Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Αναλυτικό άρθρο: Η αγορά εξισορρόπησης στο πλαίσιο του Μοντέλου Στόχου

Στη διάρκεια της τελευταίας 20ετίας εκτελείται ένας μετασχηματισμός στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο με δύο κύριους στόχους:

  • την αύξηση τόσο του μεριδίου των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, όσο και της ενεργειακής αποδοτικότητας, με στόχο την πρόληψη της κλιματικής αλλαγής και την αύξηση του μεριδίου των εγχώριων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο
  • την ενοποίηση και ολοκλήρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο

Οι ως άνω δύο κύριοι πυλώνες πολιτικής οδηγούνται από Κανονισμούς (Regulations) της Ε.Ε. και αποτελούν μακροπρόθεσμες ευσταθείς πολιτικές.

Στη διαδικασία ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρισμού οδηγείται από τους Κανονισμούς (ΕΕ) 2015/1222, (ΕΕ) 2016/1719, (ΕΕ) 2017/2195 και (ΕΕ) 2017/1485. Στο ίδιο ρυθμιστικό πλαίσιο εναρμονίζονται σταδιακά και χώρες εκτός Ε.Ε. (και ιδιαίτερα αυτές των Δυτ. Βαλκανίων). Είναι φανερό ότι κύριο λόγο για τη δημιουργία μιας ενιαίας Πανευρωπαϊκής Αγοράς και προαπαιτούμενο είναι η ανάπτυξη διασυνδέσεων μεταξύ των Ευρωπαϊκών χωρών. Για το λόγο αυτό η Ε.Ε. έχει θέσει στόχους όσον αφορά τη «διασυνδεσιμότητα» μεταξύ των χωρών.

Στο Σχ.1 φαίνεται το Επίπεδα διασυνδεσιμότητας στην Ευρώπη για το 2014, καθώς και πρόβλεψη για το 2020 (με βάση τα εθνικά και το πανευρωπαϊκό 10-ετές πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων).

Οι δύο βασικοί πυλώνες της Ευρωπαϊκής πολιτικής για την ηλεκτρική ενέργεια είναι η αύξηση του μεριδίου των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Έχει αποδειχτεί ότι η επιλογή αυτή είναι μία ευσταθής πολιτική για πάνω από είκοσι χρόνια. Η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η αύξηση της αποδοτικότητας, σε συνδυασμό με την πτώση των τιμών φυσικού αερίου έχουν επιφέρει μεγάλη αλλαγή στο ενεργειακό μείγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης την τελευταία δεκαετία. Παράλληλα, η επιδίωξη ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς μέσω της θέσπισης κοινών κανόνων λειτουργίας των αγορών και της ενίσχυσης των εσωτερικών και εξωτερικών διασυνδέσεων των κρατών μελών, έχει οδηγήσει σε αύξηση του ανταγωνισμού και μακροπρόθεσμα σε πτώση των τιμών χονδρεμπορικής των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας.

Εικόνα 1: Επίπεδα διασυνδεσιμότητας στην Ευρώπη (2014 και προβλέψεις για το 2020 βάσει εκτιμήσεων του ENTSO-E)

Οι κοινοί κανόνες ρυθμίζουν θέματα τα οποία αφορούν τόσο την λειτουργία του Συστήματος, όσο και την αγορά. Ενδεικτικά αναφέρονται, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2015/1222 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για την κατανομή της δυναμικότητας και τη διαχείριση της συμφόρησης (CACM), ο Κανονισμός (ΕΕ) 2016/1719 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για τη μελλοντική κατανομή δυναμικότητας (FCA), ο Κανονισμός (ΕΕ) 2017/2195 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για την εξισορρόπηση ηλεκτρικής ενέργειας (EBGL), καθώς και ο Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1485 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για τη λειτουργία του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (SOGL). Οι ως άνω Κανονισμοί αναδεικνύουν τη στενή σχέση που υπάρχει ανάμεσα στην αγορά και τη λειτουργία του συστήματος στην νέα εποχή της ενοποιημένης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

2.Εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου στην Ελληνική Αγορά ηλεκτρικής ενέργειας

Η ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας συνιστά, βάσει του Ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, νομική υποχρέωση των κρατών μελών. Συγκεκριμένα, στον Κανονισμό (ΕΚ) 714/2009 τίθεται στόχος για «σύζευξη» (coupling) των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο αποτελεί νομική υποχρέωση των κρατών-μελών. Προκειμένου ο στόχος αυτός να επιτευχθεί, προαπαιτούμενο είναι η χρήση ενός κοινού μοντέλου λειτουργίας των αγορών σε κάθε χώρα. Η ΕΕ έχει αναπτύξει τέτοιο μοντέλο, το οποίο είναι γνωστό ως «Μοντέλο Στόχος» («Target Model») και ήδη στην Ευρώπη έχει επιτευχθεί η σύζευξη των διαφόρων περιοχών (regions), όπως φαίνεται στο Σχήμα 2. Το «Μοντέλο Στόχος» παρέχει τις βασικές αρχές τις οποίες πρέπει να υιοθετήσουν τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτευχθεί ο Ευρωπαϊκός στόχος και η υλοποίησή του βασίζεται στη δημιουργία τεσσάρων επιμέρους διακριτών αγορών για τη διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας:

  • την αγορά μελλοντικής παράδοσης ενέργειας,
  • την αγορά επόμενης ημέρας,
  • την ενδοημερήσια αγορά και
  • την αγορά εξισορρόπησης.

Εικόνα 2: Περιοχές σύζευξης αγορών

Στον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, σήμερα εφαρμόζεται ένα μοντέλο «υποχρεωτικής κοινοπραξίας» (mandatory pool) των παραγωγών και λειτουργεί μόνο αγορά «επόμενης ημέρας» (Day-Ahead), καθώς η αγορά μελλοντικής παράδοσης εφαρμόζεται μερικώς μόνο μέσω δημοπρασιών προθεσμιακών προϊόντων με φυσική παράδοση (NOME), ενώ το κόστος εξισορρόπησης του Συστήματος αποτυπώνεται οικονομικά μόνο εκ των υστέρων, στην αγορά αποκλίσεων. Στο πλαίσιο εναρμόνισης της Ελληνικής χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με το Target Model, τα τελευταία έτη έχουν γίνει συνεχείς νομοθετικές και ρυθμιστικές παρεμβάσεις, προκειμένου να αποτυπωθούν οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων, αλλά και για να καθοριστούν οι αντίστοιχες αγορές και να δρομολογηθεί η πορεία υλοποίησής τους.

Μία κομβική αλλαγή στην Ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί η ίδρυση του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας (ΕΧΕ ΑΕ), ενός φορέα στον οποίο θα συμμετέχουν εταιρείες υπό Δημόσιο έλεγχο με ποσοστό 49% (ΑΔΜΗΕ, ΛΑΓΗΕ, ΔΕΣΦΑ) και αντίστοιχα εταιρείες του Ιδιωτικού Τομέα με ποσοστό 51%. (Χρηματιστήριο Αθηνών-ATHEX, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης-EBRD, Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου-ΧΑΚ). Αρμοδιότητα του νεοσύστατου φορέα είναι η οργάνωση και λειτουργία της χονδρεμπορικής αγοράς προθεσμιακών προϊόντων, της αγοράς Eπόμενης ημέρας και της ενδοημερήσιας αγοράς (Intraday). Παράλληλα με το ΕΧΕ συστήνεται «Οίκος Εκκαθάρισης» (Clearing House), ως 100% θυγατρική του ΕΧΕ, με σκοπό τη διενέργεια εκκαθαρίσεων, διακανονισμών και την κάλυψη του χρηματοοικονομικού κινδύνου των ανωτέρω αγορών.

Στη χονδρεμπορική αγορά προθεσμιακών προϊόντων θα διαπραγματεύονται μελλοντικά προϊόντα ηλεκτρικής ενέργειας με φυσική παράδοση, αλλά και αποκλειστικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα. Στην αγορά Επόμενης ημέρας διαπραγματεύεται ο κύριος όγκος της ηλεκτρικής ενέργειας που θα αγοραστεί και θα πωληθεί κατά την επόμενη ημέρα φυσικής παράδοσης, ενώ η ενδοημερήσια αγορά δίνει στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα διόρθωσης της θέσης που κατέχουν από την αγορά Επόμενης ημέρας ανάλογα με τις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις τους για την ημέρα φυσικής παράδοσης.

Επομένως, οι αγορές που θα διαχειρίζεται το ΕΧΕ αποτελούν πρακτικά αγορές μελλοντικής εκπλήρωσης, καθώς οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται σε αυτές αφορούν παράδοση ενέργειας στο μέλλον. Σε αντίθεση με τις ανωτέρω αγορές, η αγορά εξισορρόπησης αντιμετωπίζει τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται σε (ή σχεδόν σε) πραγματικό χρόνο για τη διατήρηση του ισοζυγίου ζήτησης και παραγωγής. Επιπρόσθετα, η αγορά εξισορρόπησης πρέπει να εξασφαλίζει επαρκή οικονομικά κίνητρα στους συμμετέχοντες προκειμένου να υπάρχουν επαρκείς διαθέσιμοι πόροι στο Σύστημα για τη διατήρηση της ασφαλούς και αξιόπιστης λειτουργίας του. Για τον λόγο αυτό, η λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης αποτελεί σημαντικότατο παράγοντα για την εύρυθμη λειτουργία του Συστήματος και έχει ανατεθεί αποκλειστικά στον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς. Είναι μία ιδιαίτερα πολύπλοκη και τεχνική αγορά που αποτελεί ουσιαστικά το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στη λειτουργία και την αγορά, ενοποιώντας διαδικασίες, καθώς καλείται να ενσωματώσει μηχανισμούς και διαδικασίες που σχετίζονται και είναι κρίσιμες για την ασφάλεια του Συστήματος.

 

Εικόνα 3: Σχηματική αναπαράσταση χρονισμού των επιμέρους αγορών

3.Η αγορά εξισορρόπησης (Balancing Market)

Στον όρο «εξισορρόπηση» σε ένα Σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας περικλείονται όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για τη συνεχή προσαρμογή της συνολικής παραγωγής στο συνολικό φορτίο με στόχο τη διατήρηση «σταθερής» συχνότητας στο Σύστημα. Η διαδικασία εξισορρόπησης αποτελεί την κρισιμότερη «επικουρική» υπηρεσία για τη διατήρηση της καλής και ασφαλούς λειτουργίας.

Αν και η δομή και λειτουργία αγορών που σχετίζονται με άλλες επικουρικές υπηρεσίες δεν έχουν ακόμα αποσαφηνιστεί και είναι υπό σχεδιασμό και διαπραγμάτευση σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, η αγορά «εξισορρόπησης» έχει ήδη ενταχθεί στο σχεδιασμό του target model λόγω της κρισιμότητάς της για την ασφάλεια του Συστήματος και την ομαλή λειτουργία των άλλων αγορών ενέργειας.

Η αγορά εξισορρόπησης στην Ελλάδα βασίζεται στην αρχή του κεντρικού προγραμματισμού και κατανομής ανά μονάδα (unit based/central dispatching model): Ο Διαχειριστής του Συστήματος με βάση τις προσφορές (οι οποίες δίνονται ανά μονάδα παραγωγής) επιλέγει με βάση ένα αλγόριθμο βελτιστοποίησης τις οικονομικότερες προσφορές και εκδίδει αντίστοιχες εντολές προς κάθε μία μονάδα παραγωγής που έχει επιλεγεί για την παροχή κάθε υπηρεσίας. Συγκεκριμένα, σε πρώτο στάδιο εξασφαλίζεται ότι στο Σύστημα υπάρχει επαρκής διαθέσιμη ισχύς για παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διαχειριστή και στη συνέχεια, όταν αυτό απαιτείται, εκδίδονται οι απαιτούμενες εντολές προς τις οντότητες που παρέχουν υπηρεσίες εξισορρόπησης. Οι οντότητες που παρέχουν υπηρεσίες εξισορρόπησης υποβάλλουν προσφορές στην αγορά ανά μονάδα, ανά ζώνη φορτίου και ανά σύνορο διασύνδεσης. Το μοντέλο αυτό χρησιμοποιείται σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες, αποτελεί φυσική συνέχεια του σημερινού μοντέλου κατανομής που εφαρμόζεται στη χώρα μας και έχει αποδείξει ότι διασφαλίζει στο μεγαλύτερο δυνατό βαθμό την ασφάλεια του Συστήματος.

Εικόνα 4: Χρονική ακολουθία αγορών βάσει του Μοντέλου Στόχου

Η υλοποίηση της αγοράς εξισορρόπησης θα πραγματοποιηθεί μέσω τριών επιμέρους αγορών:

  • της Αγοράς Ισχύος Εξισορρόπησης
  • της Αγοράς Ενέργειας Εξισορρόπησης και
  • της Εκκαθάρισης Αποκλίσεων

Η Αγορά Ισχύος Εξισορρόπησης έχει ως σκοπό την εξασφάλιση επαρκών πόρων εξισορρόπησης πριν από τον πραγματικό χρόνο, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Συστήματος για ασφαλή λειτουργία. Η Αγορά Ενέργειας Εξισορρόπησης, αποτελεί πρακτικά την αγορά πραγματικού χρόνου, στην οποία πραγματοποιείται ενεργοποίηση προϊόντων ενέργειας εξισορρόπησης βάσει τιμών προσφορών και βάσει των αναγκών του Συστήματος. Τέλος, η Εκκαθάριση Αποκλίσεων αποσκοπεί στον επιμερισμό του κόστους σε όλες τις οντότητες που προκάλεσαν αποκλίσεις σε πραγματικό χρόνο σε σχέση με τα τελευταία δηλωθέντα προγράμματα των υπόλοιπων αγορών.

Στο πλαίσιο της Αγοράς Ισχύος Εξισορρόπησης, ο Διαχειριστής του Συστήματος προσδιορίζει το ύψος των απαιτούμενων εφεδρειών για κάθε προϊόν ισχύος εξισορρόπησης που εκτιμά ότι είναι απαραίτητο για κάθε περίοδο κατανομής και οι συμμετέχοντες υποβάλλουν προσφορές για τα προϊόντα αυτά, εφόσον δύνανται τεχνικά να τα παρέχουν. Η συμμετοχή στην Αγορά Ισχύος Εξισορρόπησης πραγματοποιείται πριν από τον πραγματικό χρόνο. Στον σχεδιασμό της αγοράς, έχουν προδιαγραφεί τρία βασικά προϊόντα ισχύος εξισορρόπησης. Η ανοδική και καθοδική Εφεδρεία Συγκράτησης Συχνότητας (Frequency Containment Reserve, FCR), η ανοδική και καθοδική χειροκίνητη (μη αυτόματη) Εφεδρεία Αποκατάστασης Συχνότητας (manual Frequency Restoration Reserve – mFRR), καθώς και η ανοδική και καθοδική αυτόματη Εφεδρεία Αποκατάστασης Συχνότητας (automatic Frequency Restoration Reserve – aFRR). Η αποζημίωση των συμμετεχόντων για την ποσότητα ισχύος εξισορρόπησης που τους αντιστοιχεί από την επίλυση της αγοράς πραγματοποιείται βάσει της τιμής προσφοράς (pay-as-bid) ανά μισάωρο και οι συμμετέχοντες είναι υποχρεωμένοι να δεσμεύσουν την αντίστοιχη ισχύ προκειμένου να διατηρείται ασφαλές περιθώριο για την εξισορρόπηση του Συστήματος σε πραγματικό χρόνο.

Η περίοδος κατανομής και εκκαθάρισης της αγοράς εξισορρόπησης είναι 15 λεπτά, συγκριτικά με το υφιστάμενο σχήμα της εκκαθάρισης αποκλίσεων που είναι μία ώρα.

Εικόνα 5: Χρονική διαδοχή επιμέρους Αγορών Εξισορρόπησης

 

Εικόνα 6: Σχηματικό διάγραμμα ενεργοποίησης αυτόματων και χειροκίνητων εφεδρειών

Στο πλαίσιο της Αγοράς Ενέργειας Εξισορρόπησης, όλες οι οντότητες που δύνανται να παρέχουν υπηρεσίες εξισορρόπησης είναι υποχρεωμένες να υποβάλλουν προσφορές στην αγορά για τα αναγκαία προϊόντα ενέργειας εξισορρόπησης το ύψος των οποίων έχει προσδιορίσει ο Διαχειριστής του Συστήματος. Στον σχεδιασμό της αγοράς έχουν προβλεφθεί προϊόντα ανοδικής και καθοδικής Ενέργειας χειροκίνητης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας και προϊόντα ανοδικής και καθοδικής αυτόματης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας. Λίγο πριν τον πραγματικό χρόνο, ο διαχειριστής εκτιμά, βάσει της κατάστασης του Συστήματος, εάν απαιτείται ενεργοποίηση ανοδικής ή καθοδικής χειροκίνητης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας και στη συνέχεια εκδίδει τις αντίστοιχες εντολές βάσει των οικονομικότερων προσφορών. Σε πραγματικό χρόνο, οι οντότητες που δύνανται να παρέχουν αυτόματη Εφεδρεία Αποκατάστασης Συχνότητας λαμβάνουν αυτόματες εντολές για ενεργοποίηση των οικονομικότερων προσφορών προκειμένου να διασφαλιστεί η ισορροπία του Συστήματος, υπό τον περιορισμό της τήρησης της ασφαλούς λειτουργίας του Συστήματος. Αποτελεί διαδικασία αντίστοιχη με τον Αυτόματο Έλεγχο Παραγωγής (Automatic Generation Control, AGC). Η αποζημίωση της ενέργειας πραγματοποιείται σε οριακή τιμή (marginal price) ανά προϊόν ενέργειας εξισορρόπησης, πλην των περιπτώσεων ανακατανομής, οπότε και πραγματοποιείται σε τιμή προσφοράς και πραγματοποιείται σε δεκαπεντάλεπτη περίοδο.

Η Εκκαθάριση Αποκλίσεων πραγματοποιείται μετά τον πραγματικό χρόνο και αποσκοπεί στην αποζημίωση ή χρέωση της ενέργειας που προκύπτει από τυχόν αποκλίσεις των συμμετεχόντων στην αγορά Εξισορρόπησης από το τελευταίο πρόγραμμα της αγοράς ή/και τις εντολές κατανομής. Κατά τη διαδικασία εκκαθάρισης λαμβάνεται υπόψη η κατάσταση του Συστήματος καθώς και οι τιμές των προσφορών που ενεργοποιήθηκαν για την εξισορρόπηση του Συστήματος και για κάθε δεκαπεντάλεπτη περίοδο εκκαθάρισης.

Πυρήνα της Αγοράς Εξισορρόπησης αποτελεί η Διαδικασία Ενοποιημένου Προγραμματισμού (ΔΕΠ) (Integrated Scheduling Programming – ISP), η οποία είναι μία διαδικασία που εκτελεί ο Διαχειριστής του Συστήματος προκειμένου να διαμορφώσει το πρόγραμμα κατανομής των μονάδων και να κατανείμει την ισχύ εξισορρόπησης στις οντότητες που την παρέχουν. Η ΔΕΠ εκτελείται προγραμματισμένα τρεις φορές: μία φορά αμέσως μετά την επίλυση της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και δύο ακόμα φορές μετά την επίλυση κάθε μίας από τις δύο ενδοημερήσιες δημοπρασίες που πραγματοποιούνται στα πλαίσια της Ενδοημερήσιας αγοράς. Επίσης, δύναται να εκτελεστεί κατά απαίτηση, όποτε ο Διαχειριστής κρίνει ότι προκύπτουν σημαντικές αλλαγές κατά τη λειτουργία του Συστήματος (π.χ. σημαντικές βλάβες όπως απώλεια μονάδας παραγωγής, απώλεια διασύνδεσης, αστοχίες προβλέψεων κ.α.). Η επίλυση της ΔΕΠ πραγματοποιείται για ημίωρες περιόδους κατανομής. Τα αποτελέσματα των επιλύσεων της ΔΕΠ είναι μη δεσμευτικά για την πρώτη εκτέλεσή της, δεσμευτικά για τις πρώτες εικοσιτέσσερις περιόδους κατανομής της ημέρας κατανομής για την επίλυση μετά την πρώτη ενδοημερήσια δημοπρασία και δεσμευτικά για τις τελευταίες εικοσιτέσσερις περιόδους κατανομής της ημέρας κατανομής για την επίλυση μετά τη δεύτερη ενδοημερήσια δημοπρασία. Οι συμμετέχοντες, πριν την επίλυση της πρώτης ΔΕΠ, υποβάλλουν προσφορές τόσο για την ισχύ εξισορρόπησης, όσο και για την ενέργεια εξισορρόπησης, για κάθε ημίωρη περίοδο κατανομής. Οι ποσότητες ισχύος εξισορρόπησης που απονέμονται σε κάθε συμμετέχοντα ως ανωτέρω κατά τις επόμενες δύο προγραμματισμένες επιλύσεις της ΔΕΠ δεσμεύονται και αποζημιώνονται στα πλαίσια της Αγοράς Ισχύος Εξισορρόπησης, ανεξάρτητα με το εάν στον πραγματικό χρόνο οι οντότητες παρέχουν ή όχι ενέργεια εξισορρόπησης.

Για την επίλυση της Αγοράς Ενέργειας Εξισορρόπησης, ο Διαχειριστής μετατρέπει τις ημίωρες προσφορές ενέργειας των συμμετεχόντων σε δεκαπεντάλεπτες προσφορές, ενώ οι συμμετέχοντες μπορούν να υποβάλουν μόνο βελτιωμένες προσφορές συγκριτικά με τις προσφορές που υπέβαλαν στην πρώτη ΔΕΠ, δηλαδή προσφορές με χαμηλότερη τιμή στην περίπτωση μονάδων παραγωγής ή προσφορές με υψηλότερη τιμή στην περίπτωση φορτίου. Οι τελευταίες διαθέσιμες δεκαπεντάλεπτες προσφορές ενέργειας λαμβάνονται συμμετέχουν στην αγορά ενέργειας εξισορρόπησης πραγματικού χρόνου, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω. Σε αυτό το σημείο πρέπει να τονιστεί ότι κατά τον σχεδιασμό της Αγοράς Εξισορρόπησης έχουν ληφθεί υπόψη όλες οι δυνητικές πηγές παροχής ενέργειας εξισορρόπησης, δηλαδή συμβατικές μονάδες, μονάδες από ΑΠΕ, αλλά και φορτίο, στην περίπτωση των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης, οι οποίες δύνανται να παρέχουν τα προϊόντα ισχύος και ενέργειας εξισορρόπησης, μετά από τη διενέργεια σχετικών δοκιμών προεπιλογής.

Τέλος, η Εκκαθάριση Αποκλίσεων πραγματοποιείται όταν τα απαιτούμενα μετρητικά δεδομένα είναι διαθέσιμα, ολοκληρώνοντας τον κύκλο διαδικασιών της Αγοράς Εξισορρόπησης.

Όλες οι διαδικασίες που σχετίζονται με τη λειτουργία και την επίλυση της Αγοράς Εξισορρόπησης θα πραγματοποιούνται από τον ΑΔΜΗΕ, ενώ ο διακανονισμός των συναλλαγών και η κάλυψη του χρηματοοικονομικού κινδύνου της αγοράς θα πραγματοποιείται από τον «Οίκο Εκκαθάρισης» του ΕΧΕ.

 

4.Υλοποίηση

Ο ΑΔΜΗΕ έχει αναθέσει και ήδη βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη δύο μεγάλα έργα:

  • το Σύστημα Διαχείρισης Αγοράς Εξισορρόπησης
  • το Λογισμικό Υπολογισμού, Επεξεργασίας και Πιστοποίησης Μετρήσεων στην Αγορά Εξισορρόπησης.

Επίσης αναμένεται άμεσα η προκήρυξη, ανάθεση και υλοποίησης Πλατφόρμας Δήλωσης Χρήσης Εμπορικών Προγραμμάτων.

Τα τρία αυτά έργα έχουν σχεδιαστεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να επιτρέψουν την ολοκλήρωση των βασικών στοιχείων της Αγοράς Εξισορρόπησης μέχρι την 1η Απριλίου του 2019, ημερομηνία κατά την οποία εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί η σύζευξη της Ελληνικής Αγοράς με την Ιταλική Αγορά, μέσω του υποβρυχίου καλωδίου που συνδέει τις δύο χώρες.

Επιπρόσθετα, ο ΑΔΜΗΕ, σε συνεργασία με τον Βούλγαρο Διαχειριστή Συστήματος (ESO-EAD), καθώς και με τις Ρυθμιστικές Αρχές και τους Λειτουργούς Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας Ελλάδας και Βουλγαρίας, συμμετέχει στην προσπάθεια παράλληλης σύζευξης εντός του 2019 των Αγορών ηλεκτρικής ενέργειας Ελλάδας και Βουλγαρίας, κλείνοντας με αυτόν τον τρόπο τον βρόγχο των Ευρωπαϊκών συζευγμένων αγορών, ικανοποιώντας τον Ευρωπαϊκό στόχο σύζευξης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και συνεισφέροντας στη δημιουργία μίας κοινής Ευρωπαϊκής Αγοράς. Αντίστοιχη προσπάθεια έχει εκκινήσει μεταξύ Διαχειριστών, Λειτουργών Αγορών και Ρυθμιστικών Αρχών και μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας στα πλαίσια της ομάδας Italian Borders Working Table του ENTSO-E.

Η υλοποίηση της αγοράς εξισορρόπησης απαιτεί μια σειρά ενεργειών από μέρους των Ευρωπαίων Διαχειριστών:

  • Σχεδιασμός των κανόνων των επιμέρους αγορών και υλοποίηση αντίστοιχων εργαλείων λογισμικού, για την υλοποίηση των κανόνων των αγορών και της εκκαθάρισής τους.
  • Εκσυγχρονισμό και ενδεχόμενες επεμβάσεις στα ΚΕΕ (ειδικότερα το EMS) όπου απαιτείται.
  • Ανάπτυξη τηλεπικοινωνιακών συστημάτων και πλατφορμών για επικοινωνία με τρίτους (συμμετέχοντες, ΕΧΕ κτλ.)
  1. Επίλογος

Η ανάπτυξη της αγοράς εξισορρόπησης είναι το κρισιμότερο προαπαιτούμενο για τη λειτουργία του νέου Πανευρωπαϊκού μοντέλου αγοράς (target model) στη χώρα μας ώστε να είναι δυνατή η σύζευξη της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τις αγορές των γειτονικών χωρών.

Αποτελεί τμήμα ενός ευρύτερου μετασχηματισμού το οποίο περιλαμβάνει τη λειτουργία τριών διακριτών αγορών ενέργειας, οι οποίες υλοποιούνται σε διαφορετικές χρονικές κλίμακες διαδοχικά. Αυτές οι αγορές ενέργειας θα διαχειρίζονται από το νεοσυσταθέν ΕΧΕ ενώ η αγορά εξισορρόπησης θα διαχειρίζεται από τον ΑΔΜΗΕ.

Ο ΑΔΜΗΕ έχει δρομολογήσει τις απαραίτητες διαδικασίες και αναπτύσσει τις απαιτούμενες υποδομές (S/W, H/W, IT, κτλ.) ώστε να είναι δυνατή η έναρξη λειτουργίας της αγοράς εξισορρόπησης τον Απρίλιο 2019.

----------------------------

* Ο Ιωάννης Καμπούρης είναι Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας, Υποδομών και Αγοράς του ΑΔΜΗΕ

Ηρακλής Σκοτεινός είναι Διευθυντής της Διεύθυνσης Διαχείρισης Αγοράς του ΑΔΜΗΕ

(Το άρθρο έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό του ΑΔΜΗΕ "Ενεργών", τεύχος 6)

 



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα