ΔΕΣΦΑ: Αισιοδοξία για δέσμευση άνω του 30% του capacity στη πρώτη ετήσια δημοπρασία του Κάθετου Διαδρόμου τον Ιούλιο - Το crash test και η στάση της αγοράς

Σήματα που παραπέμπουν σε δέσμευση δυναμικότητας και μάλιστα σε ποσοστό άνω του 30% στη πρώτη ετήσια δημοπρασία που θα γίνει τον Ιούλιο στον Κάθετο Διάδρομο με το νέο καθεστώς των μειωμένων ταριφών, αποτελώντας ένα πρώτο crash test μετά τις προ μηνών αλλαγές στο έργο, εκπέμπουν ο ΔΕΣΦΑ αλλά και παίκτες της αγοράς.

Καθώς πλησιάζει η ώρα της αλήθειας για το «νέο» Vertical Corridor και εντείνονται οι προετοιμασίες, πηγές του ΔΕΣΦΑ μεταφέρουν την εικόνα που έχουν από την αγορά ότι η μακροχρόνια δέσμευση στο Σιδηρόκαστρο θα ξεπεράσει τις 30 Γιγαβατώρες στη δημοπρασία της Δευτέρας 6 Ιουλίου.

Είναι αυτή που γίνεται κάθε χρόνο τέτοια εποχή για την ετήσια δέσμευση δυναμικότητας, προκειμένου τα φορτία να παραδοθούν στους off takers στις 26 Οκτωβρίου, με την έναρξη του έτους αερίου (gas year) στην Ευρώπη.

Σε αυτό το «restart» για το φιλόδοξο έργο, με μειωμένα κόστη διαμετακόμισης κοντά στο 50% και με προσφερόμενη ετήσια δυναμικότητα μέσω Σιδηροκάστρου λίγο κάτω από τις 100 GWh (για τη πρώτη χρονιά), πηγές του Διαχειριστή κάνουν τη συντηρητική πρόβλεψη για δέσμευση τουλάχιστον 30% του συνολικού όγκου. 

"Αν επαληθευτεί η εκτίμηση θα αντιστοιχεί σε ποσότητα μεγαλύτερη του 1 bcm", αναφέρει ο συνομιλητής μας. Ωστόσο, οι συνολικές εξαγωγές εκτιμάται ότι θα είναι σημαντικά υψηλότερες και θα υλοποιηθούν όπως και φέτος και με βραχυχρόνιες δεσμευτικές συμφωνίες, δηλαδή χρονικής διάρκειας κάτω του έτους.

Στο ερώτημα ποιοι μπορεί να είναι οι πελάτες αυτών των πρώτων παρτίδων αερίου στη νέα εποχή του Κάθετου Διαδρόμου, πηγές του Διαχειριστή θεωρούν ως πιθανότερη κατάληξη offtakers από τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουγγαρία, πάντως όχι από την Ουκρανία. 

“Η Ουκρανία δεν θεωρείται αγορά ικανή να απορροφήσει μεγάλες ποσότητες από το Κάθετο Διάδρομο, συγκριτικά με τις παραπάνω χώρες”, αναφέρουν παρ’ ότι μετά και την επικείμενη μείωση των ταριφών και στο ρουμανικό κομμάτι, τα κόστη διαμετακόμισης για τον Vertical Corridor γίνονται ακόμη πιο ελκυστικά.

Ταρίφες: Πτώση από τα 9,39 στα 5,85 ευρώ/ MWh

Τα τελευταία στοιχεία του ICIS δείχνουν ότι η σημερινή εικόνα για τη μεταφορά φυσικού αερίου από Ελλάδα προς Ουκρανία, παραπέμπει σε κόστη που κινούνται στα 9,39 ευρώ/MWh αλλά ο στόχος των πέντε χωρών που εμπλέκονται στο project (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) αποσκοπεί σε πτώση της ετήσιας ταρίφας στα 5,85 ευρώ/MWh.

Κρίσιμος παράγοντας, σύμφωνα με τις ίδιες πήγες, θα είναι ο ρόλος της Venture Global που έχει εξασφαλίσει περίπου το 25% της χωρητικότητας στον τερματικό σταθμό της Gastrade στην Αλεξανδρούπολη και που αν αποφασίσει να φέρει ποσότητες θα αλλάξει το παιχνίδι, στέλνοντας θετικό σήμα με το καλημέρα.

Το πώς θα κινηθεί η αμερικανική εταιρεία μένει να φανεί, μετά και τη πρόσφατη έκδοση προς αυτήν της εγγυητικής επιστολής ύψους 131 εκατ ευρώ (που εκκρεμούσε) και με την οποία ενεργοποιείται η συνεργασία του περασμένου φθινοπώρου με την Atlantic SEE LNG, δηλαδή το κοινό σχήμα του Aktor (60%) και της ΔΕΠΑ (40%).

Η συμφωνία αφορά τη προμήθεια ετήσιων ποσοτήτων 4 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm) από το 2030, με το μεγαλύτερο μέρος να αποστέλεται σε γειτονικές χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων 1 bcm για την Αλβανία και 0,5 bcm για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Το ερώτημα φυσικά είναι τώρα που ήρθη η εκκρεμότητα με την εγγυητική επιστολή, κατά πόσο η αμερικανική εταιρεία θα δραστηριοποιηθεί στη περιοχή και με άλλες κινήσεις, σε άμεσο χρόνο.

Αυξάνεται 50% το capacity Ελλάδας- Βουλγαρίας, έργα στη Ρουμανία

Τα παραπάνω συμπίπτουν με μια έντονη κινητικότητα από πλευράς αύξησης της μεταφορικής ικανότητας των χωρών της περιοχής, αρχής γενομένης από το πρώτο σκέλος της διαδρομής.

Την 1η Ιούλιου, το capacity μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας αυξάνεται κατά 50% και από τα 2,4 δισ κυβικά μέτρα (bcm)/έτος διαμορφώνεται σε 3,1 bcm, καθώς ολοκληρώθηκαν τα σχετικά έργα υποδομής στο βουλγαρικό δίκτυο. Επεται μάλιστα νέα αναβάθμιση του συγκεκριμένου κομματιού στα 3,6 bcm ετησίως.

Βορειότερα, μεταξύ Βουλγαρίας και Ρουμανίας δρομολογείται ο διπλασιασμός της μεταφορικής ικανότητας στο σκέλος που διασυνδέει τις δύο χώρες, από τα 5 στα 10 bcm ετησίως, αρχής γενομένης από το έτος αερίου 2027/2028. Τότε αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί και η υποδομή με στόχο τη πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, ενώ την ίδια χρόνια προδιαγράφεται και η αύξηση της δυναμικότητας μεταξύ Βουλγαρίας και Βόρειας Μακεδονίας.

Ταυτόχρονα στο ρουμανικό κομμάτι δρομολογείται η μείωση των χρεώσεων διαμετακόμισης, κάτι που αναμένονταν εδώ και καιρό, καθώς η πολιτική του Βουκουρεστίου στις ταρίφες θεωρείται ένα από τα βασικά εμπόδια για να γίνει πιο ελκυστικό το έργο.

Traders και όσοι εμπλέκονται στο εγχείρημα καλωσωρίζουν τη κίνηση θεωρώντας ότι θα ανοίξει το δρόμο για μεγαλύτερες ροές LNG από την Ελλάδα. Ειδικά τώρα που μπορούν να δεσμεύουν δυναμικότητα για μεταφορά φορτίων που αφορούν χρονική περίοδο 3 μηνών έως και 1 έτους, αποκτώντας την απαιτούμενη ορατότητα για να κάνουν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Το καθόλου αυτονόητο στοίχημα

Τα σήματα επομένως ενόψει του χειμώνα είναι θετικά, λένε οι συνομιλητές μας, θυμίζοντας την ανησυχία για την επάρκεια της Ευρώπης σε LNG και την απώλεια από την εξίσωση της προσφοράς τόσο του Κατάρ, όσο και του ρωσικού αερίου λόγω της σταδιακής απεξάρτησης.

Το στοίχημα ωστόσο των μακροχρόνιων συμφωνιών δεν είναι καθόλου αυτονόητο, καθώς θα πρέπει να έχουμε υπόψιν ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ Ευρωπαίων και Ασιατών αγοραστών για το αμερικανικό LNG έχει ενταθεί μετά το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, αυξάνοντας τις τιμές spot.

Οι υψηλές αυτές τιμές κάνουν τους αμερικάνους παραγωγούς αερίου να προτιμούν να πουλήσουν στη spot αγορά, παρά να δεσμευτούν με μακροχρόνια συμβόλαια 20ετίας.

Το είπε χθες ο Αλέξανδρος Εξάρχου, μιλώντας στο Bloomberg όπου περιέγραψε μια κατάσταση εντελώς διαφορετική απ’ ότι στις αρχές του έτους. «Οι Αμερικανοί προμηθευτές έχουν γίνει απρόθυμοι να δεσμευτούν σε μια τιμή για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτή είναι μια διαφορετική κατάσταση από πριν από έξι μήνες, όταν επεδίωκαν τέτοιες μακροπρόθεσμες συμφωνίες», ανέφερε.

Αναδεικνύοντας από τη πλευρά του μια άλλη διάσταση και μιλώντας προ ημερών στο Global Energy Forum του Atlantic Energy Council στην Ουάσινγκτον, ο CEO της Gastrade, Κωστής Σιφναίος, σημείωσε και αυτός ότι οι εισαγωγές αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη έχουν εσχάτως μειωθεί. Διότι μέρος των φορτίων κατευθύνεται προς την Ασία, για να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε στην τροφοδοσία της από το κλείσιμο των Στενών, επειδή έχει βρει υψηλότερα περιθώρια κέρδους.

Αν δεν εκτονωθεί η κρίση στον Κόλπο, είναι ορατό το ενδεχόμενο, όπως είπε, η πρόκληση της διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας αερίου της Ευρώπης να «αναβαθμιστεί» σε πρόκληση για την ασφάλεια εφοδιασμού.

Σε αυτή τη κατεύθυνση, είναι αναγκαίο, όπως είπε, να αλλάξει η συμπεριφορά των αγοραστών αερίου, που κουβαλούν την «κληρονομιά» των μακροχρόνιων συμβολαίων που είχαν υπογράψει με τη ρωσική Gazprom και τώρα έχουν περάσει στο άλλο άκρο, επιδεικνύοντας «οπορτουνιστική προσέγγιση» στις αγορές LNG. «Είναι αναγκαίο πωλητές και αγοραστές LNG να οικοδομήσουν μακροχρόνιες σχέσεις για να έχουμε LNG σε ανταγωνιστικές και προσιτές τιμές αυτήν την περίοδο κρίσης», κατέληξε.