Eν αναμονή των ευρωπαϊκών αποφάσεων, «παράθυρο» για αλλαγές στον ελληνικό μηχανισμό παρακράτησης υπερεσόδων στην DAM

Η Ελλάδα δεν θα υποχρεωθεί να προχωρήσει σε αλλαγές του σχήματος παρακράτησης «στην πηγή» των υπερεσόδων των ηλεκτροπαραγωγών, στο πλαίσιο της «ενεργοποίησης» του ανάλογου μηχανισμού που δρομολογεί η Κομισιόν για εφαρμογή σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.

Αυτό επισημαίνουν πηγές του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο energypress, προσθέτοντας ότι στη σχετική Οδηγία θα προβλέπεται ότι τα κράτη-μέλη που εφαρμόζουν ήδη παρεμβάσεις στις χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας για την «αναχαίτιση» των τιμών λιανικής (τα οποία είναι η Ελλάδα και οι Ισπανία-Πορτογαλία) μπορούν να τα διατηρήσουν. Επομένως, θα έγκειται στη διακριτική τους ευχέρεια το αν θα προχωρήσουν ή όχι σε αλλαγές.

Από την άλλη πλευρά, οι ίδιες πηγές αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν τροποποιήσεις στο ελληνικό σχήμα, ανάλογα με τη «φόρμουλα» που θα προκριθεί για το πανευρωπαϊκό μοντέλο. Έτσι, όταν οριστικοποιηθούν όλες οι παράμετροι που θα προβλέπονται στη «φόρμουλα», θα εξεταστεί κατά πόσο θα υπάρξουν επιμέρους τροποποιήσεις στον τρόπο ανάκτησης των υπερεσόδων των ηλεκτροπαραγωγών στην εγχώρια DAM.

Δυνατότητα διαφοροποίησης σε εθνικό επίπεδο

Υπενθυμίζεται ότι η πρόταση των Βρυξελλών στοχεύει στην ανάκτηση υπερεσόδων όλων των μονάδων (εκτός αυτών με καύσιμο φυσικό αέριο), με τον καθορισμό ενός πλαφόν 180 ευρώ ανά Μεγαβατώρα για όλες τις τεχνολογίες. Στη συνέντευξη Τύπου όπου παρουσιάστηκε η σχετική πρωτοβουλία, η Επίτροπος Ενέργειας Κάντρι Σίμσον διευκρίνισε ότι το ιδανικό θα ήταν ο μηχανισμός να εφαρμοσθεί σε όλες τις χώρες με αυτά τα χαρακτηριστικά, ώστε όλες οι ευρωπαϊκές αγορές να συνεχίσουν να λειτουργούν ομοιογενώς.

Εξάλλου, όπως συμπλήρωσε, το όριο των 180 ευρώ ανά Μεγαβατώρα τέθηκε λαμβάνοντας υπόψη τα οικονομικά δεδομένα των «υπο-οριακών» μονάδων σε όλη την Ευρώπη, ώστε να καλύπτει το κόστος λειτουργίας των αμέσων πιο ακριβών μονάδων από αυτές του φυσικού αερίου, δηλαδή των λιγνιτικών μονάδων. Ωστόσο, έσπευσε να συμπληρώσει ότι τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να διαφοροποιήσουν τα πλαφόν ανά τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής, καθορίζοντάς τα μάλιστα κάτω από τα 180 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.

Αυτοί οι «βαθμοί ελευθερίας» από τις Βρυξέλλες σημαίνουν ότι είναι λίγες οι διαφορές με το υφιστάμενο ελληνικό μοντέλο, ξεκινώντας από το γεγονός ότι στην εγχώρια DAM παρακρατώνται και τα υπερέσοδα των μονάδων αερίου, εκτός από αυτά των «υπο-οριακών» μονάδων. Επίσης, η χώρα μας μπορεί να διατηρήσει τα πλαφόν για τις υπόλοιπες τεχνολογίες στα υφιστάμενα επίπεδα, καθώς τα όρια κινούνται κάτω από τα 180 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Εξαίρεση αποτελούν οι λιγνιτικές μονάδες, για τις οποίες το «ταβάνι» διαμορφώνεται πάνω από το προτεινόμενο πλαφόν της Κομισιόν – αγγίζοντας για παράδειγμα τον Σεπτέμβριο τα 214,22 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.

Αν πάντως προκριθεί από την κυβέρνηση να αναθεωρηθεί το «ταβάνι» για κάποιες από τις τεχνολογίες ηλεκτροπαραγωγής, τότε η διαδικασία είναι απλή, καθώς στο ελληνικό σχήμα τα πλαφόν επαναπροσδιορίζονται σε μηνιαία βάση.

Δύο σενάρια για τη χρηματοδότηση των ενισχύσεων στο αέριο

Την ίδια στιγμή, το ΥΠΕΝ μελετά δύο λύσεις για τη χρηματοδότηση των επιδοτήσεων στο αέριο, με πρώτο σενάριο τη διατήρηση όσων ίσχυσαν την περσινή χειμερινή περίοδο. Κάτι που σημαίνει ότι, αν προκριθεί αυτή η λύση, τότε και φέτος ένα μέρος της στήριξης θα προέρχεται από τις οριζόντιες εκπτώσεις της ΔΕΠΑ Εμπορίας και το υπόλοιπο από την κρατική επιδότηση.

Η εναλλακτική εκδοχή είναι να εφαρμοσθεί ό,τι γίνεται στην ηλεκτρική ενέργεια, με τη συγκέντρωση στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης των υπερεσόδων των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην εγχώρια χονδρεμπορική αγορά αερίου. Σε μία τέτοια περίπτωση, τα υπερέσοδα αναμένεται να συγκεντρωθούν με τη θέσπιση του έκτακτου τέλους αλληλεγγύης, στο οποίο θα συμπεριληφθεί ο κλάδος του φυσικού αερίου, όπως και αυτός του πετρελαίου.

Μάλιστα, όπως έχει γράψει το energypress, η κυβέρνηση προσανατολίζεται να επιβάλει το «έκτακτο τέλος» στις εγχώριες εταιρείες αερίου και τα διυλιστήρια, ακόμη κι αν αυτό το μέτρο (που προτείνει η Κομισιόν να εφαρμοσθεί σε πανευρωπαϊκή κλίμακα) δεν εγκριθεί από τα κράτη-μέλη.

Ενδείξεις για διευρυμένες κλίμακες επιδότησης στο ρεύμα

Το ύψος της επιδότησης στο αέριο δεν έχει «κλειδώσει» ακόμη, ενώ το ίδιο ισχύει και για τις παραμέτρους του νέου «μικτού» σχήματος για την προστασία των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανατιμήσεις – το οποίο, όπως έχει γράψει το energypress, προβλέπει κλιμακωτή επιδότηση και bonus για μείωση της κατανάλωσης. Όσον αφορά πάντως το ρεύμα, όλες οι παράμετροι του σχήματος για το ρεύμα θα οριστικοποιηθούν μέσα στα επόμενα 24ωρα, καθώς την επόμενη Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου, προγραμματίζεται να ανακοινωθεί το «δίχτυ προστασίας» που θα ισχύσει τον Οκτώβριο.

Έτσι, τις επόμενες ημέρες πρόκειται μεταξύ άλλων να αποκρυσταλλωθούν και τα όρια κάθε κλίμακας. Όπως πάντως επισημαίνουν πηγές του ΥΠΕΝ, στον καθορισμό των ορίων θα ληφθεί υπόψη ότι σημαντικό μέρος των υψηλών καταναλώσεων τον χειμώνα αφορά ευάλωτα νοικοκυριά, που ζεσταίνονται με ενεργοβόρες ηλεκτρικές συσκευές. Αντίθετα, τα νοικοκυριά με μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα χρησιμοποιούν ενεργειακά αποδοτικές λύσεις για τη θέρμανσή τους (πχ αντλίες θερμότητας), με συνέπεια να έχουν περιορισμένη κατανάλωση.

Το κριτήριο αυτό δείχνει πως θα είναι διευρυμένα τα «ταβάνια» κάθε κλίμακας κατανάλωσης, ώστε οι καταναλωτές με περιορισμένο εισόδημα να λάβουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερες επιδοτήσεις.