Πέντε πιθανά σενάρια για την ένταξη της Saudi Aramco στο χρηματιστήριο
Τους τελευταίους μήνες οργίασαν οι φήμες και τα σενάρια γύρω από τη μελλοντική -ή πιθανή- αρχική δημόσια προσφορά της Saudi Aramco. Στις αρχές του 2016, ο Πρίγκιπας Mohammed bin Salman (κοινώς αναφερόμενος ως MbS), διάδοχος του θρόνου, έριξε βόμβα όταν δήλωσε στον Economist ότι η Σαουδική Αραβία σκοπεύει να εντάξει στο χρηματιστήριο την εθνική πετρελαϊκή εταιρεία του βασιλείου. Λίγους μήνες αργότερα, κατά τη διάρκεια της πρώτης τηλεοπτικής συνέντευξής του (η οποία πραγματοποιήθηκε στα αραβικά για το Al Arabiya News), ο MbS αναφέρθηκε ξανά στην IPO και αυθόρμητα δήλωσε πως η Aramco θα μπορούσε να αποτιμηθεί στα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Έκτοτε, πολλά έχουν γραφτεί για το μέλλον μιας εταιρείας που βρίσκεται στην αποκλειστική κατοχή του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας από το 1980. Αρκετοί πιστεύουν πως μπορεί να αποτιμηθεί σε μόλις 1 τρισ. δολάρια. Μία ανάλυση τοποθετεί την αξία της στα 500 δισ. δολάρια. Άλλοι εκτιμούν πως η IPO δεν θα λάβει χώρα ποτέ, ενώ πρόσφατα κυκλοφόρησαν φήμες πως το πιο πιθανό σενάριο είναι η ιδιωτική πώληση σε κινεζικά συμφέροντα. Το σίγουρο είναι πως εάν πουληθεί ένα μερίδιο της Aramco, η αποτίμησή του θα ξεπερνά κατά πολύ αυτές των κορυφαίων εταιρειών της Silicon Valley.
Ακολουθούν πέντε πιθανά σενάρια για την πώληση ενός μεριδίου στην Saudi Aramco:
1. Το πρώτο σενάριο είναι μια IPO όπως την περιέγραψε ο Πρίγκιπας. Η Aramco θα προσφέρει περίπου το 5% των μετοχών της κάπου ανάμεσα στα τέλη του 2018 και στις αρχές του 2019. Οι μετοχές θα ενταχθούν σε διάφορα χρηματιστήρια τα οποία θα διαχειριστούν το μέγεθος της πώλησης και θα διευκολύνουν τους δυνάμει επενδυτές. Ένα από αυτά θα είναι σίγουρα το Tadawul, το 10χρονο χρηματιστήριο της Σαουδικής Αραβίας, αλλά θα συμπεριληφθεί και ένας συνδυασμός των χρηματιστηρίων της Νέας Υόρκης, του Λονδίνου και του Χονγκ Κονγκ. Η Σαουδική Αραβία πιθανότατα θα πουλήσει μετοχές στη δευτερογενή αγορά, με τα έσοδα να πηγαίνουν στον υφιστάμενο μέτοχο (τον Βασιλιά) αντί για την εταιρεία.
2. Σε ένα διαφορετικό σενάριο, το οποίο τράβηξε την προσοχή και αποτέλεσε πρόσφατα αντικείμενο φημολογίας, ο βασιλιάς θα πουλήσει ένα μέρος των μετοχών του στην Aramco σε έναν ιδιώτη αγοραστή ή σε πολλούς ιδιώτες αγοραστές. Και πάλι, αυτό θα αφορούσε πιθανότατα την πώληση μεριδίου 5% περίπου της Aramco. Ορισμένα δημοσιεύματα ανέφεραν πρόσφατα ότι η Aramco έλαβε μια προσφορά σε αυτή τη βάση από τα κινεζικά συμφέροντα. Η Aramco είναι ένας από τους κορυφαίους προμηθευτές αργού πετρελαίου στην Κίνα και έχει επίσης συνεργαστεί με διάφορες κινεζικές οντότητες σε επόμενα στάδια παραγωγής. Μια κινεζική επένδυση στην Aramco θα μπορούσε να βελτιώσει τη σχέση, αλλά εάν η Aramco παραμείνει ιδιωτική εταιρεία, οι κινέζοι επενδυτές ενδέχεται να καταλήξουν με ένα μη εύκολα ρευστοποιήσιμο περιουσιακό στοιχείο που θα επιστρέφει ελάχιστη απόδοση.
3. Μια άλλη επιλογή που τραβά λιγότερο την προσοχή είναι η Aramco να επιδιώξει μια μικρότερη δημόσια εγγραφή για να εισαχθεί μόνο στο Tadawul. Λόγω των περιορισμένων δυνατοτήτων του Tadawul, θα πρέπει να είναι μια πολύ μικρή προσφορά σε σχέση με μια διεθνή IPO. Ωστόσο, τα οφέλη για τη Σαουδική Αραβία θα είναι διπλάσια. Πρώτον, θα δινόταν ώθηση στο τοπικό χρηματιστήριο καθώς και σε άλλες εταιρείες της Σαουδικής Αραβίας. Σε αυτό το σενάριο, οι ξένοι θα μπορούν να επενδύσουν πολύ εύκολα στην Aramco μέσω funds που κατέχουν μετοχές της. Δεύτερον, οι πολίτες της Σαουδικής Αραβίας θα έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν μερίδιο στον εθνικό θησαυρό, προσφέροντας έτσι οικονομικό όφελος στον πληθυσμό και αυξάνοντας την εθνική υπερηφάνεια. Θα ήταν κάτι αντίστοιχο με την κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου εδώ και δεκαετίες η BP αποτελεί βασική επιλογή των περισσότερων συνταξιοδοτικών ταμείων. Επιπλέον, η Aramco θα μπορούσε να ενταχθεί αργότερα σε διεθνή χρηματιστήρια. Ένα πλεονέκτημα της εισαγωγής αποκλειστικά στο Tadawul είναι ότι η Aramco δεν θα υποχρεωθεί να υποστεί τις σοβαρές αλλαγές ως προς τη διακυβέρνηση και τη δημοσιοποίηση στοιχείων που απαιτεί η ένταξη σε ξένο χρηματιστήριο ούτε να εκτεθεί στο πιθανό διαφορετικό νομικό πλαίσιο της χώρας στην οποία θα διαπραγματεύεται.
4. Μια τέταρτη επιλογή είναι ένας συνδυασμός των τριών πρώτων. Ο βασιλιάς θα μπορούσε αρχικά να πουλήσει ένα μικρό ποσοστό σε ιδιώτες επενδυτές, όπως τους βασικούς πελάτες και επιχειρηματικούς εταίρους, προκειμένου να τους δώσει ένα κομμάτι πριν από μια δημόσια εγγραφή και να θέσει μια βασική αποτίμηση για την εταιρεία. Η Aramco θα μπορούσε να διενεργήσει την IPO στο Tadawul προτού προσφέρει μετοχές διεθνώς, ως έναν τρόπο να συμμετάσχουν πρώτοι οι Σαουδάραβες πολίτες στη γιορτή. Στη συνέχεια, η Aramco θα μπορούσε να διεξαγάγει IPO σε διεθνές επίπεδο σε κάποιο συνδυασμό μεγάλων χρηματιστηρίων. Το σενάριο αυτό θα ξεσήκωνε περισσότερες φήμες και αμφιβολίες στον τύπο και στους επενδυτές, αλλά θα επέτρεπε στην Aramco να κατευνάσει τους σημαντικότερους εταίρους της, τους μεγαλύτερους πελάτες της και τους πολίτες της Σαουδικής Αραβίας, παρέχοντας παράλληλα μια καθοδήγηση για την αποτίμησή της στις διεθνείς αγορές.
5. Το τελευταίο σενάριο είναι η Aramco και ο βασιλιάς να εγκαταλείψουν εντελώς το σχέδιο. Ωστόσο, τα τρία σημαντικότερα πρόσωπα αυτής της απόφασης -εξαιρουμένου του ίδιου του βασιλιά Salman- έχουν στοιχηματίσει μεγάλο μέρος της φήμης τους πάνω στο σχέδιο πώλησης μετοχών της Aramco. Σε αντίθεση με μια τυπική εταιρεία που εξετάζει μια IPO, η Aramco και οι επικεφαλής της είναι πολιτικοί παίκτες. Ο CEO της Aramco, Amin Nasser, ο υπουργός πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας, Khalid Al-Falih και ο γιος του βασιλιά και επιλεγμένος διάδοχός του, Muhammed bin Salman, θα πρέπει να δώσουν εξηγήσεις για την αποτυχία να βάλουν την εταιρεία στο χρηματιστήριο αφού έχουν διαφημίσει το σχέδιό τους στο λαό της Σαουδικής Αραβίας. Το Βασίλειο έχει επίσης μειώσει σημαντικά τη φορολογική επιβάρυνση της Aramco κατά την προετοιμασία της για μια εισαγωγή σε διεθνές χρηματιστήριο, το οποίο έχει διαταράξει τον προϋπολογισμό της χώρας. Παρά τις μυριάδες φήμες, οι άνδρες αυτοί διπλασίασαν πρόσφατα το στοίχημά τους. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Al-Falih δήλωσε και πάλι ότι το σχέδιο για μια IPO (εγχώρια και διεθνή) είναι σε καλό δρόμο. Ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι ο Πρίγκιπας ετοιμάζεται να γίνει βασιλιάς στο όχι πολύ μακρινό μέλλον και ο λαός πρέπει να μπορεί να εμπιστεύεται το λόγο του και τα σχέδιά του. Σίγουρα το γνωρίζει αυτό.
(Forbes/capital.gr)