Έναυσμα για νέο γύρο παραχωρήσεων ο διαγωνισμός για τα σεισμικά - Επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος στην ΕΔΕΥΕΠ από μεγάλο διεθνές όνομα - Τι περιλαμβάνει η έκταση των 180- 190.000 τ. χλμ

Βάσεις για νέο κύκλο παραχωρήσεων “χτίζει” ο επικείμενος διεθνής διαγωνισμός της ΕΔΕΥΕΠ για συλλογή σεισμικών δεδομένων σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας, για τις οποίες λέγεται ότι υπάρχει ενδιαφέρον από ξένους παίκτες στο τομέα των υδρογονανθράκων.

Ο διαγωνισμός που ετοιμάζεται να προκηρύξει η κρατική εταιρεία, έπειτα από την αποδοχή της σχετικής της εισήγησης από το ΥΠΕΝ, συνδέεται σύμφωνα με τις πληροφορίες με την επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος που έχει στα χέρια από μεγάλο όνομα του χώρου των σεισμογραφικών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου έχει καταθέσει επίσημο αίτημα για να “σκανάρει” περιοχές για τις οποίες υπάρχει πιθανό ενδιαφέρον από πελάτες της και παίκτες του upstream που την έχουν προσεγγίσει.

Επί της ουσίας ο διαγωνισμός είναι ένας έμμεσος τρόπος για να καταλάβει καλύτερα η ελληνική πλευρά για ποιες νέες περιοχές ενδιαφέρεται η διεθνής αγορά υδρογονανθράκων, καθώς θα είναι οι σεισμογραφικές που θα της υποδείξουν που θα “τρέξουν” τις σεισμικές έρευνες.

Αν και ο χάρτης που συνοδεύει την ανακοίνωση του ΥΠΕΝ περιλαμβάνει μια τεράστια έκταση 180-190.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπως υπολογίζουν οι ειδικοί, δηλαδή πάνω από το μισό ελληνικό θαλάσσιο χώρο - η συνολική έκταση της Ελλάδας είναι 131.957 τ.χλμ -  προφανώς και οι εταιρείες που θα ανταποκριθούν στην πρόσκληση δεν θα τη σαρώσουν ολόκληρη. Θα προτείνουν προγράμματα ερευνών που θα καλύπτουν συγκεκριμένα τμήματα.

Για να γίνει κατανοητό τι σημαίνουν αυτά τα 190.000 τ. χλμ, αφορούν το σύνολο των οικοπέδων που είχαν χαραχτεί με το νόμο Μανιάτη (ν.4001/2011), εκ των οποίων τελικά προκηρύχθηκαν πολύ λιγότερα. Συμπεριλαμβάνουν και τα περίπου 67.000 τ.χλμ των υφιστάμενων παραχωρήσεων στα σχήματα υπό τις Chevron και ExxonMobil.

Σύμφωνα επομένως με μια ερμηνεία, οι δύο αμερικανικές εταιρείες, αντί να προκηρύξουν οι ίδιες διαγωνισμούς για πλοία, θα μπορούσαν να αναμείνουν τη σάρωση, προκειμένου να αγοράσουν μετά τα δεδομένα που χρειάζονται για τις νέες αχαρτογράφητες παραχωρήσεις, όπως αυτές στη Ν. Πελοπόννησο, νοτίως και ΝΔ της Κρήτης.

Το υπονοεί εμμέσως πλην σαφώς και η ίδια η ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, σύμφωνα με την οποία “στόχος είναι να υπάρξει ανταπόκριση στο ενδιαφέρον της αγοράς να χρηματοδοτήσει νέες σεισμικές έρευνες που θα εξασφαλίσουν, σύμφωνα με τα πλέον σύγχρονα πρότυπα που ακολουθούνται στον τομέα των υδρογονανθράκων, δεδομένα μη αποκλειστικής χρήσης. Ενδιαφέρον που σχετίζεται άμεσα με τις σημαντικές εξελίξεις στην ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων και τις πρόσφατες ενεργειακές συμφωνίες Chevron και ExxonMobil”.

Οσο για την ακολουθούμενη πρακτική της πρόσκτησης δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης (non-exclusive seismic data) τα οποία μπορεί να αγοράσει ο οποιοσδήποτε, είναι ακριβώς η ίδια με εκείνη που είχε ακολουθήσει το Δημόσιο και κατά το πρώτο γύρο παραχωρήσεων (2012-2013).

Τότε, η νορβηγική PGS (νυν TGS), ακολουθώντας το μοντέλο «multiclient data», χρηματοδότησε η ίδια τη χαρτογράφηση μιας τεράστιας θαλάσσιας έκτασης, και εν συνεχεία πούλησε τα σεισμικά δεδομένα (2D ή 3D) σε εταιρείες υδρογονανθράκων, εκ των οποίων όλες είναι σήμερα παραχωρησιούχοι στα ελληνικά μπλόκς.

Ποιοι είναι οι παίκτες στο χώρο

Στο ερώτημα ως προς τον αριθμό και τα ονόματα των μεγάλων παικτών διεθνώς στις σεισμογραφικές έρευνες, η απάντηση είναι ότι δεν πρόκειται για πολλούς.

Εκτός της TGS, στη κατηγορία των πολύ “μεγάλων εντάσσονται η γαλλική Viridien (CGG), με το μεγαλύτερο στόλο σκαφών γεωλογικής έρευνας στον κόσμο, η πολυεθνική Schlumberger (SLB/WesternGeco) από τους κορυφαίους παίκτες στη παροχή υπηρεσιών σε κοιτάσματα πετρελαίου, καθώς και η επίσης νορβηγική Shearwater GeoService. Στην ίδια κατηγορία εντάσσεται και η BGP, θυγατρική της China National Petroleum Corporation (CNPC), που θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους σεισμικούς εργολάβους στον κόσμο, με παρουσία πχ σε Ταιβάν και Αυστραλία.

Κοινός παρονομαστής για το ενδιαφέρον των παραπάνω παικτών είναι το εκτεταμένο πρόγραμμα γεωτρήσεων άνω του 1 δισ. ευρώ που δρομολογείται για τα επόμενα χρόνια στα εννέα θαλάσσια μπλοκ της χώρας, κυρίως όμως το γεγονός ότι η Ελλάδα θα ήθελε ιδανικά να έχει ερευνητικά σεισμογραφικά πλοία στο πεδίο νοτίως της Κρήτης πριν τα τέλη του 2026.

Το θέμα δεν είναι τωρινό, ανεπίσημες κρούσεις δέχεται η ΕΔΕΥΕΠ εδώ και καιρό.

«Εχουμε ήδη λάβει ενδιαφέρον από μια από τις δύο μεγαλύτερες εταιρείες σεισμογραφικών στον κόσμο για να ξεκινήσουμε τη διαδικασία. Τους έχουμε πει ότι θέλουμε να ολοκληρώσουμε και τη συνεργασία με τη Chevron για ένα γενικότερο σχεδιασμό, αλλά αυτό δείχνει ότι ο στόχος είναι πολύ συγκεκριμένος και ήδη προετοιμαζόμαστε για την επόμενη μέρα μετά τις υπογραφές», είχε κάνει γνωστό από το Φεβρουάριο μιλώντας σε εκδήλωση του Capital- Forbes ο επικεφαλής της Αρης Στεφάτος.

Το έναυσμα για νέες παραχωρήσεις

Τα παραπάνω μπορεί να αποτελέσουν το έναυσμα για ένα νέο γύρο παραχωρήσεων ή την εκδήλωση ενδιαφέροντος για κάποια περιοχή από παίκτη που θα αγοράσει τα φρέσκα σεισμικά ή και για ένα νέο γύρο open door, δηλαδή μιας ανοικτής πρόσκλησης ενδιαφέροντος, που σημαίνει ότι η περιοχή είναι διαθέσιμη σε μόνιμη βάση για όποιον επενδυτή χτυπήσει τη πόρτα του Δημοσίου.

Τόσο για περιοχές που έχουν επιστραφεί για κάποιο λόγο στην ΕΔΕΥΕΠ, όπως συνέβη πρόσφατα με το μπλοκ “Δυτικά της Κρήτης”, όσο και για τη χάραξη νέων οικοπέδων που δεν έχουν ποτέ βγει σε διαγωνισμό, κρίνοντας και από τη τεράστια προς χαρτογράφηση έκταση.

Στην ίδια άλλωστε τη χθεσινή ανακοίνωση του ΥΠΕΝ αναφέρεται ότι πρόκειται να δημιουργηθεί μια τράπεζα δισδιάστατων και τρισδιάστατων δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης που θα καταστήσει τις εν λόγω περιοχές ελκυστικές για εταιρείες υδρογονανθράκων, καθώς θα εγγυάται την ευκολότερη πρόσβαση και τη βελτιωμένη ακρίβεια των δεδομένων με παράλληλη μείωση του επενδυτικού ρίσκου.

Σημειωτέον ότι στο θέμα του open-door είχε αναφερθεί πρόσφατα ο ίδιος ο κ. Στεφάτος, προαναγγέλοντας τις χθεσινές εξελίξεις.

“Ήδη έχουμε εισηγηθεί (σσ: στο ΥΠΕΝ) την προκήρυξη νέου διεθνούς διαγωνισμού πρόσκτησης σεισμικών δεδομένων και αξιολογούμε και την προκήρυξη διαδικασίας ανοιχτής πρόσκλησης (open door) για περιοχές που θα είναι διαθέσιμες σε μόνιμη βάση.  Στο πλαίσιο αυτό θα αξιολογήσουμε και τη δυνατότητα να συνδράμουμε σε λύσεις που μειώνουν το επενδυτικό ρίσκο και καθιστούν τα οικόπεδα περισσότερο ελκυστικά. Ελπίζω ότι σχετικά σύντομα θα είμαστε σε θέση να κάνουμε συγκεκριμένες ανακοινώσεις”, είχε αναφέρει προ εβδομάδων μιλώντας στο “ΒΗΜΑ”.