Χ. Φλουδόπουλος: Χαμηλώνει ο πήχης των προσδοκιών από την επίσκεψη του Μίλερ της Gazprom

Εάν χθες αναζητούσε κάποιος στον ιστότοπο Iskra (αριστερή πλατφόρμα) την ανάρτηση με τίτλο «αγωγός ρευστότητας», έβρισκε ότι το θέμα που προανήγγειλε τα… 5 δισ. των Ρώσων είχε αποσυρθεί. Ίσως διότι σιγά, σιγά ο αρμόδιος υπουργός ΠΑΠΕΝ Π. Λαφαζάνης αρχίζει να συμβιβάζεται με την ιδέα ότι στην παρούσα φάση ρωσικά χρήματα δεν πρόκειται να δοθούν. 

Και βέβαια το … «φούσκωμα» των προσδοκιών για την έλευση ρωσικής οικονομικής βοήθειας, απομακρύνει από την ουσία των εξελίξεων σε σχέση με τη συμφωνία για την ελληνική προέκταση του αγωγού Turkish Stream, ιδιαίτερα ενόψει της σημερινής σημαντικής επίσκεψης του επικεφαλής της Gazprom Αλεξέι Μίλερ κατά την οποία αναμένεται να επαναβεβαιωθεί και μέσω μνημονίου κατανόησης η πρόθεση συμμετοχής της χώρας μας στο έργο.

Πάντως η απόσυρση από τον ιστότοπο που εκφράζει τις θέσεις Λαφαζάνη του θέματος για τον «αγωγό ρευστότητας» μόνο τυχαία δεν ήταν. Χθες συνεργάτες του υπουργού εμφανίζονταν πιο προσγειωμένοι ως προς τις προσδοκίες τους, ενώ είναι χαρακτηριστικό ότι από πλευράς υπουργείου δεν έχει επιβεβαιωθεί η υπογραφή του MoU. Πηγές ωστόσο που γνωρίζουν τα τεκταινόμενα, διαβεβαίωναν ότι η επίσκεψη Μίλερ δε θα γινόταν εάν δεν υπήρχε καταρχάς συμφωνία για να πέσουν υπογραφές. 

Ποια είναι όμως τα δεδομένα γύρω από τον αγωγό και ποιες είναι οι ρεαλιστικές προσδοκίες για οφέλη στην παρούσα – πρώιμη και ανώριμη – φάση του project;

Καταρχάς όπως σημείωσε χθες σε δημόσια τοποθέτησή του ο επικεφαλής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων Κωνσταντίνος Φίλης, υπάρχουν μια σειρά από εκκρεμότητες όπως οι τελικοί αγοραστές, οι χρηματοδότες, η διαδρομή (προς Κεντρική Ευρώπη ή/και Ιταλία;), οι τελικές ποσότητες που θα μεταφέρονται, καθώς και η στάση της ΕΕ σε μία προβληματική συγκυρία (Ουκρανία, έρευνα για παραβίαση κανόνων ανταγωνισμού εκ μέρους της Gazprom, προσπάθειες περιορισμού ποσοστών εξάρτησης από Μόσχα), που, όπως αποδείχθηκε με τον South Stream, δύναται να μπλοκάρει ανεπιθύμητα έργα.

Παράλληλα όπως επισημαίνει ο κ. Φίλης είναι εύλογο χώρες που πλήττονται από την ακύρωση του South Stream να αναζητήσουν τρόπους κάλυψης των απωλειών, γεγονός ενθαρρυντικό για τον Turkish Stream, ο οποίος από τη στιγμή που η Ρωσία δείχνει αποφασισμένη να διακόψει την παροχή μέσω Ουκρανίας από το 2019, συμβάλλει στην ασφάλεια τροφοδοσίας, παρακάμπτοντας μία προβληματική διαδρομή. 

Τώρα ως προς το τι μπορεί να περιμένει η Ελλάδα από την επίσκεψη Μίλερ, ο ίδιος εκτιμά ότι στα πιο απτά οφέλη είναι ότι πιθανόν να υπάρξει πρόοδος για το ποσό της ρήτρας take or pay για το 2014 (περίπου 30 εκατ. ευρώ), που θα μπορούσε να μειωθεί ή να εκμηδενιστεί, καθώς και ελάττωση των συμβολαιοποιημένων ποσοτήτων για το 2015.
ΕΕ

Μια ενδιαφέρουσα παράμετρος της ρωσικής προσέγγισης γύρω από το έργο του νέου αγωγού, είναι ότι η Gazprom – όπως όλα δείχνουν – δε θα είναι ο βασικός επενδυτής για την κατασκευή του ελληνικού τμήματος. Αντίθετα στο έργο θα συμμετάσχει ως βασικός μέτοχος η χώρα μας (ΔΕΠΑ ή ΔΕΣΦΑ) και άρα το βάρος της συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό δίκαιο πέφτει στην ελληνική πλευρά. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα αναμένεται να ζητήσει από την Κομισιόν – βάσει τρίτου ενεργειακού πακέτου – την εξαίρεση πρόσβασης τρίτων, ώστε ο αγωγός να μεταφέρει μόνο ρωσικό αέριο. Τώρα εάν μια τέτοια προσδοκία – δηλαδή να εγκρίνει η ΕΕ το αίτημα – είναι ρεαλιστική είναι ένα ζήτημα. Στον αντίποδα πάντως πρέπει να θεωρείται δεδομένο – όπως συνέβη και στο South Stream – ότι η Ρωσία δε θα δεχθεί να συμμορφωθεί με το τρίτο ενεργειακό πακέτο, αφού μια τέτοια εξέλιξη ακουμπά και τους δικούς της αγωγούς, στο ρωσικό δίκτυο, όπου υπάρχουν άλλες εταιρείες πλην της Gazprom που ζητούν πρόσβαση, που δεν τους χορηγείται. Πάντως η ρωσική πλευρά έχει ήδη δείξει την πρόθεσή της να πιέσει για την αποδοχή του έργου, προαναγγέλλοντας το οριστικό τέλος της παροχής αερίου μέσω Ουκρανίας μέχρι το 2019.

Χαρακτηριστικά
Ως προς τα χαρακτηριστικά του έργου του Turkish Stream (υποθαλάσσιος αγωγός και τουρκικό τμήμα) αυτός θα έχει μήκος 660 χλμ ακολουθώντας την ίδια υποθαλάσσια διαδρομή στη Μαύρη Θάλασσα, με κατάληξη ωστόσο την Ευρωπαϊκή Τουρκία. Το υποθαλάσσιο τμήμα θα έχει μήκος 250 χλμ ενώ στην Τουρκία θα καταλήγει στο Λουλέ Μπουργκάς συνεχίζοντας τη χερσαία διαδρομή του μέχρι τα ελληνοτουρκικά σύνορα στα Ίψαλα της Ανατολικής Θράκης. Η δυναμικότητά του θα είναι 63 δισ. κυβικά μέτρα εκ των οποίων τα 15,75 θα αφορούν στην τουρκική αγορά ενώ τα υπόλοιπα 47,25 θα είναι διαθέσιμα για τους ευρωπαίους καταναλωτές. Η διακυβερνητική συμφωνία με την Τουρκία θα υπογραφεί στο δεύτερο μισό του 2015 και οι πρώτες ποσότητες αερίου θα είναι διαθέσιμες στην Τουρκία μέχρι το Δεκέμβριο του 2016.

(capital.gr, 21/4/2015)