Μετά το τσουνάμι αιτήσεων ΑΠΕ έρχεται το μεγάλο ξεσκαρτάρισμα – Ποιους «κόφτες» θα συναντήσουν οι επενδυτές στα επόμενα στάδια

Το προσεχές καλοκαίρι θα είναι κομβικό για την πορεία των ΑΠΕ. Τότε αναμένεται και το μεγάλο ξεσκαρτάρισμα. Εκεί θα φανεί ποιές αιτήσεις θα προχωρήσουν και ποιές θα κοπούν. Τα νούμερα τρομάζουν. Αθροίζοντας το εν αναμονή δυναμικό παλαιών και καινούργιων αιτήσεων, όσων έχουν λάβει βεβαίωση παραγωγού, πήραν άδεια παραγωγής ή ακόμη την αναμένουν, προκύπτει το δυσθεώρατο νούμερο που ξεπερνά τα… 100 Γιγαβάτ ! 

Το δυναμικό αυτό, αλλά και το πλήθος των αιτήσεων, από τη μία δημιουργεί αισιοδοξία, από την άλλη αντιμετωπίζεται και ως πρόβλημα γιατί δημιουργείται η εικόνα ότι όλη η Ελλάδα θα γεμίσει με ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά, πράγμα που δεν είναι αληθές, αφού η συντριπτικά μεγάλη πλειοψηφία από τα αιτούμενα έργα δεν θα γίνουν ποτέ, για διάφορους λόγους.

Σίγουρα σοβαρός «κόφτης» στις αμέτρητες αυτές αιτήσεις είναι η περιβαλλοντική αδειοδότηση και το χωροταξικό πλαίσιο που ορίζει τα μέρη στα οποία μπορεί να εγκατασταθεί ένας σταθμός ΑΠΕ και εκείνα στα οποία δεν μπορεί. Πρέπει δε να ληφθεί υπόψη ότι έρχεται νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ που αναμένεται γύρω στο καλοκαίρι, καθώς αποτελεί όχι μόνο προτεραιότητα του ΥΠΕΝ αλλά και ανάγκη.

Το νέο πλαίσιο θα αντικαθιστά το υφιστάμενο το οποίο είχε εκδοθεί το 2009, άρα είχε βασιστεί στα τότε δεδομένα και στην τότε τεχνολογία που δεν έχει καμία σχέση με το σήμερα. Εκτιμάται ότι χιλιάδες αιτήσεις θα «βγουν» εκτός καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πλαίσιο θα θέτει μια σειρά από περιορισμούς που συνδέονται με την χωρητικότητα και απορρέουν από τα όσα ισχύουν για τις περιοχές Νatura και την βιοποικιλότητα, δηλαδή γενικότερες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις.

Ποιό είναι το δυναμικό εν αναμονή

Όπως δείχνουν τα νούμερα για το δυναμικό εν αναμονή, αυτά κινούνται στα επίπεδα των 110 Γιγαβάτ: 

Τα παλιά

• 25 GW από προηγούμενους κύκλους (δηλαδή αιτήσεις που υποβλήθηκαν μέχρι Δεκέμβρη του 2019) και έχουν λάβει Βεβαίωση Παραγωγού.
• 30 GW που έχουν λάβει Άδεια Παραγωγής παλαιότερα (είχαν υποβληθεί οι αιτήσεις πριν τον Ιούνιο του 2018).
• 10 GW που είχαν κάνει αίτηση πριν τον Ιούνιο του 2018 και για διάφορους λόγους δεν έχουν ακόμη λάβει άδεια παραγωγής.

Τα καινούργια 

* 45,5 GW, για τα οποία κατατέθηκαν αιτήσεις για Βεβαίωση Παραγωγού στον πρόσφατο κύκλο Δεκεμβρίου 2020.

Ποιοί είναι οι "κόφτες" που θα συναντήσουν οι επενδυτές

Όπως προαναφέρθηκε, τα βασικά ζητήματα που θα συναντήσουν οι επενδυτές στην πορεία προς υλοποίηση είναι τα εξής:

Για τις τρείς πρώτες κατηγορίες των παλιών αιτήσεων οι «κόφτες» είναι :

• ΑΕΠΟ. Εάν τα σχέδια θα μπορέσουν να λάβουν Απόφαση Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων.
• Δίκτυα. Εάν θα υπάρχει η δυνατότητα των δικτύων ώστε ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ να τους δώσουν Οριστικούς Όρους Σύνδεσης.
• Ιδιοκτησία γης. Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά, εκεί που κόβονται πολλοί επίδοξοι επενδυτές είναι επειδή δεν κατάφεραν να λύσουν θέματα ιδιοκτησίας των χώρων για τους οποίους έχουν δοθεί βεβαιώσεις παραγωγού ή άδειες παραγωγής.

Για την τελευταία κατηγορία, δηλαδή τα καινούργια που κατατέθηκαν το Δεκέμβριο του 2020, υπάρχουν 5 «κόφτες»:

• Πόσες από τις αιτήσεις αφορούν επικαλύψεις (να έχουν δηλωθεί στα ίδια πολύγωνα ή μέρος των ίδιων πολυγώνων παραπάνω από ένα έργα). Αυτό θα το λύσει η ΡΑΕ και μετά, για τα «καθαρά» έργα, θα καλέσει τους υποψήφιους παραγωγούς να πληρώσουν τα «Τέλη Βεβαίωσης Παραγωγού».
• Πόσοι θα πληρώσουν πράγματι τα «Τέλη Βεβαίωσης Παραγωγού» που είναι αρκετά σημαντικά και κυμαίνονται από 1.500 έως 3.000 ευρώ το μεγαβάτ, ανάλογα με το μέγεθος του έργου. Εκτιμάται ότι πολλοί δεν θα πληρώσουν όταν πρόκειται για έργα, για τα οποία εκτιμούν ότι θα βρούν προσκόμματα στη συνέχεια.
• Εάν θα μπορέσουν να λάβουν ΑΕΠΟ.
• Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά που είναι τα 36 από τα 45,5 Γιγαβάτ: Αν θα λύσουν θέματα ιδιοκτησίας των χώρων για τους οποίους έχουν δοθεί οι βεβαιώσεις παραγωγού ή οι άδειες παραγωγής.
• Εάν θα υπάρχει η δυνατότητα των δικτύων ώστε ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ να τους δώσουν Οριστικούς Όρους Σύνδεσης.

Μελέτη όχι πριν το καλοκαίρι

Οσο για την πορεία αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού, αυτό έχει περάσει από σαράντα κύματα και παρ΄ ότι ο σχετικός διαγωνισμός είχε προκηρυχθεί σχεδόν προ… διετίας, εντούτοις μόλις τον Νοέβριο του 2020 έπεσε η υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο για τη μελέτη με τίτλο «Αξιολόγηση και Αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Ε.Χ.Π. Α.Π.Ε.)». Ανάδοχος του διαγωνισμού αναδείχτηκε η ένωση οικονομικών φορέων "Τσακίρης Στυλιανός, Γιαννακού Αθηνά, ΓΕΩΧΩΡΟΣ Α.Ε., Δ.ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ και Συνεργάτες Ο.Ε., Μωυσιάδη Θεοδούλη, Μουτσιάκης Ευθύμιος”.

Ο σχετικός διαγωνισμός είχε προκηρυχθεί πέρυσι, με τη διακήρυξη και τα λοιπά τεύχη του διαγωνισμού της μελέτης του θέματος να αναρτώνται στην ηλεκτρονική εφαρμογή του ΕΣΗΔΗΣ και στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΝ στα μέσα Φεβρουαρίου του 2019.

Τον Απρίλιο του 2020, η Επιτροπής Διενέργειας του διαγωνισμού που είχε συγκροτηθεί από το ΥΠΕΝ εισηγήθηκε, με βάση τον “Πίνακα Συνολικής Βαθμολογίας Προσφορών” την ανάθεση της σύμβασης της μελέτης στο ανάδοχο. Η σύμβαση έκλεισε τον Ιούλιο και τον Νοέμβριο του 2020 υπεγράφη τελικά το συμφωνητικό για την εκπόνηση της μελέτης, με το ΥΠΕΝ να ορίζει άμεσα και την ομάδα για την παρακολούθηση και τον έλεγχο της μελέτης. Στόχος είναι να τρέξει η υπόθεση και η μελέτη να έχει ολοκληρωθεί με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα και ταχύτητα, χωρίς ωστόσο αυτό να αναμένεται πριν από το καλοκαίρι του 2021.