Τσιρώνης: Η καλή ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι ακρογωνιαίος λίθος της γαλάζιας ανάπτυξης

Σε δύο ημερίδες με θέματα: «Προς ένα Οδικό Χάρτη για Γαλάζιες Επενδύσεις και Θέσεις Εργασίας στη Μεσόγειο», και «Προς μία Βιώσιμη Ναυτιλία: Η Κοινωνία των Πολιτών σε διάλογο με φορείς χάραξης πολιτικής και τη ναυτιλιακή βιομηχανία», συμμετείχε σήμερα το πρωί ο Υπουργός Αναπληρωτής Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιάννης Τσιρώνης.

Πιο συγκεκριμένα, η πρώτη αφορούσε την συνάντηση των εμπλεκόμενων φορέων «Προς ένα Οδικό Χάρτη για Γαλάζιες Επενδύσεις και Θέσεις Εργασίας στη Μεσόγειο», την οποία διοργάνωσε η Ένωση για τη Μεσόγειο και σ’ αυτήν συμπροεδρεύουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ιορδανία.

Όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Υπουργός Αναπληρωτής «η Μπλε οικονομία, μόνο στην Ε.Ε., εκπροσωπεί 5.400.000 θέσεις εργασίας και ακαθάριστη προστιθέμενη αξία σχεδόν € 500 δισεκατομμυρίων το χρόνο. Οι θάλασσες και οι ωκεανοί αποτελούν κινητήρια δύναμη για την οικονομία, με μεγάλο δυναμικό για καινοτομία, ανάπτυξη και απασχόληση. Οι δυνατότητες για περαιτέρω ανάπτυξη σε ορισμένους τομείς είναι τεράστια, και ακόμη περισσότερο στις χώρες εκτός της Ε.Ε.

Η Ελλάδα, με περισσότερα από 15.500 χιλιόμετρα ακτογραμμής, της οποία ο πολιτισμός και η οικονομία συνδέονται στενά στην πάροδο του χρόνου με τη θάλασσα, έχει ζωτικό οικονομικό συμφέρον για την προστασία της ποιότητας των θαλάσσιων υδάτων. Η θάλασσα συνδέεται με τον τουρισμό και τη ναυτιλία, που είναι οι δύο από τους βασικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, καθώς και την υδατοκαλλιέργεια, η οποία είναι ένας από τους πιο δυναμικούς τομείς των εξαγωγών μας.

Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλιστεί η καλή ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, το οποίο θεωρούμε ως τον ακρογωνιαίο λίθο της γαλάζιας ανάπτυξης. Οι οικονομικές δραστηριότητες που υπονομεύουν την ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν είναι βιώσιμες πια», τόνισε ο Υπ. Αν. ΠΑΠΕΝ.

Ακολούθως, ο Γιάννης Τσιρώνης απηύθυνε χαιρετισμό στην ημερίδα με θέμα: «Προς μία Βιώσιμη Ναυτιλία: Η Κοινωνία των Πολιτών σε διάλογο με φορείς χάραξης πολιτικής και τη ναυτιλιακή βιομηχανία», που διοργάνωσαν οι οργανώσεις ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, GREENPEACE, NGO SHIPBREAKING PLATFORM, SURFRIDER FOUNDATION EUROPE και TRANSPORT & ENVIONMENT.

Όπως επεσήμανε στην ομιλία του ο Υπ. Αν. ΠΑΠΕΝ «αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα να συμμετέχω σήμερα στο διάλογο της κοινωνίας των πολιτών με το χώρο της ναυτιλίας για την προώθηση πιο φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών. Ο στόχος αυτός μας βρίσκει, ασφαλώς, απολύτως σύμφωνους.

Η Ελλάδα, με πάνω από 15.500 χιλιόμετρα ακτογραμμής, είναι μια χώρα άρρηκτα συνδεδεμένη ιστορικά και πολιτισμικά με τη θάλασσα. Ταυτόχρονα, η θάλασσα αποτελεί βασικό πλουτοπαραγωγικό πόρο της χώρας, αφού συνδέεται με τον τουρισμό και τη ναυτιλία που αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, καθώς επίσης και με τις υδατοκαλλιέργειες, που αποτελούν έναν από τους πιο δυναμικούς εξαγωγικούς μας κλάδους.

Ως εκ τούτου, αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στη διασφάλιση της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Είναι ο θεμέλιος λίθος πάνω στον οποίο πρέπει να ‘χτίσουμε’ την ευημερία  μας», είπε εμφατικά ο Γιάννης Τσιρώνης.

Ακολουθεί η ομιλία του κ. Τσιρώνη για τη γαλάζια οικονομία:

Η Μπλε οικονομία, μόνο στην Ε.Ε., εκπροσωπεί 5.400.000 θέσεις εργασίας και ακαθάριστη προστιθέμενη αξία σχεδόν € 500 δισεκατομμυρίων το χρόνο. Οι θάλασσες και οι ωκεανοί αποτελούν κινητήρια δύναμη για την οικονομία, με μεγάλο δυναμικό για καινοτομία, ανάπτυξη και απασχόληση. Οι δυνατότητες για περαιτέρω ανάπτυξη σε ορισμένους τομείς είναι τεράστια, και ακόμη περισσότερο στις χώρες εκτός της ΕΕ.

Η Ελλάδα, με περισσότερα από 15.500 χιλιόμετρα ακτογραμμής, της οποία ο πολιτισμός και η οικονομία συνδέονται στενά στην πάροδο του χρόνου με τη θάλασσα, έχει ζωτικό οικονομικό συμφέρον για την προστασία της ποιότητας των θαλάσσιων υδάτων. Η θάλασσα συνδέεται με τον τουρισμό και τη ναυτιλία, που είναι οι δύο από τους βασικότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, καθώς και την υδατοκαλλιέργεια, η οποία είναι ένας από τους πιο δυναμικούς τομείς των εξαγωγών μας.

Ως εκ τούτου, πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντικό να εξασφαλιστεί η καλή ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος, το οποίο θεωρούμε ως τον ακρογωνιαίο λίθο της γαλάζιας ανάπτυξης. Οι οικονομικές δραστηριότητες που υπονομεύουν την ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν είναι βιώσιμες πια.

Η περιοχή της Μεσογείου συνορεύει με πάνω από είκοσι χώρες και ένα μεγάλο μέρος της Μεσογείου παραμένει εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας. Ως αποτέλεσμα, η συνεργασία είναι απαραίτητη στο πλαίσιο των υφιστάμενων περιφερειακών και διεθνών συμβάσεων για να διαχειριστούμε τις θαλάσσιες δραστηριότητες, να προστατέψουμε το θαλάσσιο περιβάλλον και τη θαλάσσια κληρονομιά, να προωθήσουμε την πρόληψη και την καταπολέμηση της ρύπανσης στην περιοχή της Μεσογείου, ή να εξασφαλίσουμε έναν πιο ασφαλή θαλάσσιο χώρο.

Ωστόσο, η αποτελεσματική συνεργασία αποτελεί πρόκληση, καθώς υπάρχουν περισσότερες από είκοσι χώρες με ανόμοια επίπεδα οικονομικής ανάπτυξης και υπάρχουν πολιτικές διαφωνίες ακόμη και για την οριοθέτηση των χωρικών υδάτων και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών.

Υπάρχουν όμως μερικές ενδεικτικές περιοχές προτεραιότητας για τη συνεργασία, όπως:

·        Η ενίσχυση της δημιουργίας των ναυτιλιακών συστάδων (clusters) και ερευνητικών δικτύων, καθώς και η διαμόρφωση μιας στρατηγικής έρευνας για την προώθηση της καινοτομίας

·        Η βελτιστοποίηση των μεταφορικών συνδέσεων μέσω της ανάπτυξης ενός ολοκληρωμένου δικτύου θαλάσσιων μεταφορών σε όλη την περιοχή, με βάση τη ζήτηση, με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, με ιδιαίτερη προσοχή στην συνδεσιμότητα των νησιών

·        Η στήριξη της αειφόρου ανάπτυξης του παράκτιου και θαλάσσιου τουρισμού, με έμφαση στην καινοτομία και τις κοινές στρατηγικές μάρκετινγκ και προϊόντων

·        Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και επιχειρηματικών ευκαιριών στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας μέσω της έρευνας και της καινοτομίας

·        Η μείωση των θαλάσσιων αποβλήτων και η βελτίωση της διαχείρισης των απορριμμάτων στις παράκτιες περιοχές

·        Ο εκσυγχρονισμός των αλιευτικών δραστηριοτήτων

·        Η ενίσχυση των ικανοτήτων μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης ως επί το πλείστον στη δημόσια διοίκηση

Η χώρα μου πιστεύει ακράδαντα στην ανάγκη της αποτελεσματικής και  διαδραστικής συνεργασίας με όλες τις χώρες της Μεσογείου σε ένα συνεργατικό πλαίσιο προκειμένου να προωθήσουμε αποτελεσματικά την αειφόρο ανάπτυξη της Μεσογείου.

Ακολουθεί η ομιλία του κ. Τσιρώνη για τη βιώσιμη ναυτιλία:

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα να συμμετέχω σήμερα στο διάλογο της κοινωνίας των πολιτών με το χώρο της ναυτιλίας για την προώθηση πιο φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών. Ο στόχος αυτός μας βρίσκει, ασφαλώς, απολύτως σύμφωνους. 

Η Ελλάδα, με πάνω από 15.500 χιλιόμετρα ακτογραμμής, είναι μια χώρα άρρηκτα συνδεδεμένη ιστορικά και πολιτισμικά με τη θάλασσα. Ταυτόχρονα, η θάλασσα αποτελεί βασικό πλουτοπαραγωγικό πόρο της χώρας, αφού συνδέεται με τον τουρισμό και τη ναυτιλία που αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες της ελληνικής οικονομίας, καθώς επίσης και με τις υδατοκαλλιέργειες, που αποτελούν έναν από τους πιο δυναμικούς εξαγωγικούς μας κλάδους.

Ως εκ τούτου, αποδίδουμε ιδιαίτερη σημασία στη διασφάλιση της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Είναι ο θεμέλιος λίθος πάνω στον οποίο πρέπει να «χτίσουμε» την ευημερία  μας.

Όλοι γνωρίζουμε ότι η ναυτιλία, σε περίπτωση μη ορθών πρακτικών ή ατυχημάτων, μπορεί να αποτελέσει αιτία σημαντικών προβλημάτων για το θαλάσσιο περιβάλλον. Τα προβλήματα αυτά γίνονται εντονότερα στη Μεσόγειο λόγω του περίκλειστου χαρακτήρα της και του μεγάλου ποσοστού του θαλάσσιου εμπορίου που διεξάγεται μέσω αυτής. Ναυτιλιακές δραστηριότητες που διεξάγονται με τρόπο που υποβαθμίζει το θαλάσσιο περιβάλλον και τις ακτές μας δεν μπορεί να είναι μακροπρόθεσμα βιώσιμες.

Από την άλλη πλευρά, η ναυτιλία, μαζί με το σιδηρόδρομο, αποτελεί τον πλέον φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο μεταφοράς αγαθών και ανθρώπων αφού οι εκπομπές ανά τόνο μεταφορικού έργου είναι πολύ μικρές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι περιβαλλοντικές επιδόσεις της δεν πρέπει να βελτιώνονται διαρκώς.

Για το σκοπό αυτό υπάρχει μια πληθώρα νομοθετικών εργαλείων τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο όσο και σε Ευρωπαϊκό.

Η ναυτιλία αποτελεί τη μοναδική οικονομική δραστηριότητα η οποία είναι πλήρως παγκοσμιοποιημένη, πολύ πριν η παγκοσμιοποίηση καταστεί ένα ευρύτατα διαδεδομένο φαινόμενο με ιδεολογικές και πολιτικές προεκτάσεις.

Οι κανόνες που διέπουν τη ναυτιλία βασίζονται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και, ως εκ τούτου, έχουν τη δική τους νομοτέλεια η οποία πρέπει να γίνεται σεβαστή. Επομένως, ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος ρύθμισης των ναυτιλιακών θεμάτων, είναι με βάση παγκόσμιες συμφωνίες που εξασφαλίζουν καθολική εφαρμογή των συμφωνημένων κανόνων στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού.

Διαφορετικά, δεδομένης της ευκολίας αλλαγής σημαίας, απόπειρες εισαγωγής μονομερών περιφερειακών ρυθμίσεων, μπορεί να αποδειχθούν αναποτελεσματικές ή να φέρουν τα αντίθετα από τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, παρά τις καλές προθέσεις.

Η διεθνής κοινότητα διαθέτει ένα ισχυρό πλέγμα κανονισμών για τη διασφάλιση των ορθών περιβαλλοντικών πρακτικών, κυρίως στο πλαίσιο της διεθνούς Σύμβασης για την πρόληψη της ρύπανσης από τα πλοία, γνωστής ως MARPOL. Θέλω να πιστεύω ότι σύντομα θα τεθεί σε ισχύ και η Σύμβαση για τον έλεγχο και τη διαχείριση του έρματος και των ιζημάτων των πλοίων.

Δεν αρκούμαστε όμως μόνο στις λύσεις στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού.  Η Ε.Ε. έχει υιοθετήσει μια σειρά σημαντικών νομικών εργαλείων για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος με κυριότερο την Οδηγία Πλαίσιο για το Θαλάσσιο Περιβάλλον.

Η Οδηγία θέτει ως στόχο την επίτευξη ή τη διατήρηση «Καλής Περιβαλλοντικής Κατάστασης» στα θαλάσσια ύδατα μέχρι το 2020, στόχος που πρέπει να λειτουργεί ως κινητήρια δύναμη για διαρκή βελτίωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η υλοποίηση της Οδηγίας Πλαίσιο, προχωρά στη χώρα μας σύμφωνα το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα νομικά εργαλεία που διαθέτουμε όπως:

•          η αναθεωρημένη Κοινή Αλιευτική Πολιτική,

•          η Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά,

•          η Οδηγία για τα Ύδατα Κολύμβησης

•          η Οδηγία για τους Οικοτόπους,

•          η νέα Οδηγία για το Θαλάσσιο Σχεδιασμό και ο Κανονισμός για τα Χωροκατακτητικά Ξένα Είδη που υιοθετήθηκαν πολύ πρόσφατα κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας, όπως επίσης και τις νέες ρυθμίσεις για τον περιορισμό της κατανάλωσης της πλαστικής σακούλας.

Ειδικά για τη ναυτιλία, θέλω να κάνω ειδική μνεία σε δύο πρόσφατα υιοθετηθέντα νομικά εργαλεία:

1.         στον Κανονισμό για την παρακολούθηση, την υποβολή εκθέσεων και επαλήθευση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από τις θαλάσσιες μεταφορές και

2.         στον Κανονισμό για την ανακύκλωση των πλοίων.

Αναφορικά με τον πρώτο, θέλω να πιστεύω ότι η υιοθέτησή του θα δώσει την απαιτούμενη ώθηση στην αντίστοιχη συζήτηση που διεξάγεται στο Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό με σκοπό την επίτευξη διεθνούς συμφωνίας.

Αναφορικά με τον Κανονισμό για την ανακύκλωση των πλοίων, για τη διαμόρφωση και υιοθέτηση του οποίου υπήρξε καθοριστική η συμβολή της Ελλάδας, υπενθυμίζω ότι στοχεύει στην επίσπευση της εφαρμογής της, αντίστοιχου περιεχομένου, Διεθνούς Σύμβασης του Χονγκ Κονγκ.

Το ζητούμενο είναι η βελτίωση των ακολουθούμενων πρακτικών διάλυσης των πλοίων κυρίως στις εγκαταστάσεις της Νότιας και Ανατολικής Ασίας. Είναι απαραίτητη η υιοθέτηση αυστηρών προτύπων χωρίς, όμως, αποκλεισμούς οι οποίοι θα αποδειχθούν αντιπαραγωγικοί αν δεν λαμβάνονται υπόψη τα πραγματικά οικονομικά δεδομένα και οι ιδιαιτερότητες της ναυτιλίας, αλλά και χωρίς εκπτώσεις στην προστασία του περιβάλλοντος και των εργαζομένων.

Κλείνοντας, σας εύχομαι καλή επιτυχία στην ημερίδα. Ευελπιστώ ότι θα δώσει το έναυσμα στον εφοπλιστικό κόσμο να ακολουθήσει εθελοντικά τις καλύτερες διαθέσιμες πρακτικές, όπως άλλωστε αρμόζει στην Ελληνική ναυτιλία με βάση τον ηγετικό της ρόλο στην παγκόσμια ναυτιλία.