Σε ένα μικρό υπουργείο Ενέργειας εξελίσεται η ΡΑΕ

Ένα μικρό υπουργείο Ενέργειας θα θυμίζει η ΡΑΕ του μέλλοντος, που αναβαθμίζεται, αποκτώντας υπερεξουσίες. Δεν θα γνωμοδοτεί μόνο όπως συμβαίνει σήμερα, αλλά θα εκδίδει και αποφάσεις που σήμερα είναι αρμοδιότητα του υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας.

Στις νέες της αρμοδιότητες θα περιλαμβάνεται επίσης η δυνατότητα να εκπονεί 10ετή προγράμματα για τον τρόπο κάλυψης των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρισμό και φυσικό αέριο, όπως ακριβώς κάνει σήμερα ο ΔΕΣΜΗΕ με τη Μελέτη Ανάπτυξης Συστήματος Μεταφοράς (ΜΑΣΜ).

Επιπλέον θα συνεργάζεται με τους ρυθμιστές των υπολοίπων χωρών – μελών, υπό την καθοδήγηση όμως ενός κεντρικού Ευρωπαίου Ρυθμιστή, στις εξουσίες του οποίου θα μεταβιβαστεί μέρος αυτών που έχει σήμερα η αρμόδια διεύθυνση της Κομισιόν.

Μια μικρή «Κομισιόν» στην ενέργεια

Πρόκειται για τις αλλαγές που φέρνει σε επίπεδο ρυθμιστικών αρχών το 3ο κοινοτικό πακέτο για την εσωτερική αγορά ενέργειας της Ε.Ε, με το οποίο θα πρέπει σταδιακά να προσαρμοστεί και η Ελλάδα. Ακριβώς για την προσαρμογή του εθνικού θεσμικού πλαισίου στις απαιτήσεις αυτού του 3ου πακέτου, συγκροτούνται, όπως ανακοινώθηκε χθες από το ΥΠΕΚΑ, δύο ομάδες εργασίας, για τις αγορές Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, αντίστοιχα. Τα μέλη των ομάδων αυτών θα δουλέψουν πάνω στις νέες αρμοδιότητες που θα έχουν στο εξής οι ρυθμιστικές αρχές, και όχι μόνο.

Χάνεται τμήμα της λήψης αποφάσεων σε εθνικό επίπεδο

Βέβαια το νέο μοντέλο της Ευρωπαϊκής ΡΑΕ, σημαίνει ότι χάνεται ένα τμήμα της δυνατότητας που έχουν σήμερα τα κράτη- μέλη να καθορίζουν πλήρως εκείνα τα εθνικά προγράμματα ανάπτυξης στο χώρο του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου. Άλλωστε το 3ο πακέτο προβλέπει ότι οι εθνικοί ρυθμιστές θα αποστέλλουν στην Κεντρική ΡΑΕ τα 10ετή προγράμματά τους, προκειμένου στη συνέχεια να αποφασίσει εκείνη, για το πόση ακριβώς ποσότητα νέων μεγαβάτ απαιτείται για την κάλυψη των αναγκών κάθε χώρας ξεχωριστά.

Τα σενάρια του διαχωρισμού της παραγωγής από τη διανομή

Εκτός των παραπάνω, οι εν λόγω ομάδες εργασίας που συστάθηκαν στο ΥΠΕΚΑ, αναλαμβάνουν να έχουν επεξεργασθεί το αργότερο μέχρι το Μάρτιο του 2011 - οπότε και λήγει η σχετική προθεσμία- τον τρόπο προσαρμογής της Ελλάδας στην περαιτέρω απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού και αερίου. Τα κράτη- μέλη, πλην Μάλτας, Κύπρου και Λουξεμβούργου - που εξαιρέθηκαν διότι διαθέτουν μόνο συστήματα διανομής- καλούνται να επιλέξουν μεταξύ τριών μεθόδων, σχετικά με την αποσύνδεση της παραγωγής από τη διανομή :

• Της πλήρους αποσύνδεσης των ιδιοκτησιακών σχέσεων. Κάτι τέτοιο θα έχει ως αποτέλεσμα να απαγορεύεται σε επιχειρήσεις ή κράτη να ασκούν συγχρόνως έλεγχο στην παραγωγή ή στην προμήθεια του ηλεκτρισμού και "άμεσα ή έμμεσα να ασκούν έλεγχο σε έναν διαχειριστή του συστήματος διανομής" και τανάπαλιν.

• Τη δημιουργία ενός "ανεξάρτητου διαχειριστή συστήματος" (ISO), ο οποίος θα διαχειρίζεται τις αποσυνδεδεμένες δραστηριότητες της διανομής. Bάσει αυτής της μεθόδου, οι επιχειρήσεις θα μπορούν αφενός να διατηρήσουν τα στοιχεία της προμήθειας και της διανομής, αφετέρου όμως θα πρέπει να εξασφαλίσουν "έναν αποτελεσματικό διαχωρισμό συμφερόντων".

• Τη δημιουργία ενός "ανεξάρτητου διαχειριστή εκπομπών" (ITO), όπου μία κάθετα ενοποιημένη εταιρεία θα μπορεί να διατηρήσει το δίκτυο των στοιχείων της, αλλά να διασφαλίσει "έναν αποτελεσματικό διαχωρισμό συμφερόντων" μέσω κανόνων για τα στοιχεία, τον εξοπλισμό, το προσωπικό, την ταυτότητα και τον έλεγχο συμμόρφωσης.