Το πρόταγμα της ενεργειακής ασφάλειας και ο κρίσιμος ρόλος που έχει να παίξει πλέον η Ελλάδα

Στην αιχμή της διεθνούς ενεργειακής πολιτικής διεθνώς βρίσκεται πλέον η έννοια της ενεργειακής ασφάλειας, ως απόρροια των ραγδαίων εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της γενικότερης γεωπολιτικής αστάθειας των τελευταίων ετών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα κράτη επιχειρούν να πετύχουν τον ίδιο στόχο με διαφορετικά μέσα. Οι ΗΠΑ για παράδειγμα, αξιοποιούν την ενεργειακή τους αυτάρκεια στην παραγωγή πετρελαίου και αερίου ως ανάχωμα έναντι των διεθνών κλυδωνισμών. Η Κίνα επενδύει στρατηγικά στην μετάβαση της μέσω του εξηλεκτρισμού, επιδιώκοντας τον δραστικό περιορισμό των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων.

Αυτή η αλλαγή πλεύσης είναι αισθητή ακόμα και στην πρωταθλήτρια των ΑΠΕ, Ευρώπη, που προχωρά αυτή την περίοδο σε μια ρεαλιστική αναπροσαρμογή των επιλογών της, αν και εμμένοντας στον κεντρικό πυρήνα της πράσινης μετάβασης.

Σε αυτό το μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα επίσης επαναξιολογεί την πορεία της, με διατήρηση ορισμένων κρίσιμων σταθερών: Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση επιμένει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ και της αποθήκευσης, εντάσσοντας παράλληλα στο κάδρο τις έρευνες υδρογονανθράκων και αναλαμβάνοντας έναν πιο ενεργό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή μέσω των εξαγωγών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.

Το κόστος του ηλεκτρισμού στη χώρα μας δείχνει να επωφελείται τόσο από το μείγμα παραγωγής, όσο και από το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών, που έχει αλλάξει άρδην σε σχέση με τα περασμένα χρόνια υπέρ των δεύτερων. Πρόκειται για μια διάσταση που συνδέεται άρρηκτα με την ενεργειακή ασφάλεια.

Αξιοσημείωτη δυναμική παρουσιάζουν το τελευταίο διάστημα και οι εξαγωγές φυσικού αερίου: Τα επίσημα στοιχεία έδειξαν ότι ενισχύθηκαν τους τέσσερις πρώτους μήνες του 2026 κατά 340% σε ετήσια βάση αγγίζοντας τις 6,6 TWh.

Πλέον η χώρα μας έχει καταθέσει στην Ε.Ε. το σχέδιό της για οριστική απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, ενώ πρωταγωνιστεί στην προσπάθεια αξιοποίησης των δυνατοτήτων του Καθέτου Διαδρόμου. Προς την κατεύθυνση αυτή έχει ήδη να επιδείξει σημαντικό έργο, εξασφαλίζοντας τη συνέχιση των δημοπρασιών για τα επιμέρους προϊόντα στις τρεις διαδρομές προς βορρά, όντας σε συνεχείς επαφές με τους περιφερειακούς εταίρους και το βασικό προμηθευτή LNG, τις ΗΠΑ.

Στα παραπάνω προστέθηκαν πρόσφατα κινήσεις για επέκταση των εξαγωγών προς τα Δυτικά Βαλκάνια, σε χώρες όπως η Αλβανία, η Β. Μακεδονία και η Σερβία.

Αντιλαμβάνεται κανείς ότι πλέον το όλο εγχείρημα έχει περάσει πλέον στο στάδιο της υλοποίησης. Δεν μιλάμε πια για ασκήσεις επί χάρτου, αλλά για στρατηγικές ενέργειες και απτά συμβόλαια προμήθειας που μεταμορφώνουν το χάρτη της περιοχής και καθιστούν τη χώρα μας κομβικό παίχτη.

Εφόσον αποφέρουν καρπούς οι έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο και στην Κρήτη, σε μερικά χρόνια από τώρα οι περιφερειακές αγορές θα μπορούσαν να εφοδιάζονται και με ελληνικό αέριο. Οι υποδομές υπάρχουν ήδη και αναβαθμίζονται εκ νέου, ενώ το όφελος για τη χώρα – τόσο σε οικονομικό όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο – θα είναι τεράστιο.

Η γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας και η  ενεργειακή ασφάλεια θα αποτελέσουν κεντρικές θεματικές στο φετινό 11^th HAEE Energy Transition Symposium: "Strategic Energy Shifts: Policies and Politics in Transition", το οποίο για 11η συνεχή χρονιά διοργανώνεται από την Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας στις 25-27 Μαΐου 2026 στην Αθήνα.

Στο Συνέδριο θα παραβρεθούν  σημαίνουσες προσωπικότητες από το χώρο της πολιτικής, της βιομηχανίας, της διπλωματίας, της έρευνας και της επιχειρηματικότητας που δραστηριοποιούνται στο διεθνές, ευρωπαϊκό και ελληνικό γίγνεσθαι.  Η φετινή διοργάνωση γίνεται σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη και κρίσιμη χρονική περίοδο για τον χώρο της ενέργειας. Προσβλέπουμε και στη δική σας συμμετοχή για έναν πλούσιο και γόνιμο διάλογο.

- Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος, Διευθυντής HELLENiQ ENERGY Center for Sustainability and Energy και Καθηγητής Χρηματοοικονομικών και Ενεργειακής Οικονομίας στο Alba Graduate Business School, Διευθύνων Σύμβουλος στην Akuo Energy Greece, Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας στο ΕλληνοΑμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, Μέλος ΔΣ, ΗΑΕΕ