Οι χρεοκοπίες είναι επικίνδυνες όταν δεν τις περιμένεις...

H Ευρωζώνη χρειάζεται μια νέα αρχιτεκτονική, ο κόσμος χρειάζεται μια νέα νομισματική και οικονομική αρχιτεκτονική. Η Ελλάδα μοιάζει με το «τούβλο» που ράγισε και απειλεί με κατάρρευση το οικοδόμημα, αν η πίεση κάνει και τα διπλανά «τούβλα» να συνθλιβούν...

Στα καλά της παγκοσμιοποίησης των κεφαλαιαγορών είναι πως τα χρέη του ενός διαπλέκονται τόσο πολύ με τα χρέη των άλλων που συνιστούν ένα ενιαίο «κουβάρι» που επιδέχεται συνολικές προσεγγίσεις...

Φανταστείτε η ελληνική χρεοκοπία να μην είχε καμιά επίπτωση σε ευρύτερα σύνολα, θα μας είχαν εγκαταλείψει άπαντες σε κάποια πορεία αλβανοποίησης με άδεια ράφια στα σούπερ μάρκετ και άδεια πρατήρια καυσίμων στους δρόμους...

Φυσικά και έχουν δίκιο όσοι υποστηρίζουν πως, για το χρέος της Ελλάδας φέρουν ευθύνη και οι δανειστές λόγω κυρίως του καθεστώτος της «τούρμπο» ρευστότητας που πλημμύρισε τις αγορές τα τελευταία χρόνια...

Η κατάσταση της «τούρμπο» ρευστότητας (τούρμπο καπιταλισμό το λένε πολλοί...) θύμιζε το σκηνικό όπου ακόμη και εφημερίδα να αγόραζες στο περίπτερο, σου έδιναν προσφορά ένα μπουκάλι με «αλκοόλ»...

Η ρευστότητα, στην προκειμένη περίπτωση, μοιάζει με το αλκοόλ, αν δεν υπάρχει «σταγόνα» στην αγορά, δύσκολα κάποιος βρίσκει την ευκαιρία να γίνει αλκοολικός... Εύκολα όμως, γίνεται καταθλιπτικός, αφού οι αναστολές επικρατούν της κοινωνικοποίησης και ακόμη ευκολότερα ανθεί το παρεμπόριο, η μαύρη αγορά και τα παρατράγουδά των, όπως ακριβώς συμβαίνει με το παράνομο εμπόριο των ναρκωτικών ουσιών...

Το αλκοόλ, όπως και ο πληθωρισμός, σε μικρές και ελεγχόμενες δόσεις φέρνουν κέφι στην οικονομία και ευφορία στην κοινωνία. Σε μεγάλες δόσεις όμως, η έκρηξη χαράς γρήγορα μετατρέπεται σε αφασία, εμετούς και πονοκέφαλο...

Αυτή η ιστορία της «τούρμπο» ρευστότητας που έπνιξε τον πλανήτη τις τελευταίες δεκαετίες ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ’70 όταν ο πρόεδρος Νίξον έβγαλε το δολάριο από τον κανόνα του χρυσού και πήρε διαστάσεις «πλημμύρας» όταν τα νέα παράγωγα προϊόντα εξασφάλισαν τον πολλαπλασιασμό των χρημάτων, όπως το θαύμα του Ιησού στην έρημο που από 5 ψάρια έφαγαν περί τους 5.000 πιστούς...

Το τέλος...

Τώρα ήρθε ο λογαριασμός και επειδή δεν έχουμε να πληρώσουμε, πρέπει να πάμε στην κουζίνα να πλύνουμε πιάτα. Ο τσακωμός που γίνεται δήθεν πολιτικός, δήθεν ιδεολογικός, έχει να κάνει με το ποια θέση θα έχει ακριβώς ο καθένας στην κουζίνα και ποιος θα πλύνει περισσότερα ή λιγότερα πιάτα.

Αυτά είναι τα αρνητικά της «πλημμύρας», γιατί υπήρξαν και θετικά αυτής της κατάστασης ντοπαρίσματος της οικονομίας και της ιστορίας της περιόδου με εικονικό χρήμα.

Το χρήμα εξ αρχής της ιστορίας ήταν από τους βασικούς μοχλούς της προόδου, ακριβώς γιατί έδινε την ευκαιρία στους ανθρώπους να ξεφύγουν από την τυραννία της ισοπεδωτικής οικονομικής ισότητας. Τη βασική ανασταλτική δύναμη κάθε εξέλιξης.

Το πολύ χρήμα λοιπόν τις τελευταίες δεκαετίες, όπως έγινε και παλαιότερα σε διάφορες καμπές της ιστορίας, επιτάχυνε την πρόοδο και έτσι τεχνολογίες και εξελίξεις που με φυσικό ρυθμό θα έρχονταν στο προσκήνιο μετά από πολλές δεκαετίες, ήρθαν πολύ νωρίτερα...

Οι εξελίξεις αυτές π.χ. στις τηλεπικοινωνίες και την πληροφορική άλλαξαν για πάντα, συμβάλλοντας για πρώτη φορά στη δημιουργία μιας κοινής συνείδησης του πλανήτη. Οι κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες της εξέλιξης αυτής δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν...

Τομείς, όπως η νανοτεχνολογία, η βιοτεχνολογία και η παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας, βρίσκονται στην αιχμή των εξελίξεων και απειλούν σε λίγα χρόνια να αλλάξουν για πάντα ακόμη πιο δραστικά την υφή της οικονομίας και της κοινωνίας των ανθρώπων.

Η άποψη της στήλης είναι πως στα επόμενα χρόνια μια νέα «σεισάχθεια» που θα διευθετήσει τις διαφορές μεταξύ δανειστών και δανεισμένων είναι το μικρότερο πρόβλημα.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι πως θα υπάρξει μια αξιοκρατική μεν και δίκαιη αλλά και βασισμένη στις αρχές της αλληλεγγύης και του ουμανισμού που όρισε ο διαφωτισμός διανομή του πλούτου που επωάζουν οι εξελίξεις...

Αν πράγματι κινδυνεύουμε από κάτι είναι από την επόμενη «φούσκα», γιατί από την προηγούμενη μόλις τώρα βρίσκονται σε πλήρη ισχύ και εξαντλούνται τα παλιρροϊκά κύματα που σήκωσε.

Τα κύματα αυτά είναι καταστροφικά όσο οι παράκτιες πόλεις δεν έχουν αντιληφθεί πως έπονται, όχι όταν τα περιμένουν μετά την εξάντληση της μανίας αυτών που προπορεύονται.

Γιατί; Είναι απλό γιατί η οικονομία, όπως και οι αγορές, κατά 90% είναι ψυχολογία και κατά 10% όλα τα άλλα...

Οι μέρες μοιάζουν «γκαστρωμένες»...

Είναι οι μέρες που είναι «γκαστρωμένες», είναι οι εβδομάδες ή οι μήνες;

Η διάχυση της κρίσης στον ευρωπαϊκό νότο μάλλον μας βολεύει να καλύψουμε τις καθυστερήσεις μας στις μεταρρυθμίσεις. Πιέζει όμως και την ευρωζώνη για μια συνολική λύση ή διάλυση της...

Η συνολική λύση παραμένει η πιο ελκυστική και με λιγότερο κόστος εξέλιξη και είναι αυτή ακριβώς που βολεύει μικρά και περιφερειακά έθνη σας και εμάς να επιβιώσουν με την αξιοπρέπεια που εξασφαλίζει η αναλογική συμμετοχή στις εξελίξεις.

Σενάρια επιλεκτικής χρεοκοπίας, εθελοντικής επιμήκυνσης, επαναγοράς χρέους, «κουρέματος» και ποικίλοι συνδυασμοί αυτών είναι στο τραπέζι και διαπραγματεύονται μεταξύ των ενδιαφερόμενων πλευρών.

Νομίζω πως είναι δύσκολο να προβλέψει κάποιος ποιο θα προκριθεί από σήμερα μέχρι το επόμενο Φθινόπωρο. Τα δεδομένα δείχνουν πάντως πως θα έχουμε την ευκαιρία να αντιμετωπίσουμε το χρέος.

Το ζητούμενο για μας είναι οι μεταρρυθμίσεις του παρασιτικού, πελατειακού κράτους σε παραγωγική οικονομία. Εκεί υπάρχουν καθυστερήσεις και αντιδράσεις από τις όλες τις θιγόμενες πλευρές, αλλά δεν υπάρχει άλλη επιλογή.

Το «καλοκαίρι» που εξέθρεψε τους τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας τελείωσε και μας έμεινε το χρέος και τα μαλώματα ποιος έφαγε περισσότερο και ποιος λιγότερο.

Κατά συνέπεια, σε επίπεδο αγοράς οι εξελίξεις εξαρτιόνται από αποφάσεις που λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες.

(Capital, 11/7/2011)