Bloomberg: Ημερήσια αύξηση 3-6$ στην τιμή του πετρελαίου από εδώ και πέρα, καθώς εξαντλείται η εργαλειοθήκη του Λευκού Οίκου

Παρά τις μεγαλόστομες δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ επωφελούνται από την άνοδο των πετρελαϊκών τιμών, η ώρα της κρίσης πλησιάζει γρήγορα τόσο για τον πόλεμο, όοσ και για την αγορά ενέργειας.

Χρειάζεται να δώσει σύντομα τέλος στον πόλεμο, ειδάλλως η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους θα τον αναγκάσει να το κάνει. Η αγορά πετρελαίου μπορεί να μην έχει τη διαβόητη φήμη της αγοράς ομολόγων, όμως πιστέψτε με, είναι σε θέση να δράσει εξίσου άγρια αλλάζοντας τη ρότα ενός πολιτικού.

Αυτή την εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος κέρδισε λίγο χρόνο χάρη στην αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων, συν τη χρήση αγωγών πετρελαίου που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Όμως, ο παραπάνω χρόνος είναι ημέρες, παρά εβδομάδες. Το σίγουρο είναι ότι ο Τραμπ δεν έχει μήνες στη διάθεσή του.

Η υπόθεση εργασίας μου είναι ότι η αγορά πετρελαίου θα προσθέτει 3-6$ στο βαρέλι κάθε ημέρα που περνάει, για όσο συνεχίζεται ο πόλεμος. Από Δευτέρα ως Παρασκευή, μιλάμε για 15-30 δολάρια. Αυτό είναι ανεκτό για ακόμη μια εβδομάδα, ίσως δύο, αλλά όχι παραπάνω και ο κόσμος θα αρχίσει να δέχεται σοβαρή οικονομική ζημιά λόγω του ενεργειακού κόστους.

Ελλείψει μιας επικίνδυνης - και πιθανώς παράνομης - παρέμβασης στην προθεσμιακή αγορά πετρελαίου, ο Λευκός Οίκος δεν έχει άλλα σημαντικά εργαλεία για να συγκρατήσει τις τιμές.

Πιστεύω ότι η κυβέρνηση Τραμπ σκέφτεται σοβαρά να ανακατευτεί στην προθεσμιακή αγορά; Εννοείται. Ακόμα και η κυβέρνηση Μπάιντεν το σκέφτηκε το 2022 μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία, πριν συνειδητοποιήσει ότι είναι υπερβολικά επικίνδυνο και ίσως να αποτύχει.

Ο Λευκός Οίκος έχει ήδη αξιοποιήσει ό,τι μπορεί για να διορθώσει το πρόβλημα. Βεβαίως, μπορεί να ζητήσει από το Κογκρέσο να μειώσει τους κρατικούς φόρους στα καύσιμα, όπως έκανε ο Μπάιντεν το 2022. Όμως κάτι τέτοιο χρειάζεται χρόνο και ίσως να μην ψηφιστεί. Οι αμερικανικές πολιτείες, ιδίως οι ρεπουμπλικανικές, ενδεχομένως να ανακοινώσεις τις δικές τους φοροελαφρύνσεις, όπως έκαναν ορισμένες δημοκρατικές πριν από τρία χρόνια. Ο Τραμπ μπορεί επίσης να άρει περιβαλλοντικούς κανόνες για τη βενζίνη και το ντίζελ.

Όλα αυτά τα μέτρα θα κέρδιζαν χρόνο εγχώρια, αλλά διεθνώς η ζημιά από τις αυξανόμενες τιμές πετρελαίου θα συνεχιζόταν. Ανήσυχος, ο Λευκός Οίκος, θα μπορούσε να δοκιμάσει ένα ακόμη εργαλείο: Την απαγόρευση των αμερικανικών εξαγωγών πετρελαίου και προϊόντων. Κάτι τέτοιο σίγουρα θα μείωνε τις εγχώριες τιμές, αλλά θα εκτόξευε τις διεθνείς. Θα ήταν ένα τρομερό λάθος.

Εν τέλει, η μόνη λειτουργική λύση είναι το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Στην προκειμένη περίπτωση οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν καταλάβει ότι τα τάνκερ δεν θα σαλπάρουν ξανά πριν λήξουν οι εχθροπραξίες, αφού πρώτα χάθηκε χρόνος την περασμένη εβδομάδα για να λυθεί ένα ανύπαρκτο πρόβλημα με τις ασφαλίσεις των πλοίων. Και φυσικά, το Ιράν έχει λόγο στο πότε και πως θα γίνει η όποια κατάπαυση, είτε επισήμως είτε de facto. Η Τεχεράνη ίσως να μην είναι πρόθυμη να συμφωνήσει.

Δεν είναι όλα απαισιόδοξα, όμως. Μέχρι σήμερα η επίδραση του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία υπήρξε περιορισμένη. Το συμβόλαιο WTI δεν έχει κλείσει ακόμα συνεδρίαση πάνω από τα 100$ φέτος. Το 2022 έκλεισε πάνω από αυτό το όριο 83 συνεχόμενες ημέρες. Προκειμένου να εμφανιστεί μια κρίση, οι τιμές πετρελαίου θα πρέπει να παραμείνουν ψηλά για μια παρατεταμένη χρονική περίοδο. Αυτό δεν έχει συμβεί ακόμα.

Καθώς η σύγκρουση προσεγγίζει τις δύο εβδομάδες, οι περισσότεροι οδηγοί θα έχουν ήδη γεμίσει τα ρεζερβουάρ τους τουλάχιστον μια φορά πλέον. Πέρα από το αργό πετρέλαιο, το ενεργειακό κόστος δεν έχει ανέβει ιδιαίτερα. Η κρίσιμη αγορά ηλεκτρισμού - το επίκεντρο της κρίσης του 2022 - δεν έχει αντιδράσει καθόλου. Μάλιστα, η γερμανική τιμή χονδρικής είναι σήμερα χαμηλότερη από ότι πριν μερικές εβδομάδες. Έτσι, οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό δεν έχουν αλλάξει αισθητά - ακόμα. Στα πλούσια κράτη ούτε οι προσδοκίες για την οικονομική ανάπτυξη δεν έχουν αλλάξει - ακόμα.

Αν είναι να τελειώσει ο πόλεμος σήμερα ή σε μερικές ημέρες, η παγκόσμια οικονομία δεν θα θυμάται καν ότι συνέβη στα μέσα του φετινού έτους. Πρόκειται για μια σημαντική διάσταση όταν κοιτάμε τον πόλεμο μέσα από τα μάτια της Ουολ Στριτ ή των κρατικών ομολόγων, παρά μέσω του πετρελαίου.

Η αγορά ενέργειας πρόσφερε μια καλή πρώτη γεύση για το τι θα συμβεί αν τα τάνκερ συνεχίσουν να περνάνε τα Στενά του Ορμουζ: Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, ανέβασε λανθασμένα ανάρτηση ότι ένα τάνκερ πέρασε και οι τιμές αυτομάτως έπεσαν 10%. Ήταν λάθος, αλλά και ένδειξη του πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι τιμές. Προς το παρόν, πάντως, η κίνηση των δεξαμενοπλοίων έχει παγώσει.

Αν το πετρέλαιο συνεχίσει να αυξάνεται, η αγορά θα λύσει το πρόβλημα με τον σκληρό τρόπο: Καταστροφή της ζήτησης και τιμές τόσο υψηλές που θα μειώσουν την κατανάλωση. Εδώ το κλειδί βρίσκεται στο που θα λάβει χώρα η καταστροφή της ζήτησης. Αν και ακούγεται άκομψο, έχει λιγότερη σημασία αν συμβεί σε μια χώρα όπως το Μπαγκλαντές - όπου υπάρχουν ήδη τέτοια σημάδια - παρά σε μια μεγάλη χώρα όπως η Γερμανία, όπως συνέβη το 2022 στην ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση.

Αρχικά, ο Τραμπ σκόπευε για ένα πόλεμο διάρκειας 4-5 εβδομάδων. Καθώς πλησιάζουμε στην τρίτη εβδομάδα, το κόστος σε ενεργειακούς όρους θα συνεχίζει να ανεβαίνει, όμως πιστεύω ότι παραμένει διαχειρίσιμο. Πέρα από αυτό το σημείο, όμως, αν ο πόλεμος συνεχιστεί, η πληθωρισμός και ο οικονομικός κίνδυνος θα ενισχυθούν. Ο Λευκός Οίκος σίγουρα γνωρίζει τη δυνάμη της αγοράς πετρελαίου - απλά ακούστε τις δηλώσεις των υπουργών στην τηλεόραση που προσπαθούν να την καθησυχάσουν.

Αν ο πόλεμος συνεχιστεί για μήνες, τον Απρίλιο και το Μάιο, το σενάριο θα γίνει φριχτό. Το κόστος πετρελαίου θα φτάσει στη στρατόσφαιρα, υποδαυλίζοντας τον πληθωρισμό. Όμως, το μεγαλύτερο θέμα θα είναι η ανάπτυξη. Η επέκραση της σύγκρουσης από ημέρες και εβδομάδες σε μήνες θα αναγκάσει τους οικονομολόγους να περιορίσουν τις προβλέψεις τους για το ΑΕΠ - και όχι με γραμμικό τρόπο. Ο στασιμοπληθωρισμός θα μπορούσε να γίνει πραγματικός κίνδυνος.

(Bloomberg)