Στις «ράγες» το σχήμα στήριξης για τις μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων – Μειοδοσία επί του «gate fee» το βασικό σενάριο για τους διαγωνισμούς

Τους βασικούς άξονες για το σχήμα στήριξης των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων φέρεται να έχει καταλήξει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας χωρίς ωστόσο να είναι ακόμα σαφές το χρονοδιάγραμμα μέχρι το σημείο της κοινοποίησης στη Κομισιόν, δεδομένου ότι εκκρεμεί η έγκριση της ΣΜΠΕ που επίσης τελεί «εν απροσδιόριστο» για την ώρα.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, το χρηματοδοτικό πλαίσιο των μονάδων θα στηρίζεται σε 3 βασικά revenue streams, με το σχήμα στήριξης που χρήζει έγκρισης από την Κομισιόν να αφορά το κομμάτι της ηλεκτροπαραγωγής που αναγνωρίζεται ως ανανεώσιμο και θα αποζημιώνεται στη βάση προκαθορισμένης λειτουργικής ενίσχυσης.

Οι υπόλοιπες δύο ροές εσόδων αφορούν την αποζημίωση της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας (το μη ανανεώσιμο μέρος) από την απευθείας συμμετοχή στην αγορά ηλεκτρισμού (χονδρική ρεύματος) και το «gate fee», δηλαδή το τέλος που καταβάλλεται για την παραλαβή και διαχείριση των απορριμμάτων.

Η «μάχη της τιμής» επί του «gate fee»

Σημειώνεται, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, ότι η σχετική «άσκηση» δεν γίνεται πλέον θεωρητικά παρά στη βάση σεναρίων που έχει επεξεργαστεί το ΥΠΕΝ, φτάνοντας στο σημείο να διαμορφώσει μια εικόνα τόσο για το ύψος της λειτουργικής ενίσχυσης όσο και για το gate fee ώστε να «βγαίνουν τα νούμερα», καθιστώντας τις επενδύσεις βιώσιμες σε βάθος χρόνου, χωρίς την ίδια στιγμή να προκύπτει υπέρμετρη επιβάρυνση είτε στον ΕΛΑΠΕ (υπολογίζεται κατά μέγιστο 50 εκατ. ευρώ) με την αποζημίωση της λειτουργικής ενίσχυσης είτε στους καταναλωτές με την πληρωμή του «gate fee».

Μάλιστα, το βασικό σενάριο που εξετάζεται θέλει να διαγωνίζονται οι ενδιαφερόμενοι για την κατασκευή των μονάδων επί του «gate fee» κατά τα πρότυπα των διαγωνισμών για τις ΑΠΕ, δηλαδή μειοδοτικά, πράγμα που σημαίνει ότι τίθεται μια ανώτατη τιμή με «κερδισμένος» να βγαίνει ο επενδυτής με την πιο ανταγωνιστική τιμή. Επισημαίνεται ότι το ύψος του "gate fee" μπορεί να διαφέρει από μονάδα σε μονάδα, δεδομένων των διαφορών που μπορεί να υπάρχουν σε όρους μεγέθους ή δυναμικότητας, παράγοντες που επηρεάζουν έως και καθορίζουν το κόστος της όλης διαδικασίας, "υποχρεώνοντας" ανάλογες προσαρμογές στο σχετικό τέλος. Σε κάθε περίπτωση, η βασική στόχευση, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, παραμένει η διαμόρφωση του gate fee σε διψήφιο νούμερο μεσοσταθμικά, διατηρώντας τις τυχόν διαφορές που μπορεί να υπάρξουν για λόγους βιωσιμότητας από μονάδα σε μονάδα. 

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η επιλογή να διαγωνιστούν οι ενδιαφερόμενοι στην τιμή του «gate fee» έναντι της τιμής πώλησης της παραγόμενης «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας συνάδει περισσότερο με τον χαρακτήρα των συγκεκριμένων επενδύσεων, καθώς το όλο εγχείρημα προσιδιάζει περισσότερο στο «κύκλο» της κυκλικής οικονομίας παρά στο κομμάτι της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής.

Η κρίσιμη παράμετρος του «βιογενούς κλάσματος»

Ως γνωστόν, το ανανεώσιμο μέρος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζεται κατόπιν υπολογισμού του λεγόμενου «βιογενούς κλάσματος» των αποβλήτων, δηλαδή του μέρους εκείνου των σκουπιδιών που προέρχεται από οργανικά ή φυσικά υλικά, όπως τρόφιμα, χαρτί και ξύλο. Σύμφωνα με τα μοντέλα που έχει «τρέξει» το ΥΠΕΝ, το ανανεώσιμο μέρος της ηλεκτροπαραγωγής υπολογίζεται να αντιπροσωπεύει περίπου το 55% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στα οικονομικά αποτελέσματα της μονάδας.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι το «βιογενές κλάσμα» συνιστά κρίσιμη παράμετρο της όλης «εξίσωσης» στα έργα ενεργειακής αξιοποίησης, καθώς από αυτό εξαρτάται αν και σε ποιο βαθμό η ενέργεια που παράγεται από την καύση απορριμμάτων θα θεωρείται ανανεώσιμη. Αυτό με την σειρά του επηρεάζει άμεσα τις επιδοτήσεις, τις εγγυήσεις προέλευσης «πράσινης» ενέργειας, τη δυνατότητα χρηματοδότησης των έργων, αλλά και το κόστος μπορεί να προκύψει στο μέλλον από τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Ουσιαστικά, όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό οργανικών και φυσικών υλικών μέσα στα απορρίμματα που καίγονται, τόσο μεγαλύτερο μέρος της παραγόμενης ενέργειας μπορεί να θεωρηθεί καθαρό ή ανανεώσιμο. Αντίθετα, υλικά όπως τα πλαστικά θεωρούνται ορυκτής προέλευσης και συνδέονται με υψηλότερο ανθρακικό αποτύπωμα.

Γραφάκος: Στην τελική ευθεία η ΣΜΠΕ

Σε ότι αφορά την Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, έχει ολοκληρωθεί η δημόσια διαβούλευση προ καιρού με το ΥΠΕΝ, όπως έχει γράψει το energypress, να έχει προχωρήσει στη διόρθωσή της, ενσωματώνοντας την πλειοψηφία των παρατηρήσεων που υποβλήθηκαν από την αγορά.

Σύμφωνα με όσα είχε αναφέρει ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων του ΥΠΕΝ, Μανώλης Γραφάκος, μιλώντας σε σχετική εκδήλωση της ΡΑΑΕΥ τον περασμένο Μάιο, η διαδικασία βαίνει προς ολοκλήρωση χωρίς ωστόσο να έχει προσδιοριστεί κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Το σχέδιο των έξι μονάδων

Υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο περί ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων προβλέπει την δημιουργία δικτύου έξι μονάδων, σε τέσσερις διαχειριστές ενότητες, με συνολική δυναμικότητα περίπου 1,18 εκατ. τόνους απορριμματογενών ενεργειακών πρώτων υλών ετησίως.

Η τροφοδοσία των μονάδων θα πρέπει να προέρχεται από υπολείμματα αποβλήτων και δευτερογενή καύσιμα που παράγονται μετά την επεξεργασία σύμμεικτων απορριμμάτων σε Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων και Μονάδες Ανάκτησης Ανακύκλωσης, και όχι από ρεύματα υλικών που θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε ανακύκλωση.

Σύμφωνα με το μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων που αναμένεται να αποτυπωθεί στην ΣΜΠΕ, η ενεργειακή αξιοποίηση θα αφορά κυρίως το μη ανακυκλώσιμο υπολειμματικό κλάσμα των αποβλήτων, το οποίο εκτιμάται ότι θα κινείται στην περιοχή του 20%-25%, ενώ ο τελικός στόχος παραμένει - με ποσοστό ανακύκλωσης στο 65%-70% - η σταδιακή μείωση της ταφής κάτω από 10% έως το 2035.