Παπακωνσταντίνου (ΕΣΑΗ): Η αγορά ηλεκτρισμού απαιτεί κανονιστική σταθερότητα

Στις προϋποθέσεις ορθής και αποδοτικής λειτουργίας της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού αναφέρθηκε ο πρόεδρος του ΕΣΑΗ, Βίκτωρ Παπακωνσταντίνου, μιλώντας την Πέμπτη το πρωί στο 5ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress.gr στις 28 και 29 Μαρτίου 2024 στην Αθήνα.

Ο κ. Παπακωνσταντίνου επεσήμανε την ανάγκη να υπάρξει κανονιστική σταθερότητα τονίζοντας ότι πρέπει να βρεθούν οι τρόποι ώστε η αγορά να είναι σταθερή και να δουλεύει προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι για την διείσδυση των ΑΠΕ. «Σήμερα είμαστε σε περίοδο νηνεμίας, είμαστε σε φάση όπου όλοι περιμένουμε ότι κάτι θα αλλάξει. Έχουμε βάλει υψηλούς στόχους για την απανθρακοποίηση, αυτοί οι στόχοι έχουν οδηγήσει σε αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ, μια αύξηση που βασίστηκε στην αρχή στις κρατικές ενισχύσεις. Καθώς περνούσαν τα χρόνια και καθώς έφθινε η ελκυστικότητα των ταριφών, όλοι περιμέναμε ότι θα έρθουν τα διμερή συμβόλαια να δώσουν το long term visibility για να χρηματοδοτηθούν τα έργα. Αυτό έπεσε σε μια περίοδο διακύμανσης της τιμής της ενέργειας», επεσήμανε.

Αναφερόμενος στα διμερή συμβόλαια, τόνισε ότι αυτά απαιτούν από τον τελικό καταναλωτή να πάρουν ένα διπλό ρίσκο, το οποίο είναι κανονιστικό αλλά και λειτουργικό. Αναδεικνύοντας το ζήτημα του κόστους της ενέργειας, τόνισε ότι οι βιομηχανικοί καταναλωτές δυσκολεύονται να πάρουν ένα τόσο μεγάλο ρίσκο καθώς το κόστος της ενέργειας είναι θέμα επιβίωσης για αυτούς και κατ’ επέκταση είναι διστακτικοί να μπουν στα PPAs.

Οι αγορές εξασφαλίζουν τον καλύτερο τρόπο χρηματοδότησης

Αναλύοντας τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς, ο πρόεδρος του ΕΣΑΗ επεσήμανε ότι στην τελευταία Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα τον προηγούμενο Δεκέμβριο, αποφασίστηκε να τριπλασιαστούν οι ΑΠΕ μέχρι το 2030. Προκειμένου να επιτευχθεί σταθερότητα στην αγορά ώστε να γίνουν τα έργα, προτάθηκε να δοθεί κρατική ενίσχυση, η οποία, όπως υπογράμμισε ο κ. Παπακωνσταντίνου, αν δοθεί, θα επιτύχει τους στόχους της αλλά από μόνη της δεν θα οδηγήσει σε βελτιστοποίηση του τρόπου λειτουργίας της αγοράς και έφερε ως παράδειγμα τον τρόπου που λειτούργησε το σύστημα τα προηγούμενα χρόνια όπου δημιουργήθηκε μια δευτερογενής αγορά με κρατικές ενισχύσεις, πουλήθηκαν σε long term επενδυτές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα όλη η αξία να καταλήξει στους ενδιάμεσους όπου όταν κλήθηκαν να μειώσουν το κόστος σε τιμές καταναλωτή αυτοί ήταν «κλειδωμένοι» σε τιμές που δεν μπορούσαν να πουλήσουν.

«Οι αγορές εξασφαλίζουν τον καλύτερο τρόπο χρηματοδότησης των έργων, η ενεργειακή μετάβαση έχει κόστος και θα το πληρώσουν ο φορολογούμενος και ο τελικός καταναλωτής. Επιδίωξή μας είναι να βεβαιωθούμε ότι θα είναι το μικρότερο δυνατό», υπογράμμισε ο κ. Παπακωνσταντίνου. Αναλύοντας περαιτέρω, εξήγησε ότι σήμερα οι ΑΠΕ έχουν δομικό πρόβλημα και πολλά έργα που έχουν σχεδιαστεί δεν βγαίνουν οικονομικά. Οι τιμές είναι πιεσμένες, οι καταναλωτές προσφέρουν χαμηλές τιμές σχετικά με το κόστος των ΑΠΕ ενώ ο πληθωρισμός και επιτόκια θύμισαν ότι τα πράγματα στη ζωή δεν είναι σταθερά.

Οι λύσεις για να λειτουργήσει η αγορά ηλεκτρισμού

Η αγορά πρέπει να βασιστεί σε δύο στρατηγικές. Από την μία είναι η αγορά των πιστοποιητικών προέλευσης, τα οποία αποτελούν τρόπο να αποτιμηθεί η αξία της πράσινης ενέργειας ενώ θα επιτρέψουν στις ΑΠΕ να έχουν επιπλέον έσοδα από τους καταναλωτές που θέλουν να τα πληρώσουν. Δεύτερον, οι αγορές διαθέσιμης ισχύος, οι οποίες με τον κανονισμό που θα ψηφιστεί τον Απρίλιο θα πάψουν να είναι έκτακτης ανάγκης και θα καταστούν δομική αγορά. Έτσι, εξασφαλίζεται ότι οι μονάδες φυσικού αερίου που θα προσφέρουν την εξισορρόπηση θα λειτουργούν ώστε να αποφευχθεί το ρίσκο black out. Επιπλέον, αυτοί οι μηχανισμοί θέτουν πλαφόν, εξασφαλίζουν ότι ο καταναλωτής δεν θα δει πολύ υψηλές τιμές σε περιόδους ανάγκες ενώ ταυτόχρονα δίνει την ευκαιρία και στα ΑΠΕ να λαμβάνουν μέρος στις αγορές εξισορρόπησης.

«Το marginal price υιοθετήθηκε πέρυσι στην Ευρώπη ως ο καλύτερες μηχανισμός, πρέπει να το ξαναδούμε, πρέπει να βοηθήσουμε τα ΑΠΕ να διεισδύσουν χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από διμερή συμβόλαια και να αφήσουμε τις αγορές να επιτύχουν την διείσδυση και εξισορρόπηση με πιο αποδοτικό τρόπο», κατέληξε ο κ. Παπακωνσταντίνου.