Μιχάλης Παράσχος: Εφικτή η 100% κάλυψη από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έως το 2050

Η έλλειψη των συμβατικών ενεργειακών πηγών όπως είναι το πετρέλαιο, προκαλεί την αύξηση των τιμών τους η οποία διαρκώς θα ανεβαίνει στα ύψη. Επίσης οι κλιματικές αλλαγές, που προκλήθηκαν από τις εκπομπές θερμοκηπιακών αερίων εξαιτίας της αλόγιστης χρήσης των συμβατικών ενεργειακών πηγών μας, εάν δεν αντιμετωπιστούν τώρα τότε θα αυξηθούν και θα προκαλέσουν πολλά προβλήματα στην ανθρωπότητα. Για να αντιστραφεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου και να αποτραπεί το καταστρεπτικό σενάριο της αύξησης της θερμοκρασίας κατά 3 βαθμούς Κελσίου και άνω, η επιστήμη προσφέρει στην ανθρωπότητα δύο λύσεις. Η μία είναι η χρήση Πυρηνικής Ενέργειας και η δεύτερη είναι η χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

Ένα μήνα περίπου μετά τον ισχυρό σεισμό που προκάλεσε το πυρηνικό ατύχημα στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας, όλο και περισσότερα κράτη στρέφονται σε νέες ενεργειακές πολιτικές που αφορούν τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλον. Για παράδειγμα η γερμανική κυβέρνηση αν κι εκτιμά ότι για ορισμένες δεκαετίες θα είναι αναγκαία η πυρηνική ενέργεια αλλά και η ηλεκτροπαραγωγή από λιγνίτη, είναι έτοιμη να προχωρήσει στο επόμενο βήμα για σταδιακή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Όμως πολλοί υποστηρικτές της πυρηνικής ενέργειας θεωρούν πως η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών μας αποκλειστικά και μόνον από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι μια ουτοπία. Αυτό συμβαίνει επειδή ξεχνούν πως εκτός από την ελάχιστη πιθανότητα πυρηνικού ατυχήματος, η πυρηνική ενέργεια συνοδεύεται και από άλλα μειονεκτήματα, όπως το γεγονός πως 60 περίπου χρόνια μετά την δημιουργία του πρώτου πυρηνικού σταθμού δεν βρέθηκε ασφαλής τρόπος διαχείρησης των πυρηνικών αποβλήτων τα οποία παραμένουν επικύνδινα για χιλιάδες χρόνια. Ακόμη για να δημιουργηθούν πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας χρειάζονται περίπου δέκα χρόνια μελέτης για να μπορέσουν να λειτουργήσουν και το κόστος τους θα ανέβει ειδικά τώρα με τους νέους κανόνες ασφαλείας που θα προκύψουν ύστερα από το ατύχημα στη Φουκουσίμα. Η ανθρωπότητα θέλει λύσεις στο ενεργειακό της πρόβλημα εδώ και τώρα και μόνο οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορούν να μας τις προσφέρουν.

Πολλές αξιόπιστες επιστημονικές έρευνες αποδεικνύουν πως με σωστό σχεδιασμό η 100% κάλυψη από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι εφικτή και μπορεί να υλοποιηθεί μέχρι το 2050. Με συντονισμένες προσπάθειες, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της ενεργειακής ζήτησης, οι ερευνητές υποστηρίζουν πως ο κόσμος μπορεί να είναι πλήρως εξαρτόμενος από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για παραγωγή ηλεκτρισμού, για μεταφορές και για θέρμανση/ψύξη μέχρι το έτος 2050.

Ωστόσο η αποκλειστική στήριξή μας από τις ΑΠΕ μέσω του ανέμου, του νερού και του ήλιου, αποτελεί μια πρόκληση λόγω της μεταβλητότητας τους, αλλά και λόγω της ενεργειακής ζήτησης η οποία ποικίλει καθόλη την διάρκεια της ημέρας. Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα αυτά, οι ερευνητές εντόπισαν επτά τεχνικές λύσεις που μπορούν να διασφαλίσουν ότι η ζήτηση ενέργειας μπορεί να καλυφθεί πλήρως από τις ΑΠΕ.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η σύνδεση διαφορετικών και γεωγραφικά διάσπαρτων πηγών ενέργειας, η χρήση μιας επιπρόσθετης προβλέψιμης πηγής ενέργειας όπως ο υδροηλεκτρισμός για να ανταποκρίνεται σε περιόδους αιχμής της ζήτησης, η χρήση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης της ζήτησης-απόκρισης, η αποθήκευση ενέργειας στο χώρο παραγωγής της, η πλεονάζουσα ικανότητα παραγωγής ενέργειας σε περιόδους αιχμής σε συνδιασμό με την παραγωγή περίσσειας ποσότητας υδρογόνου, η αποθήκευση ενέργειας σε ηλεκτρικά οχήματα, και τέλος η βελτίωση της πρόγνωσης του καιρού ούτως ώστε να γίνεται καλύτερη πρόληψη του εφοδασμού ανανεώσιμης ενέργειας.

Για τις τρεις από αυτές τις τεχνικές λύσεις, που είναι η καλύτερη πρόγνωση του καιρού, η διαχείρηση της ζήτησης και ο εφεδρικός υδροηλεκτρισμός, η εφαρμογή τους θα είναι φτηνή. Όμως η ενσωμάτωση της μεταφοράς ενέργειας μεγάλων αποστάσεων και η χρήση ηλεκτρικών οχημάτων για την αποθήκευση ενέργειας, όταν ο εφοδιασμός ενέργειας θα υπερβαίνει την ζήτηση, θα αύξανε το κόστος παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ εώς και €0.01/kWh, αλλά ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να ανταποκριθεί στη ζήτηση επαρκώς και χωρίς προβλήματα.

Διάφορες μελέτες αναφέρουν πως η χερσαία αιολική ενέργεια, η υδροηλεκτρική και η γεωθερμική ενέργεια, ήδη κοστίζουν λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα και την πυρηνική ενέργεια (€0.03-0.05 ανά kWh για τις ΑΠΕ, ενώ €0.05 για τις συμβατικές μέθοδους παραγωγής ενέργειας) και μέχρι το 2020 η υπεράκτια αιολική ενέργεια, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδροηλεκτρική και η συγκεντρωμένη ηλιακή ενέργεια θα μπορούν να κοστίζουν λιγότερο από τις συμβατικές μέθοδους παραγωγής ενέργειας.

Ένα σημαντικό κλειδί για την εξολοκλήρου ενεργειακή παγκόσμια κάλυψη από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι η μετοχή ενέργειας σε όλες τις ηπείρους, χρησιμοποιώντας διαθέσιμους ιδανικούς χώρους, έστω κι αν εγείρονται ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια. Το σημαντικότερο όμως είναι η χρηματοδότηση και η διεθνής στήριξη στην τεχνολογία των ΑΠΕ γιατί μόνο έτσι θα επιτευχθεί ταχεία βελτίωση των σημερινών τεχνολογικών συστημάτων, που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη παραγωγή ενέργειας.

Για να προωθηθεί η παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας, οι ερευνητές υποστηρίζουν πως ο καταλληλότερος τρόπος είναι η τιμολόγηση (feed-in tariff) της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον τα τιμολόγια σταδιακά θα μειώνονται κι έτσι θα μειωθεί και το κόστος παραγωγής ενέργειας. Άλλες πολιτικές είναι η φορολογική επιβάρυνση της χρήσης ορυκτών καυσίμων ή η κατάργηση επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα.

* Ο κ. Μιχάλης Παράσχος είναι υποψήφιος βουλευτής Αμμοχώστου με το Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών