Δίλημμα για την κυβέρνηση: «Φτωχός συγγενής» ή φιλόδοξος πρωταγωνιστής στη Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα

Σε λίγες μέρες, μεταξύ 30 Νοεμβρίου και 11 Δεκεμβρίου θα διεξαχθεί στο Παρίσι η ιστορική Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, μία διάσκεψη που έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως η «τελευταία ευκαιρία» της ανθρωπότητας να συγκρατήσει την υπερθέρμανση κάτω από τους +2 °C. Δεν είναι τυχαίο ότι τον τελευταίο χρόνο έχει υπάρξει μία άνευ προηγουμένου κινητοποίηση από μεγάλες οικονομίες που δείχνουν να ανακοινώνουν δημόσια πολιτικές μείωσης των ορυκτών καυσίμων, με χαρακτηριστικότερα, ίσως, παραδείγματα, τις ΗΠΑ, την Κίνα και την Ινδία, αλλά και κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες όπως η Σουηδία και η Δανία.

Ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα, μάλιστα, πριν λίγες ημέρες ακύρωσε οριστικά τα σχέδια του περιβόητου πετρελαϊκού αγωγού Keystone, παρά τις τεράστιες πιέσεις της πετρελαϊκής βιομηχανίας και την σφοδρή αντίδραση των ρεπουμπλικάνων.

Σε αυτό το σκηνικό, ο Έλληνας πρωθυπουργός θα μεταβεί στο Παρίσι με τον κίνδυνο να αποτελέσει μία από τις λιγοστές αρνητικές εκπλήξεις, αφού η Ελλάδα δεν έχει να επιδείξει τίποτα σημαντικό στην ανάπτυξη των ΑΠΕ τα τελευταία χρόνια, με εξαίρεση ίσως το πρόσφατο θεσμικό πλαίσιο για την αυτοπαραγωγή από φ/β. Αντίθετα, οι μόνες επενδύσεις που προκρίνονται αυτήν τη στιγμή στον Ελληνικό ενεργειακό χάρτη αφορούν σε ορυκτά καύσιμα.

Η χώρα μας δεν είναι φυσικά μια μεγάλη οικονομία και οι πρωτοβουλίες της δεν μπορεί παρά να είναι μικρής επιρροής σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρόλα αυτά, μπορεί να είναι καταλυτικές για την ίδια την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Επιπλέον, όπως εκτιμούν παράγοντες που παρακολουθούν στενά τα τεκταινόμενα σε σχέση με τη διεθνή προσπάθεια καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής, ακόμα και μικρές χώρες, σε τέτοια φόρουμ όπως η Διάσκεψη του Παρισιού, έχουν την ευκαιρία να πρωταγωνιστήσουν, όταν καταθέσουν τολμηρές προτάσεις ή παρουσιάσουν ρηξικέλευθες πολιτικές.

«Στις 30 Νοεμβρίου στο Παρίσι, ο Έλληνας πρωθυπουργός θα έχει στη διάθεσή του 15 λεπτά που μπορούν να αλλάξουν για πάντα το μέλλον της χώρας. Η μία του επιλογή θα είναι να κρυφτεί πίσω από τις ευρωπαϊκές θέσεις και να σταθεί σε γενικόλογα ευχολόγια για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών. Η άλλη είναι να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων, να αξιοποιήσει την ιστορική ευκαιρία και να ανακοινώσει το πιο φιλόδοξο πλέγμα πολιτικών που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα», αναφέρει ο Τάκης Γρηγορίου, υπεύθυνος για θέματα ενέργειας και κλιματικών αλλαγών στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace και συνεχίζει: «Δεν θα το κάνει επειδή το έκανε ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών και οι ηγέτες των υπόλοιπων μεγάλων οικονομιών του πλανήτη. Θα το κάνει επειδή αυτό χρειάζεται πραγματικά η ελληνική κοινωνία και οι επόμενες γενιές.»

Το στέλεχος της Greenpeace αναφέρεται στην πρόταση που κάνει η περιβαλλοντική οργάνωση προς την κυβέρνηση, να υιοθετήσει δηλαδή το Σχέδιο Δράσης που παρουσίασε χθες για ένα δεκαετές μαζικό πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας σε 1 εκατ. κτίρια, μεταξύ των οποίων δωρεάν ηλιακό ρεύμα σε 300.000 νοικοκυριά.

Τι περιλαμβάνει το Σχέδιο Δράσης

Το Σχέδιο Δράσης προτείνει άμεσα εφαρμόσιμα μέτρα που εκμεταλλεύονται ήδη διαθέσιμους και υπαρκτούς πόρους, αξιοποιώντας το πραγματικό εθνικό καύσιμο της χώρας: το τεράστιο δυναμικό που διαθέτει σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ενεργειακή αποδοτικότητα.

Στα μέτρα περιλαμβάνονται και δύο επεξεργασμένες προτάσεις που αφορούν δωρεάν ηλεκτρική ενέργεια σε 300.000 φτωχά νοικοκυριά, μέσω εγκατάστασης φωτοβολταϊκών συστημάτων από τη ΔΕΗ. Αμφότερα τα σενάρια έχουν στόχο την ανακούφιση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων μέσω της αξιοποίησης του τεράστιου και ανεξάντλητου ηλιακού δυναμικού της χώρας από τη ΔΕΗ.

Στην πρώτη πρόταση η ΔΕΗ αξιοποιεί τα δικαιώματα ρύπων προκειμένου να εγκαταστήσει δωρεάν μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα (2kWp) για αυτοπαραγωγή (net-metering) σε φτωχά νοικοκυριά, με όφελος 380 ευρώ ετησίως. Στη δεύτερη πρόταση αξιοποιεί το μακροπρόθεσμα χαμηλότερο κόστος παραγωγής από φωτοβολταϊκά έναντι του λιγνίτη, προκειμένου να επιστρέψει μέρος του κέρδους ως δωρεάν ενέργεια σε δικαιούχους του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ), με ετήσιο όφελος 1.000 kWh ετησίως, ήτοι 95 ευρώ για τον καθένα.

Η έκθεση της Greenpeace αξιοποίησε την εμπειρία που αποκτήθηκε από την εφαρμογή των μέχρι τώρα προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας, αλλά και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενεργειακή Απόδοση, επεκτείνοντας ωστόσο τη φιλοδοξία των προτεινόμενων προγραμμάτων ως το 2025.

Για την χρηματοδότηση του προτεινόμενου δεκαετούς προγράμματος ύψους περί τας  11,5  δισ ευρώ, βραχυπρόθεσμα αξιοποιούνται διαθέσιμοι πόροι, όπως ΕΣΠΑ, πακέτο Juncker και δικαιώματα εκπομπών ρύπων. Τα μέτρα ενισχύονται με την αξιοποίηση ενός πολύ μικρού ανταποδοτικού ποσοστού από τον φόρο ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) αλλά και τη μελλοντική δυνατότητα χορήγησης φορολογικών κινήτρων. Λαμβάνοντας υπόψη ένα ποσοστό δανεισμού έως 40%, οι προτεινόμενες επενδύσεις απαιτούν συμμετοχή 10-30% με ίδια κεφάλαια, ποσοστά απολύτως συμβατά με την πραγματικότητα της αγοράς.

Το σωρευτικό οικονομικό όφελος για 1 εκατ. νοικοκυριά και επιχειρήσεις από τη μείωση των ενεργειακών δαπανών ανέρχεται στα 5,7 - 6 δις €  σε μία δεκαετία, ενώ δημιουργούνται ετησίως κατά μέσο όρο 29.500 - 35.000 θέσεις εργασίας και οι εκπομπές CO₂ της χώρας μειώνονται έως και 10%".

Βρείτε εδώ τη Σύνοψη Έκθεσης. Βρείτε εδώ την Πλήρη Έκθεση.