Χ. Λιάγγου: Το τρίγωνο της... ενέργειας

«Στα ενεργειακά θέματα το τρίγωνο Βρυξέλλες - Αθήνα - τρόικα πρέπει να έχει συντονισμένες κινήσεις». Με τη φράση αυτή αρμόδιο κυβερνητικό στέλεχος δίνει αφ’ ενός απάντηση στο «ναυάγιο» του διαγωνισμού της ΔΕΠΑ και αφ’ ετέρου το στίγμα του νέου σχεδιασμού για τη δεύτερη προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της εταιρείας.

Η ατυχής έκβαση του πρώτου διαγωνισμού ανέδειξε την υποβάθμιση –από την τότε ηγεσία του ΤΑΙΠΕΔ που τον σχεδίασε– της γεωπολιτικής βαρύτητας της συγκεκριμένης ιδιωτικοποίησης. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι οι τελικοί διεκδικητές, τόσο της ΔΕΠΑ (Gazprom) όσο και του ΔΕΣΦΑ (Socar), είναι προμηθευτές αερίου και μάλιστα ανταγωνιστές σε ό,τι αφορά τη μελλοντική τροφοδοσία της ευρωπαϊκής αγοράς σε αέριο.

Το γεγονός δε ότι η ολοκλήρωση της διαδικασίας των δύο ιδιωτικοποιήσεων συνέπεσε χρονικά με τις αποφάσεις για την επιλογή του αγωγού που θα μεταφέρει το αζέρικο αέριο προσέδωσε στις δύο ελληνικές εταιρείες πρόσθετη γεωπολιτική αξία, καθιστώντας την εξέλιξη των διαγωνισμών ιδιαίτερα περίπλοκη. Οσο κι αν κάποιες πλευρές επιμένουν να αποσυνδέουν το ενδιαφέρον της Socar για τον ΔΕΣΦΑ με τον αγωγό TAP, οι εξελίξεις και η κινητικότητα που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα τόσο στο προσκήνιο όσο και στο παρασκήνιο γύρω από τα δύο αυτά θέματα πιστοποιούν το αντίθετο. Το «ντιλ» της Socar με τον ΔΕΣΦΑ ήταν αποτέλεσμα πολιτικής συμφωνίας σε επίπεδο κορυφής και δευτερευόντως διαπραγματεύσεων μεταξύ του ΤΑΙΠΕΔ και της διοίκησης της κρατικής εταιρείας αερίου του Αζερμπαϊτζάν.

Αμερικανικές πιέσεις

Αυτοί που γνωρίζουν αναφέρουν ότι η συμφωνία «κλείδωσε» στα βασικά της σημεία ύστερα από τηλεφώνημα του προέδρου Ιλχάμ Αλίεφ στον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, καθώς επίσης και ότι ενεργό δράση με παρεμβάσεις προς το Μπακού και στην Αθήνα σε αυτήν την κατεύθυνση είχε και ο αμερικανικός παράγοντας. Η κυβέρνηση και ο ίδιος ο πρωθυπουργός επιχείρησε από την πρώτη στιγμή να συνδέσει την είσοδο της Socar στον ΔΕΣΦΑ με τον αγωγό TAP και το πιθανό προβάδισμά του έναντι του εναλλακτικού αγωγού μεταφοράς του αερίου από το γιγάντιο κοίτασμα του Sax Deniz 2 στην Ευρώπη, Nabucco West. Οι οριστικές αποφάσεις για την επιλογή του αγωγού θα ληφθούν στο Μπακού από την κοινοπραξία του Sax Deniz στις 28 του μηνός. Μια πρώτη εικόνα, ωστόσο, για το προς τα πού πάει το πράγμα θα διαφανεί μέσα στο Σαββατοκύριακο. Κομβικής σημασίας σε αυτήν την κατεύθυνση θα είναι η στάση της Ε.Ε., η οποία μέχρι πρότινoς στήριζε τον Nabucco West επειδή διέρχεται από περισσότερες χώρες και μπορεί να διασφαλίσει εναλλακτική πηγή προμήθειας στα Δυτικά Βαλκάνια. Το πλεονέκτημα αυτό εξουδετερώνεται μετά τη συμφωνία Ελλάδας - Βουλγαρίας για την υλοποίηση της μεταξύ τους διασύνδεσης και αντίστοιχης συμφωνίας για προέκταση αυτής μεταξύ Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Η συνάντηση του Αζέρου προέδρου Αλίγεφ στις Βρυξέλλες την Παρασκευή με τον Μπαρόζο και τον πρόεδρο της Ε.Ε. Χέρμαν βαν Ρομπέι θεωρείται καθοριστική ως το ποιος αγωγός από τους δύο θα αποσπάσει τη στήριξη της Ε.Ε. Ολα δείχνουν ότι η επιλογή του αγωγού θα προηγηθεί τελικά της ολοκλήρωσης του «ντιλ» ΔΕΣΦΑ - Socar. To TΑΙΠΕΔ εκτιμά ότι οι εκκρεμότητες για την κατακύρωση του διαγωνισμού με τη Socar θα επιλυθούν σε διάστημα δύο εβδομάδων.

Eπιλογή του TAP και είσοδος της Socar στον ΔΕΣΦΑ θα είναι το απόλυτα θετικό σενάριο για την Ελλάδα. Η εξέλιξη αυτή διαμορφώνει ένα νέο γεωπολιτικό χάρτη στην περιοχή και αντίστοιχα ένα πλαίσιο πολύ πιο ευνοϊκό για την εκ νέου ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ. Αρμόδια κυβερνητικά στελέχη έχουν ήδη εισπράξει μηνύματα ενδιαφέροντος για τη ΔΕΠΑ από τρεις μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες, που επανεκτιμούν την ελληνική εταιρεία με βάση τα νέα αυτά δεδομένα. Η Gazprom, πάντως, δεν θα συμμετάσχει στον νέο διαγωνισμό κατά δήλωση του επικεφαλής του τμήματος εξαγωγών της εταιρείας Alexander Medvedev στο πρακτορείο Reuters.

(Καθημερινή, 23/6/2012)