Η Ευρώπη ετοιμάζεται για έναν δύσκολο χειμώνα – Τι δείχνουν τα αποθέματα και τι προβλέπεται για τις τιμές του φυσικού αερίου

Με τον χειμώνα να είναι ήδη προ των πυλών της Ευρώπης, τις θερμοκρασίες να υποχωρούν και τι ανάγκες για θέρμανση να αυξάνουν, επανέρχονται οι ανησυχίες για την ενεργειακή επάρκεια αλλά και την πορεία των τιμών.

Ο ρυθμός αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη υστερεί σε σχέση με τον περσινό ρυθμό, με τους γαλλικούς τερματικούς σταθμούς LNG να κλείνουν λόγω απεργιών.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Gas Infrastructure Europe το ποσοστό πλήρωσης στις υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης σε όλη την Ευρώπη ξεπερνά το 82%. Αυτό το επίπεδο παραμένει λίγο πάνω από 6 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας 5ετίας και είναι μειωμένο από 93,6% την αντίστοιχη χρονική στιγμή του περασμένου έτους.

Υπό πίεση ο ρυθμιστικός στόχος 

Υπενθυμίζεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαιτεί από τα κράτη μέλη να επιτύχουν επίπεδο αποθήκευσης τουλάχιστον 90% μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου, με επιτρεπόμενο περιθώριο ευελιξίας 10% σε περίπτωση δυσμενών συνθηκών πλήρωσης. 

Δέκα ημέρες πριν από το ρυθμιστικό παράθυρο, οι ροές έγχυσης αερίου ανέρχονταν σε 275 εκατομμύρια κυβικά μέτρα (mcm) στις 20 Σεπτεμβρίου, ενώ οι όγκοι απόσυρσης μειώθηκαν στα 16 mcm.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διοχετεύσει συνολικά τουλάχιστον 61 δισ. κυβικά μέτρα (bcm) κατά την τρέχουσα περίοδο πλήρωσης για να επιτύχει τον στόχο του 90%. Η αργή πρόοδος ενδέχεται να ασκήσει πίεση στη δυναμική της αγοράς και να εντείνει τις εντάσεις στις τιμές.

Αγορά LNG και σταθερή τιμολόγηση

Η μέση τιμή αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη παρέμεινε περίπου στα 394 δολάρια ανά χίλια κυβικά μέτρα τόσο τον Αύγουστο όσο και τον Σεπτέμβριο. Κατά την τελευταία περίοδο θέρμανσης, οι εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην Ευρώπη ανήλθαν συνολικά σε σχεδόν 63 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, το τρίτο υψηλότερο ποσοστό που καταγράφηκε για την εν λόγω περίοδο.

Οι φορείς της αγοράς παρακολουθούν στενά τις κλιματικές εξελίξεις και τις τάσεις των εισαγωγών, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται για να διασφαλίσει σταθερό ενεργειακό εφοδιασμό ενόψει του χειμώνα.

Η επίπτωση στις τιμές

Παρά τις χαμηλότερες θερμοκρασίες και τις αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες, οι τιμές φυσικού αερίου στους κόμβους TTF της Ολλανδίας και NBP του Ηνωμένου Βασιλείου παρέμειναν ως επί το πλείστον σταθερές, ανοδικά αλλά σε μεγάλο βαθμό συγκρατημένες. Αυτή η ηρεμία καλύπτει μια δύσκολη πραγματικότητα: Η Νορβηγία αυξάνει σταδιακά την προσφορά καθώς ολοκληρώνονται οι εργασίες συντήρησης, αλλά οι σημαντικές διαταραχές στη Γαλλία -όπου όλοι οι τερματικοί σταθμοί LNG της Elengy είναι εκτός λειτουργίας λόγω απεργιών- έχουν σταματήσει τις παραδόσεις νέων δεξαμενόπλοιων τουλάχιστον μέχρι τις 2 Οκτωβρίου. 

Διακυμάνσεις

Με τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης να είναι πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα του περασμένου έτους, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά θα μπορούσε να δει απότομες διακυμάνσεις των τιμών εάν ο χειμώνας γίνει βαρύς. 

Το υπάρχον στοκ αναμένεται να καλύψουν τις ανάγκες στις αρχές του χειμώνα, αλλά το περιθώριο σφάλματος είναι μικρό. Κάθε ανατροπή στις μετεωρολογικές προβλέψεις και στα νέα για την προσφορά κρατά τους traders σε αγωνία, ενώ οι μέτριες κινήσεις της αγοράς άνθρακα -όπως η μικρή πτώση του συμβολαίου του Δεκεμβρίου στα 75,54 ευρώ ανά μετρικό τόνο- υποδηλώνουν ότι οι παραγωγοί ενέργειας δεν ρισκάρουν.

Εύθραυστοι παράγοντες

Η Ευρώπη εισέρχεται στην περίοδο αιχμής θέρμανσης με ένα εύθραυστο μείγμα παραγόντων: σημεία συμφόρησης στην τροφοδοσία, εμπλοκές LNG από τις συνεχιζόμενες απεργίες και ολοένα και πιο απρόβλεπτο καιρό. Ακόμα και καθώς οι νορβηγικοί αγωγοί εντείνουν την παραγωγή τους, οποιοδήποτε παρατεταμένο κρύο ή νέο πρόβλημα στην τροφοδοσία θα μπορούσε γρήγορα να δοκιμάσει την ανθεκτικότητα της περιοχής, υπενθυμίζοντας στις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ότι η περσινή ενεργειακή κρίση μπορεί να μην έχει περάσει εντελώς.

Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ολλανδία και τη Βρετανία αυξήθηκαν ελαφρώς την Παρασκευή, αλλά παραμένουν εντός του πρόσφατου στενού εύρους τιμών, καθώς το σταδιακό τέλος της περιόδου συντήρησης στη Νορβηγία αυξάνει την προσφορά, αλλά οι απεργίες στη Γαλλία περιορίζουν τις παραδόσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Αυξημένες νορβηγικές ροές

Οι νορβηγικές ροές προς την ηπειρωτική Ευρώπη αναμένεται να αυξηθούν κατά 640 γιγαβατώρες (GWh) την ημέρα, σε εβδομαδιαία βάση, στις 2.450 GWh/d, καθώς περισσότερες εγκαταστάσεις επιστρέφουν από τη συντήρηση, ανέφεραν οι αναλυτές της LSEG σε εβδομαδιαία σημείωση. Και προσθέτουν ότι αυτό κρίνεται ουσιαστικό ώστε να αποφευχθεί η υπερβολική εξάντληση των αποθεμάτων αποθήκευσης τόσο νωρίς στη σεζόν.

Ωστόσο, οι προμήθειες φυσικού αερίου σε χώρους αποθήκευσης στην Ευρώπη είναι πιθανό να μειωθούν την τρέχουσα εβδομάδα, καθώς ο ψυχρότερος καιρός και η χαμηλότερη παραγωγή αιολικής ενέργειας αυξάνουν τη ζήτηση φυσικού αερίου, ενώ οι χαμηλές παραδόσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από γαλλικούς τερματικούς σταθμούς μειώνουν την προσφορά, ανέφερε η LSEG.

Ο γαλλικός φορέας εκμετάλλευσης τερματικών σταθμών LNG, Elengy, εξέδωσε ειδοποιήσεις ανωτέρας βίας για τις εγκαταστάσεις του στο Montoir, στο Fos Tonkin και στο Fos Cavour, χωρίς να αναμένονται αφίξεις πλοίων πριν από τις 2 Οκτωβρίου.

Η διαφοροποίηση από τη Ρωσία

Έχοντας διαφοροποιήσει τον ενεργειακό εφοδιασμό από τη Ρωσία μετά την ολοκληρωτική εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία το 2022, οι χώρες της ΕΕ στράφηκαν στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από τη Νορβηγία , τις Ηνωμένες Πολιτείες  και το Κατάρ , ενώ παράλληλα συνέχισαν να ενισχύουν την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας , συμπεριλαμβανομένης της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας.

Ο Πέτρας Κατίνας, αναλυτής ενέργειας στο Κέντρο Έρευνας για την Ενέργεια και τον Καθαρό Αέρα, λέει στην Deutsche Welle ότι τα τρέχοντα επίπεδα αποθήκευσης και οι εναλλακτικές προμήθειες παρέχουν ένα «ισχυρό προστατευτικό» έναντι των διακοπών εφοδιασμού.  «Ωστόσο,  οι ταχείες αποσύρσεις και η αστάθεια των καιρικών συνθηκών θα μπορούσαν να προκαλέσουν προσωρινές αυξήσεις τιμών ή τοπικές ελλείψεις», υπογράμμισε.

Συμπληρώνοντας την εσωτερική ανθεκτικότητα της Ευρώπης, οι παγκόσμιες συνθήκες εφοδιασμού και οι σταθερές τιμές υποστηρίζουν επίσης την ενεργειακή ετοιμότητα του μπλοκ για τον χειμώνα.

Αύξηση στην παγκόσμια προσφορά

Σύμφωνα με τον Tom Marzec-Manzer, από τον παγκόσμιο ερευνητικό και συμβουλευτικό οίκο Wood Mackenzie, η παγκόσμια προσφορά ενέργειας έχει αυξηθεί φέτος, ενώ η ζήτηση — ειδικά για φυσικό αέριο — είναι πιθανότατα ασθενέστερη.

Παρά ταύτα, το μπλοκ παραμένει ευάλωτο σε γεωπολιτικούς κλυδωνισμούς, ιδίως σε εκείνους που προκύπτουν από  τους δασμούς του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ .

Ο διετής αγώνας

Έχοντας ξεπεράσει την ενεργειακή κρίση, η ΕΕ βρίσκεται πλέον σε ισχυρότερη θέση για να διαφοροποιήσει τις τελευταίες προμήθειές της σε ρωσικούς υδρογονάνθρακες. Το μπλοκ έχει ήδη μειώσει τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου από 45% σε 19%, ενώ οι εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου έχουν συρρικνωθεί από 27% στην αρχή του πολέμου σε μόλις 3% πέρυσι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή , το εκτελεστικό όργανο του μπλοκ.

Τον Μάιο, η Επιτροπή δημοσίευσε έναν λεπτομερή οδικό χάρτη για την πλήρη απαγόρευση όλων των υπόλοιπων εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου έως το 2027. Ωστόσο, τελευταία έφερε τον στόχο αυτό ένα χρόνο νωρίτερα, το 2026.

 Το σχέδιο απαιτεί από τα κράτη της ΕΕ να υποβάλουν εθνικά σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του έτους, αλλά αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί δύσκολο για ορισμένους.