Γιάννης Μανιάτης: H πρόκληση της πράσινης ανάπτυξης

Ολόκληρη η ανθρωπότητα βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με την τρομακτική πραγματικότητα της πλανητικής περιβαλλοντικής κρίσης και ταυτόχρονα στην Ελλάδα δίνουμε όλοι μαζί τη μάχη για την οικονομική διάσωση της χώρας. Όμως, αν το σκεφτούμε προσεκτικά, θα διαπιστώσουμε ότι οι δύο αυτές κρίσεις συνδέονται με πολλούς τρόπους. Είναι αποτέλεσμα μιας στρεβλής αντίληψης που για δεκαετίες εξίσωνε την κατανάλωση αγαθών με την οικονομική ευημερία, χωρίς καμία ανησυχία για τις παράπλευρες απώλειες αυτής της συμπεριφοράς από την αλόγιστη χρήση των πόρων.

Η Πράσινη Ανάπτυξη είναι μια στρατηγική επιλογή ρήξης με το παρελθόν και ανατροπής όλων των καθεστωτικών αντιλήψεων, κοινωνιών και ατόμων. Αφορά σε μια κοινωνία και μια οικονομία που στηρίζεται στη βιώσιμη και αειφόρο διαχείριση των φυσικών πλουτοπαραγωγικών πόρων, που εξασφαλίζει τη λιγότερη δυνατή εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, που χρησιμοποιεί δημιουργικά τη νέα γνώση, τις νέες τεχνολογίες και τις καινοτομίες για την παραγωγή νέου πλούτου και που, διαμορφώνει εθνικές και διεθνικές συνθήκες για ελαχιστοποίηση των κοινωνικών ανισοτήτων, των περιφερειακών ανισορροπιών και της παγκόσμιας φτώχειας. Πρακτικά αυτά σημαίνουν, εκτός των άλλων, δράσεις έξυπνες, καινοτόμες και ανατρεπτικές, στηριγμένες στις νέες τεχνολογίες. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα άλλο μοντέλο πολιτισμού και κοινωνικής οργάνωσης.

Για την ταχύτερη μετάβαση στο νέο αναπτυξιακό πρότυπο, το ΥΠΕΚΑ έχει θέσει ως στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου πράσινου επιχειρηματικού περιβάλλοντος και θεμελιώνει ένα συμπαγές, στέρεο, διαφανές θεσμικό πλαίσιο, με μια σειρά παρεμβάσεων, όπως - μεταξύ άλλων - η ψήφιση του Νόμου για ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), η προκήρυξη του Προγράμματος «Εξοικονόμηση κατ΄ Οίκον», η δημιουργία Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, ο Νόμος για την προστασία των καμένων Δασικών εκτάσεων κ.α.

Κεντρικοί πυλώνες της πολιτικής μας, είναι η εξοικονόμηση φυσικών πόρων, η αξιοποίηση εναλλακτικών πηγών ενέργειας και ο εκσυγχρονισμός της παραγωγικής βάσης της χώρας. Στόχος μας, η δημιουργία μίας οικονομίας που θα αξιοποιεί αλλά και θα σέβεται τον φυσικό πλούτο της χώρας, συμβάλλοντας έτσι στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των Ελλήνων. Οι φυσικοί πόροι που διαθέτουμε, είναι το συγκριτικό μας πλεονέκτημα. Μας επιτρέπουν να τους αξιοποιήσουμε, για την αντιμετώπιση τόσο της οικονομικής όσο και της κλιματικής κρίσης.

Η βιώσιμη ανάπτυξη, στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:

• Στην αύξηση της οικονομικής αποδοτικότητας, δηλαδή τη διεύρυνση του οικονομικού προϊόντος που παράγεται (ΑΕΠ).

• Στη διαμόρφωση μηχανισμών κοινωνικά δίκαιης κατανομής του παραγόμενου πλούτου.

• Στη διαμόρφωση αρχών και δράσεων για χωρική συνοχή, διαμόρφωση συνθηκών που υποστηρίζουν την προστασία του περιβάλλοντος και διατηρούν τη φέρουσα ικανότητά του τουλάχιστον στα ίδια επίπεδα και για το μέλλον, με ισόρροπη χωρική ανάπτυξη όλων των περιφερειών της χώρας.

Ήδη θεσπίσαμε μία σειρά από “πράσινες” προδιαγραφές για την κατασκευή νέων κτιρίων. Αλλά και στα ήδη υπάρχοντα, προωθούμε δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας. Ενδεικτικά αναφέρω το “Εξοικονόμηση κατ' οίκον”, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο και προβλέπεται να κινητοποιήσει πόρους άνω του 1,2 δισ. Ευρώ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Άλλα 100 εκατ. Ευρώ θα διοχετευτούν στην αγορά μέσω του προγράμματος «Εξοικονόμηση στους ΟΤΑ». Με το «Χτίζοντας στο Μέλλον» θα υπάρξουν 3.000.000 ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ σημαντική παράμετρος είναι η δημιουργία μιας νέας αγοράς, της αγοράς Εταιριών Παροχής Ενεργειακών Υπηρεσιών.

Συνολικά, με το πρόγραμμα πράσινων αναπτυξιακών παρεμβάσεων που υλοποιούμε, αναμένουμε μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια την πραγματοποίηση βιώσιμων επενδύσεων ύψους άνω των 44 δις Ευρώ, που θα δημιουργήσουν πάνω από 200.000 νέες θέσεις εργασίας.

Επενδύοντας σε πράσινες λύσεις, επενδύουμε στην εξωστρέφεια, στην ανταγωνιστικότητα, στην έρευνα, στην καινοτομία, στη μεταφορά και ενσωμάτωση τεχνογνωσίας, με πολλαπλά οφέλη για όλους. Κάθε κρίση είναι και μια ευκαιρία. Κερδισμένες σε αυτή τη συγκυρία μπορούν να βγουν και οι επιχειρήσεις, που θα ακούσουν τα κελεύσματα των καιρών και θα δημιουργήσουν πιο αναβαθμισμένα και ποιοτικότερα προϊόντα, με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, φιλικότερα προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο. Επιπλέον, όλες ανεξαιρέτως μπορούν να εξοικονομήσουν πόρους και να αυξήσουν το περιθώριο κέρδους τους, υιοθετώντας λύσεις για τον περιορισμό στην κατανάλωση ενέργειας και την ορθότερη διαχείριση των πόρων τους. Η Πράσινη επιχειρηματικότητα είναι μία επανάσταση στην παραγωγική διαδικασία, με σοβαρό αντίκτυπο στην βιωσιμότητα, την ανταγωνιστικότητα και φυσικά στο ταμείο των εταιριών που θα καινοτομήσουν. Γιατί όλοι αναγνωρίζουμε, ότι οικονομική ανάπτυξη και περιβαλλοντική συνείδηση συνδέονται σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά.

Οφείλουμε να δούμε την πρόκληση της Πράσινης Ανάπτυξης και Επιχειρηματικότητας, όχι ως ένα πεδίο αχαλίνωτης κερδοσκοπίας, που ούτως ή άλλως δεν υφίσταται, αλλά ως το βασικό –στην πραγματικότητα, το μοναδικό– όχημα εξόδου από την οικονομική και περιβαλλοντική κρίση που βιώνουμε.

Άρθρο του κ. Γιάννη Μανιάτη Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής στην εφημερίδα "Ο Κόσμος του Επενδυτή"