Το βιομεθάνιο δεν είναι υποκατάσταση του βιοαερίου. Είναι η ευκαιρία να μεγαλώσει ένας κλάδος που ήδη προσφέρει ενέργεια, ανακύκλωση και ασφάλεια εφοδιασμού

Ο κλάδος του βιοαερίου βρίσκεται σήμερα σε ένα σημείο καμπής. Για χρόνια απέδειξε ότι μπορεί να παράγει σταθερή ανανεώσιμη ενέργεια, να αξιοποιεί οργανικά απόβλητα, να στηρίζει την αγροτική παραγωγή και να δημιουργεί πραγματική τοπική αξία. Σήμερα, με τη συζήτηση για το βιομεθάνιο να μπαίνει στο επίκεντρο της ενεργειακής πολιτικής, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο κλάδος θα αλλάξει κατεύθυνση. Το ερώτημα είναι αν η Πολιτεία θα αναγνωρίσει τη συνολική του συνεισφορά και θα του δώσει τα εργαλεία για να μεγαλώσει.

Η θέση του Ελληνικού Συνδέσμου Παραγωγών Βιοαερίου είναι καθαρή: δεν αλλάζουμε προϊόν· μεγαλώνουμε έναν κλάδο. Το βιομεθάνιο δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μηχανισμός αντικατάστασης της ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο. Πρέπει να αντιμετωπιστεί ως εργαλείο επέκτασης της παραγωγής βιοαερίου, αύξησης της ανακύκλωσης οργανικών αποβλήτων και δημιουργίας μιας νέας εγχώριας αλυσίδας αξίας γύρω από τα ανανεώσιμα αέρια.

Η Ελλάδα δεν ξεκινά από το μηδέν. Υπάρχει ήδη ένας λειτουργικός κλάδος βιοαερίου, με μονάδες, επενδύσεις, ανθρώπους, τεχνογνωσία και πρώτη ύλη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί στο πλαίσιο της μελέτης Deloitte / HABIO, στην Ελλάδα λειτουργούν 94 μονάδες βιοαερίου, μέσω 87 εταιρειών, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 130,8 MW, ενώ 71 μονάδες αξιοποιούν αγροκτηνοτροφικά απόβλητα. Αυτό σημαίνει ότι ο κλάδος βρίσκεται ήδη κοντά στην περιφέρεια, στην αγροτική παραγωγή και στην καθημερινή διαχείριση οργανικών ροών.

Αυτή η πραγματικότητα πρέπει να γίνει αφετηρία πολιτικής. Δεν μπορεί να συζητάμε για το βιομεθάνιο σαν να χτίζουμε έναν νέο κλάδο από λευκό χαρτί. Ο πυρήνας υπάρχει. Οι μονάδες υπάρχουν. Οι επενδύσεις έχουν γίνει. Οι δυσκολίες έχουν απορροφηθεί από επιχειρήσεις που λειτουργούν σε περιβάλλον υψηλού κόστους, ρυθμιστικής αβεβαιότητας, δυσκολίας συγκέντρωσης πρώτης ύλης και διαρκών μεταβολών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Το βιοαέριο, άλλωστε, δεν είναι απλώς μια ακόμη Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας. Είναι ανακύκλωση που παράγει ενέργεια. Παίρνει οργανικά απόβλητα — αγροκτηνοτροφικά, υπολείμματα τροφίμων, λύματα, βιομάζα — και τα μετατρέπει σε ηλεκτρισμό, θερμότητα, βιομεθάνιο, Bio-CNG, Bio-LNG, ανανεώσιμο CO₂ και χωνεμένο υπόλειμμα. Η αξία του είναι ταυτόχρονα ενεργειακή, περιβαλλοντική, αγροτική και αναπτυξιακή.

Αυτό είναι το σημείο που η συζήτηση πρέπει να γίνει πιο ώριμη, αλλά και πιο ειλικρινής. Ο κλάδος του βιοαερίου έχει συνεισφέρει επί χρόνια σε τρία επίπεδα ταυτόχρονα: στο ηλεκτρικό σύστημα, στη διαχείριση οργανικών αποβλήτων και στην αγροτική οικονομία. Παράγει σταθερή και προγραμματιζόμενη ενέργεια. Αξιοποιεί απόβλητα που αλλιώς θα αποτελούσαν περιβαλλοντικό βάρος. Δημιουργεί χωνεμένο υπόλειμμα που μπορεί να επιστρέψει στη γη ως οργανικό εδαφοβελτιωτικό. Συντηρεί τοπικές αλυσίδες αξίας στην περιφέρεια. Αυτή η συνεισφορά δεν μπορεί να υποτιμάται ούτε να αντιμετωπίζεται ως παράπλευρο όφελος.

Την ίδια στιγμή, ο κλάδος βιώνει μια νέα και ιδιαίτερα σοβαρή πίεση: τις μηδενικές και αρνητικές τιμές στην Αγορά Επόμενης Ημέρας. Το 2025, η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στο DAM κινήθηκε σε μηδενικές ή αρνητικές τιμές για 323 ώρες, ενώ για 493 ώρες βρέθηκε κάτω από το 1 €/MWh. Για μια μονάδα βιοαερίου αυτό δεν είναι απλώς λογιστικό πρόβλημα. Είναι λειτουργικό πρόβλημα.

Μια μονάδα βιοαερίου δεν είναι διακόπτης. Δεν μπορεί να σταματά και να ξεκινά χωρίς επιπτώσεις. Έχει συνεχή βιολογική διεργασία, σταθερές ροές πρώτης ύλης, δεξαμενές, μικροβιακή ισορροπία, προσωπικό, τραπεζικές υποχρεώσεις και συμβάσεις με προμηθευτές. Όταν το σύστημα υποχρεώνει μια τέτοια μονάδα να περιορίζει ή να διακόπτει τη λειτουργία της, δεν επηρεάζεται μόνο η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Επηρεάζεται ολόκληρη η αλυσίδα οργανικής ανακύκλωσης.

Εδώ ακριβώς χρειάζεται μια πιο καθαρή και πιο διεκδικητική στάση από τον κλάδο. Δεν ζητούμε προνομιακή μεταχείριση. Ζητούμε αναγνώριση της τεχνικής, περιβαλλοντικής και οικονομικής ιδιαιτερότητας του βιοαερίου. Το βιοαέριο δεν μπορεί να μπαίνει στην ίδια λογική με στοχαστικές ΑΠΕ που δεν έχουν συνεχή βιολογική διεργασία και υποχρέωση καθημερινής διαχείρισης αποβλήτων.

Η επέκταση στο βιομεθάνιο μπορεί και πρέπει να αποτελέσει τη μεγάλη ευκαιρία της επόμενης περιόδου. Όχι όμως ως βίαιη μετατόπιση από την ηλεκτροπαραγωγή στο αέριο. Η σωστή προσέγγιση είναι οι υβριδικοί σταθμοί βιοαερίου–βιομεθανίου: μονάδες που θα μπορούν να παράγουν ηλεκτρισμό όταν αυτό έχει αξία για το σύστημα, να κατευθύνουν παραγωγή σε βιομεθάνιο όταν υπάρχει δυνατότητα έγχυσης ή εμπορικής αξιοποίησης, να αξιοποιούν θερμότητα τοπικά και να συνεχίζουν να λειτουργούν ως υποδομές ανακύκλωσης οργανικών αποβλήτων.

Το κεντρικό σημείο είναι απλό: το βιομεθάνιο πρέπει να μεγαλώσει το βιοαέριο, όχι να το αντικαταστήσει. Η χώρα χρειάζεται περισσότερη παραγωγή βιοαερίου, περισσότερη οργανωμένη συλλογή οργανικών ροών, περισσότερη αξιοποίηση αγροκτηνοτροφικών αποβλήτων, περισσότερη χρήση χωνεμένου υπολείμματος στη γεωργία και περισσότερη εγχώρια παραγωγή ανανεώσιμων αερίων.

Για να γίνει αυτό, η Πολιτεία πρέπει να περάσει από τον στόχο στην εφαρμογή. Χρειάζεται σαφές αδειοδοτικό πλαίσιο για υβριδικούς σταθμούς, γρήγορη τροποποίηση υφιστάμενων αδειών, CAPEX επιδότηση για καθαρισμό, αναβάθμιση, συμπίεση, μετρητικές διατάξεις και σύνδεση, καθώς και σαφές, σταθερό και επενδυτικά αξιόπιστο σχήμα στήριξης του βιομεθανίου. Χωρίς δυνατότητα τραπεζικής αξιολόγησης, δεν υπάρχει χρηματοδότηση. Χωρίς χρηματοδότηση, ο στόχος για το βιομεθάνιο θα μείνει θεωρητικός.

Παράλληλα, απαιτούνται κανόνες για την πρώτη ύλη και το χωνεμένο υπόλειμμα. Η συλλογή οργανικών αποβλήτων δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην καλή θέληση της αγοράς. Χρειάζονται κίνητρα, έλεγχοι και θεσμική σύνδεση της αγροτικής πολιτικής με την ορθή διαχείριση αποβλήτων. Το χωνεμένο υπόλειμμα πρέπει να αντιμετωπιστεί όχι ως πρόβλημα διάθεσης, αλλά ως εργαλείο αγροτικής παραγωγής, κυκλικής οικονομίας και μείωσης της εξάρτησης από συνθετικά λιπάσματα.

Ο Σύνδεσμος περνά σε μια πιο καθαρή, πιο διεκδικητική και πιο απαιτητική θέση. Ο κλάδος έχει αποδείξει ότι μπορεί να επενδύσει, να λειτουργήσει και να στηρίξει την πράσινη μετάβαση με τρόπο σταθερό και παραγωγικό. Τώρα χρειάζεται αναγνώριση, κανόνες και εργαλεία ανάπτυξης.

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς περισσότερες μονάδες βιομεθανίου. Χρειάζεται μια ολοκληρωμένη αλυσίδα αξίας: απόβλητα, βιοαέριο, βιομεθάνιο, ανακύκλωση, αγροτική παραγωγή και ενεργειακή ασφάλεια.

Περισσότερο βιοαέριο. Περισσότερη ανακύκλωση. Περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια.

Να πάμε γρήγορα, αλλά να πάμε σωστά.

____________

Νίκος Τσαγκαλίδης, Πρόεδρος ΕΣΠΑΒ / HABIO, Mil Oil Hellas A.E.

To άρθρο περιλαμβάνεται στον τόμο GREEK ENERGY 2026 που εξέδωσε για 15η συνεχή χρονιά η ομάδα του energypress.