Οι καταναλώσεις έπεφταν πριν τη συμφωνία…

Με την υπόθεση της ρήτρας take or pay στο Ρώσικο αέριο, φαίνεται ότι αγγίξαμε «ευαίσθητες χορδές» πολλών, αν κρίνουμε από τις αντιδράσεις. Μου λέει για παράδειγμα παράγοντας της αγοράς που ξέρει καλά την υπόθεση: Καλά, όταν υπέγραφαν τη συμφωνία τον Μάρτιο δεν έβλεπαν ότι η κατανάλωση καρκινοβατούσε και άρα θα οδηγούμασταν με μαθηματική ακρίβεια στην ενεργοποίηση της ρήτρας; Μου έστειλε μάλιστα και τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, σύμφωνα με τα οποία τον περασμένο Μάρτιο η κατανάλωση βρισκόταν στα 10 εκατ. MWh όταν τον αντίστοιχο μήνα του 2013 ήταν στις 11,2 εκατ. MWh. Να θυμίσουμε, δε, ότι και το 2013 υπήρχε μείωση στις καταναλώσεις συγκριτικά με το 2012, δηλαδή η αρνητική τάση εκτείνεται ήδη σε βάθος διετίας, με τις προοπτικές να μην δείχνουν ανάκαμψη. Και όχι μόνο αυτό. Με δεδομένο ότι είχε ήδη αποφασιστεί να αλλάξει το καθεστώς λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρισμού με κατάργηση του μηχανισμού cost recovery, αποτελούσε κοινό μυστικό στην αγορά ότι οι καταναλώσεις αερίου των ηλεκτροπαραγωγών θα συνεχίσουν να συρρικνώνονται ακόμη περισσότερο. Πράγματι από το καλοκαίρι όταν και εφαρμόστηκαν οι αλλαγές στη χονδρεμπορική του ηλεκτρισμού , η υποχώρηση της ζήτησης έφτασε στο 20%...

Ένα άλλο σημείο που μου επισημαίνει ο συνομιλητής μου είναι ότι κατά το χρόνο σύναψης της συμφωνίας, το momentum ήταν ιδανικό για την ελληνική πλευρά, αφού τα τελευταία χρόνια η Gazprom έχει δεχθεί έντονες πιέσεις για τις ρήτρες take or pay που επιβάλλει στις συμβάσεις με Ευρωπαίους πελάτες. Λίγους μήνες πριν την ελληνική συμφωνία, τον Οκτώβριο του 2012, η θυγατρική της RWE στην Τσεχία προσέφυγε στη διαιτησία και κέρδισε υπόθεση εναντίον της Gazprom, όταν αρνήθηκε να καταβάλει το ποσό της ρήτρας take or pay. Το διαιτητικό δικαστήριο έκρινε ότι η γερμανική εταιρεία δε θα πληρώσει για το αέριο που δεν είχε καταναλώσει. Οι ρήτρες take or pay, άλλωστε, μαζί με τις φόρμουλες σύνδεσης της τιμής με το πετρέλαιο, αποτέλεσαν και συνεχίζουν να αποτελούν ένα από τα κυριότερα σημεία αιχμής στις διενέξεις που είχε η ρωσική εταιρεία με πελάτες της τα τελευταία χρόνια.

Αν θέλετε την άποψή μου, επειδή επί πολύ ακόμα στη χώρα «λεφτά δεν θα υπάρχουν» και επειδή, ως γνωστόν, η φτώχεια φέρνει γκρίνια, νομίζω ότι το θέμα της συμφωνίας με τους Ρώσους θα βλέπουμε πλέον να επανέρχεται συχνότερα, όπως και τα ερωτήματα για τις λεπτομέρειες και για τους όρους που πραγματικά συμφωνήθηκαν.