13MW έχουν προστεθεί από τις αρχές του 2009. Η κατάσταση είναι ακόμη χειρότερη σε επίπεδο αδειοδοτήσεων, καθώς επί της ουσίας οι νέες αιτήσεις έχουν ουσιαστικά «μπλοκάρει» στην ανυπαρξία μελετών διαχείρισης υδάτινων πόρων.

Την αρνητική αυτή εικόνα φιλοδοξεί να ανατρέψει μια νέα πρωτοβουλία που εκδηλώθηκε τη Δευτέρα, με την πρώτη επίσημη συγκέντρωση των μελών του Συνδέσμου Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων. Οι άνθρωποι που συγκροτούν το σύνδεσμο επιδιώκουν να καλύψουν το μεγάλο κενό που υπάρχει σήμερα στη συλλογική εκπροσώπηση του συγκεκριμένου χώρου των ΑΠΕ.

Στο σύνδεσμο συμμετέχουν πλήθος νομικών και φυσικών προσώπων, επενδυτές, μελετητές και κατασκευαστές που ασχολούνται με την Ανάπτυξη, Κατασκευή, Μελέτη, Λειτουργία, Συντήρηση και Παροχή Συμβουλών για Έργα ΜΥΗΕ, καθώς και επιστημονικοί φορείς που έχουν στα ενδιαφέροντά τους την ανάπτυξη των Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (ΜΥΗΕ) στον ελληνικό καταρχήν χώρο.

Όπως αναφέρουν οι εκπρόσωποι του συνδέσμου, σε ό,τι αφορά την (μικρο) υδροηλεκτρική ενέργεια, η στροφή του ενδιαφέροντος στην ανάπτυξη των Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (ΜΥΗΕ), προβάλει φυσιολογική, δεδομένου ότι είναι μια μορφή ενέργειας που υπήρξε ανέκαθεν προσιτή στον άνθρωπο, επιπρόσθετα εμπεριέχει τα συγκριτικά αποτελέσματα της αξιοπιστίας, της ασφάλειας, και της αφθονίας (με βάση τη μορφολογία της χώρας μας), προσφέροντας «περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα», τη στιγμή μάλιστα που μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των τεχνικοοικονομικά εκμεταλλεύσιμων μικροϋδροενεργειακών πηγών έχει αξιοποιηθεί.

Όλες οι αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες στην Ευρώπη αλλά και στον κόσμο στήριξαν την ανάπτυξη τους στα ΜΥΗΕ, αξιοποιώντας τα πριν από οποιαδήποτε άλλη πηγή ενέργειας. Περισσότερα από 20.000 ΜΥΗΕ στην Ευρώπη και περισσότερα από 100.000 ΜΥΗΕ στην Κίνα το αποδεικνύουν αυτό.

Σε πρώτη φάση, οι βασικοί στόχοι του Συνδέσμου ΜΥΗΕ θα είναι:

• Στο πλαίσιο της επίτευξης του στόχου 20-20-20 η θεσμοθέτηση από το ΥΠΕΚΑ στόχου για ΜΥΗΕ ισχύος της τάξεως των 1,200MW μέχρι το 2020.

• Η Ελλάδα να ζητήσει από την ΕΕ επιπλέον μεταβατική περίοδο για την ολοκλήρωση των μελετών Διαχείρισης των Υδατικών Διαμερισμάτων, καθόσον η μεταβατική περίοδος έληξε στο τέλος του 2009. Το πρόβλημα αυτό ισχύει για κάθε είδους διαχείριση υδατικών πόρων και όχι μόνο την ενεργειακή αξιοποίηση τους. Επιτάχυνση και ολοκλήρωση των Σχεδίων-Μελετών Διαχείρισης των Υδατικών Λεκανών, στο πλαίσιο των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η χώρα μας απέναντι στην Ε.Ε.

• Η αντιμετώπιση της χωροθέτησης των ΜΥΗΕ με επιστημονικό τρόπο και με βάση της Διεθνή εμπειρία που βασίζεται στον υπολογισμό και εξασφάλιση της ύπαρξης της «οικολογικής» παραμένουσας παροχής από την υδροληψία ως το μηχανοστάσιο και όχι με αντιεπιστημονικές, δογματικές μεθόδους και προκαταλήψεις υπηρεσιακών παραγόντων που επιδιώκουν την ακύρωση της πολιτικής βούλησης ανάπτυξης των ΑΠΕ και ιδιαίτερα των ΜΥΗΕ.

• Η ευαισθητοποίηση της ελληνικής κοινωνίας υπέρ των ΜΥΗΕ, τα οποία είναι έργα μηδενικής περιβαλλοντικής ρύπανσης και ελάχιστης περιβαλλοντικής όχλησης και συνεισφέρουν στο δίκτυο με πολύτιμη ενέργεια βάσεως.

• Η ενημέρωση του συνόλου των διοικητικών αρχών για τον εξαιρετικό συντελεστή απόδοσης ισχύος (water to wire), που έχουνε τα ΜΥΗΕ, που φτάνει το 75%. Δηλαδή, τέσσερις μονάδες υδραυλικής ενέργειας είναι αρκετές για την παραγωγή τριών μονάδων ηλεκτρικής ενέργειας, πλεονεκτώντας σαφώς έναντι των υπολοίπων μορφών παραγωγής ενέργειας οι οποίες εμφανίζουν υποπολλαπλάσιο συντελεστή.

• Μετάταξη της συντριπτικής πλειοψηφίας των ΜΥΗΕ από την περιβαλλοντική κατηγορία (Α1) που ισχύει σήμερα (που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα θερμικά εργοστάσια παραγωγής ενέργεια από λιγνίτη, τις εθνικές αρτηρίες, τις γραμμές υπερυψηλής τάσεως (400 kV), τα ορυχεία, τις εγκαταστάσεις πυρηνικών καυσίμων και αποβλήτων, κ.ά.) στην ηπιότερη περιβαλλοντική κατηγορία (Α2).

• Διασφάλιση της λειτουργικότητας των ποτάμιων οικοσυστημάτων.

• Νομοθετική διασφάλιση του δικαιώματος χρήσης όχθης-παρόχθιας όχθης για εγκατάσταση ΜΥΗΕ.

• Κωδικοποίηση και απλοποίηση της νομοθεσίας, που σήμερα εμποδίζει την ανάπτυξη των ΜΥΗΕ.

• Επιστημονική προσέγγιση των θεμάτων που άπτονται της ανάπτυξης των ΜΥΗΕ, ώστε η σχετική νομοθεσία να είναι βασισμένη σε επιστημονική τεκμηρίωση.

• Ριζική επιτάχυνση της διαδικασίας έκδοσης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (Ε.Π.Ο.), ώστε αυτή να κινείται μέσα στις νόμιμες προθεσμίες, κάτι που σήμερα δεν ισχύει.

• Ριζική επιτάχυνση των διαδικασιών έκδοσης Άδειας Εγκατάστασης (Α.Ε.) και Άδειας Λειτουργίας (Α.Λ.), ώστε αυτή να κινείται μέσα στις νόμιμες προθεσμίες, κάτι που επίσης σήμερα δεν ισχύει.

Τέλος, ο Σύνδεσμος ΜΥΗΕ άμεσα θα καταστεί μέλος του αντίστοιχου Ευρωπαϊκού Συνδέσμου ESHA, ώστε να υπάρχει αμφίδρομη επικοινωνία με τον Ευρωπαϊκό χώρο για τα θέματα των ΜΥΗΕ.

(Capital.gr, 15/7/2010)