Τα δύσκολα του Χατζηδάκη και το τίναγμα της κουβέρτας
Το γεγονός ότι οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά τρέχουν «χωρίς χαλινάρι» είναι ένα από τα πλέον δύσκολα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ο Κ. Χατζηδάκης ως υπουργός ενέργειας.
Το να τεθεί πλαφόν «μπάζει» νομικά και στις Βρυξέλλες δεν αρέσουν καθόλου οι συγκυριακές αλλαγές στο… ευαγγέλιο του target model. Το να αφήσει τα πράγματα να εξελιχθούν με την προσδοκία ορθολογικοποίησης θα φέρει οικονομικούς και πολιτικούς σεισμούς. Το να επιδιώξει «συμφωνία κυρίων» με τους «παίχτες» το βλέπω πιο πιθανό…
Ήταν αναμενόμενη η εκτόξευση των τιμών; Για κάποιους σίγουρα ναι, για άλλους πάλι όχι, παρότι βρίσκονται σε θέσεις που η άγνοια είναι ασυγχώρητη. Το σίγουρο είναι ότι το να εκτοξεύεται το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας ως αποτέλεσμα της λειτουργίας των χρηματιστηριακών αγορών του target model, τη στιγμή που το μοντέλο αυτό επιδιώκει και υπηρετεί τον ανταγωνισμό, ο οποίος θεωρητικά ρίχνει και δεν ανεβάζει τις τιμές, δεν είναι κάτι που μπορεί να διαχειριστεί εύκολα η εποπτεύουσα πολιτική ηγεσία.
Μπορεί οι αγορές να επηρεάζονται από συγκυριακά δεδομένα (κάποιες μονάδες ανεξάρτητων παραγωγών που είναι off, υψηλές τιμές στις γειτονικές χώρες που αυξάνουν τις εισαγωγές κ.λπ), μπορεί επίσης σε ένα βαθμό να λειτουργήσει θεραπευτικά η σύζευξη, συντόμως, της προημερήσιας αγοράς με την Ιταλική αγορά. Στο διάστημα, όμως, μέχρι την προσδοκώμενη νέα υγιή ισορροπία, παράγονται αποτελέσματα.
Τα αποτελέσματα αφορούν πρώτα απ΄όλα, την πίεση για αυξήσεις στους βιομηχανικούς και άλλους καταναλωτές. Ήδη οι τιμές στη Μέση Τάση, αλλά και σε οικιακά τιμολόγια με ρήτρες, έχουν αυξηθεί.
Τα παραγόμενα αποτελέσματα, δεύτερον, σε ότι τουλάχιστον αφορά το οικονομικό σκέλος, είναι για κάποιες επιχειρήσεις συντριπτικά. Ο λόγος για τις εταιρείες προμήθειας που δεν είναι καθετοποιημένες και οι οποίες καλούνται να αγοράσουν το ρεύμα σε τιμές πολύ υψηλότερες από εκείνες που μπορούν να αντέξουν τα ταμεία τους.
Θα πει κανείς, ακριβά αγοράζεις, ακριβά να πουλήσεις. Δεν είναι έτσι για πολλούς λόγους. Τόσο επειδή υπάρχουν συμβάσεις χαμηλών τιμολογίων, υπογεγραμμένες υπό άλλες συνθήκες, όσο βεβαίως και διότι οι δυνατότητες των καθετοποιημένων παικτών να κρατήσουν χαμηλά τα τιμολόγια, βγάζοντας κέρδη από την παραγωγή, είναι καταλυτικές.
Μήπως λοιπόν αυτή η διάσταση είναι περισσότερο βαρύνουσα από ό,τι νομίζουμε; Μήπως δηλαδή, για κάποιους μεγάλους παίκτες, η παρούσα κατάσταση, πέραν του να παρέχει δυνατότητες κερδών, είναι και μια καλή ευκαιρία να «καθαρίσει» η αγορά από τις μικρότερες εταιρείες; Σύντομα θα ξέρουμε… Πάντως στη χρηματιστηριακή αργκό αυτό το λένε «τίναγμα της κουβέρτας».